مواد 17 تا 43 قانون مالیات های مستقیم- اصلاحی
هرگاه درنتیجه فوت شخصی اعم از واقعی یا فرضی اموالی از متوفی باقی بماند به شرح زیر مشمول مالیات است:
1- در صورتی که متوفی یا وراث یا هر دو ایرانی مقیم ایران باشند نسبت به سهم الارث هر یک از وراث از اموال مشمول مالیات بر ارث موضوع ماده 19 این قانون واقع در ایران یا در خارج از ایران پس از کثر مالیات بر ارثی که بابت آن قسمت از اموال واقع در خارج از ایران به دولت محلی که مال در آن واقع گردیده پرداخت شده است به نرخ مذکور در ماده 20 این قانون
2- در صورتی که متوفی و وراث هر دو ایرانی مقیم خارج از ایران باشند سهم الارث هر یک از وراث از اصول را و حقوق مالی متوفی که در ایران موجود است به نرخ مذکور در ماده 20 این قانون و نسبت به آن قسمت که در خارج از ایران وجود دارد پس از کثر مالیات بر ارثی که در آن بابت به دولت محل وقوع مال پرداخت شده است به نرخ 25 در صد.
3- در مورد اتباع خارجی و سایر موارد نسبت به آن قسمت از اموال و حقوق مالی متوقی که در ایران موجود است کلاً مشمول مالیات به نرخ مذکور در ماده 20 این قانون برای وراث طبقه دوم.
وراث متوفی:
ماده 18. وراث از نظر این قانون به سه طبقه تقسیم می شوند:
1- وراث طبقه اول که عبارت اند از : پدر- مادر – زن – شوهر - ، اولاد ، اولاد، اولاد.
2- وراث طبقه دوم که عبارت اند از : اجداد، برادر ، خواهر، و اولاد آنها.
3- وراث طبقه سوم که عبارت اند از : عمو، عمه، دایی ، خاله و اولاد آنها.
ماترک مشمول مالیات:
ماده 19- اموال مشمول مالیات برارث عبارت است از کلیه ماترک متوفی واقع در ایران یا خارج از ایران اعم از منقول و غیر منقول و مطالبات قابل وصول و حقوق مالی پس از کثر هزینه کفن و دفن در حدود عرف و عادت و واجبات مالی و عبادی در حدود موارد شرعی و دیون معقق متوفی.
نکته: بدهی که متوفی به وراث خود دارد در صورتی که مستند به مدارک قانونی بوده و اصالت آن مورد تأیید هیأت حل اختلاف مالیاتی قرار گیرد قابل کثر از ماترک خواهد بود در مورد مخریه و نفقه ایام عده، تأیید هیأت مذکور لازم نیست و در مورد وراث طبقه دوم و سوم کثر دیدن منوط به آن است که متوفی تا تاریخ فوت خود دارای وراث از طبقه ماقبل حسب مورد بوده باشد.
ماده 20: نرخ مالیات برارث نسبت به سهم الارث به شرح زیر است:
از سهم الارث هر یک از وراث طبقه اول 30 میلیون ریال به عنوان معافیت کثر از مازاد به نرخ های مذکور مشمول مالیات می باشد. معافیت مذکور برای هریک از وراث طبقه اول که کمتر از 20 سال سن داشته یا محجور یا معمول از کار افتاده باشد مبلغ پنجاه میلیون 000/000/50 ریال خواهد بود.
ماده 21- اموالی که جزء ماترک متوفی باشد و تا یکسال پس از قطعیت مالیات و غیر قابل رسیدگی بودن پرونده امردر جوامع مالیاتی طبق قوانین یا احکام خاص مالکیت آنها سلب و یا به موجب گواهی سازمان زیر ربط بلا عوض در اختیار وزرات خانه ها موسسه های دولتی شهرداری ها، نهادهای انقلاب اسلامی یا شرکت هایی که صدرصد سهام آنها متعلق به دولت باشد قرار گیرد از مشمول مالیات بر ارث خارج و در صورتی که بابت سلب مالکیت عوضی داده شود ارزش آن عوض یا اصول سلب مالکیت شده هرکدام کمتر است جزء امول مشمول مالیات برارث محسوب و در هر حال چنانچه مالیاتی اضافه پرداخت شده باشد مسترد خواهد شد. حکم این ماده درمواردی که وراث تمام یا قسمتی از اموال را که جزء ماترک باشد به طور رایگان یکی از اشخاص مذکور در ماده 2 این قانون واگذار کنند نیز جاری است.
ماده 22- درصورتی که موجب رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی مطالبات متوفی غیر قابل وصول تشخیص داده شود مطالبات مذکور جزء ماترک محسوب نمی شود و اگر مالیات آن قبلاً وصول شده باشد مستمرد خواهد شد و در صورت وصول احتمالی این گونه مطالبات ورثه ملزم به پرداخت مالیات متعلق خواهند بود در هر صورت ذرات امور اقتصادی و دارایی از نظر تأمین مالیات متعلق می تواند به عنوان ثالث در دعوی مربوط شرکت یا رأساً اقامه دعوی نماید.
معافیت های مالیاتی :
ماده 24: اموال زیر از مشمول مالیات این فصل خارج است.
1- وجوه بازنشستگی و وظیفه و پس انداز خدمت و مزایای پایان خدمت مطالبات مربوط به خسارت اخراج، باز خرید خدمت و مرخصی استحقاقی و استفاده نشده و بیمه های اجتماعی و نیز وجوه پرداختی توسط موسسات بیمه یا بیمه گذار و یا کارفرما از قبیل بیمه عمر، خسارت فوت و همچنین دیه و مانند آنها حسب مورد که یک جا و یا به طور مستمر به ورثه متوفی پرداخت می گردد.
2- اموالی که برای سازمان ها و موسسه های مذکور در ماده(2) این قانون مورد وقف یا نذر یا حبس واقع گردد به شرط تایید سازمان های و موسسات مذکور.
3- هشتاد درصد اوراق مشارکت و سپرده های متوفی نزد بانک های ایرانی و شعب آنها در خارج از کشور و موسسه های اعتباری غیر بانکی مجاز.
