حقوق و دستمزد
هزینه ی حقوق و دستمزد نشان دهنده ی سهم نیروی کار در تولید محصولات وارائه ی خدمات ویکی از مهمترین هزینه های عملیاتی اغلب موسسات است درسیستم حقوق ودستمزد وظایف حسابداران در مورد هزینه ی حقوق و دستمزد در عین سادگی بسیار با اهمیت است محاسبه و پرداخت درست و مدارک مناسب سیستم حقوق و دستمزد از عوامل اساسی در برقراری رابطه ی مطلوب بین کارکنان ,مدیریت ومقامات قانونی است
سیستم حقوق و دستمزد مجموعه ای از اجزای به هم پیوسته در داخل یک موسسه است که داده های مربوط به سهم نیروی کار در تولید و یا ارائه ی خدمات را به صورت ها و اطلاعات حقوق و دستمزد تبدیل میکند داده های مربوط به سهم نیروی کار شامل نام کارکنان ,شماره ی تأمین اجتماعی ,ساعات کارکرد ,نرخ دستمزد ساعتی,اضافه کاری ,کسور وغیره است
کنترل داخلی مناسب برای سیستم حقوق ودستمزد شامل:تقسیم دقیق وظایف بین دوایر مختلف است که مسئولیت ها و وظایفی در سیستم حقوق ودستمزد به عهده دارند دوایر کار گزینی ثبت اوقات کار ,حقوق و دستمزد و پرداخت دوایری هستند که وظایف سیستم حقوق و دستمزد را به عهده دارند
کنترل داخلی مناسب تفکیک دقیق وظایف این دوایر و عدم تداخل این وظایف با یکدیگر است دایره ی حقوق و دستمزد وظیفه ی انجام محاسبات داده های مربوط به حقوق و دستمزد را به عهده دارد و ستاده های زیر را تولید میکنند الف:لیست حقوق و دستمزد ,ب:سوابق محاسبات حقوق هر یک از کارکنان ,ج:صدور چک
پرداخت حقوق و دستمزد در دایره ی پرداخت و یا توسط شخصی که مسولیت پرداخت حقوق ودستمزد را به عهده دارد انجام میشود از نظر رعایت کنترل های داخلی بهترین روش پرداخت حقوق و دستمزد پرداخت توسظ چک از حساب جاری بانکی است در صورتی که به دلایل مختلف امکان پرداخت نقدی حقوق و دستمزد وجود نداشته باشد معادل جمع مبلغ مورد نیاز برای پرداخت خالص لیست حقوق دستمزد وجه نقد از حساب جاری بانکی موسسه دریافت و خالص حقوقو دستمزد هر یک از کارکنان در پاکت های مخصوص پس از کنترل جمع مبالغ پاکت ها و موازنه ای ان با جمع خالص قابل پرداخت لیست حقوق و دستمزد واخذ امضا از کارکنان به انان پرداخت میشود
در مواقعی که تعداد کارکنان موسسه زیاد است استفاده از یک حساب مخصوص برای پرداخت حقوق و دستمزد روش مناسبی است و از طریق این حساب خاص چک در وجه هریک از کارکنان صادر وپرداخت صورت میگیرد
از سیستم حقوق و دستمزد مانند هر سیستم دیگری ستاده های حاصل میشود که یکی از این ستاده ها صورتحساب حقوق و دستمزد هر یک از کارکنان است صورتحساب حقوق و دستمزد بر اساس اطلاعات مندرج در هر سطر از لیست حقوق و دستمزد که نشان دهنده ی جمع ناخالص حقوق و دستمزد ,کسورو مبلغ خالص قابل پرداخت مربوط به یکی از کارکنان است به شکل های مختلف تهیه و هنگام پرداخت به عنوان صورتحسابی که نشان دهنده ی چگونگی محاسبات حقوق و دستمزد است تحویل او داده میشود در موسساتی که پرداخت حقوق و دستمزد به صورت نقدی انجام میشود صورتحساب حقوق و دستمزد هر یک از کارکنان بر روی پاکتی که مبلغ خالص حقوق و دستمزد وی در ان است نوشته میشود هزینه ی حقوق و دستمزد متشکل از جمع مبالغ پرداختی به کارکنان موسسه به صورت روزانه هفتگی یا ماهیانه است به غیر از دستمزد ثابت که بر مبنای ساعات کارکرد یا میزان انجام کار ویا محصول تولید شده محاسبه میشود هزینه ی حقوق و دستمزد شامل موارد دیگری از قبیل اضافه کاری فوق العاده پرداختی بابت کار در هر روز های جمعه وتعطیلات رسمی پاداش افزایش تولید ,عیدی,سهم از سود موسسه و غیره محاسبه و به کارکنان پرداخت میشود در برخی از موسسات پاداش در پایان سال مالی بر اساس درصدی از سود موسسه محاسبه میشود در این صورت هر یک از موارد زیر میتواند مبنای محاسبه واقع شود 1:سود قبل از کسر مالیات بر درامد وپاداش ,2:سود قبل ازکسرمالیات بر درامد و پس از کسر پاداش ,3:سود پس از کسر مالیات بر درامد و قبل ازکسر پاداش ,4:سود پس از کسر مالیات بر درامد و پاداشمجموع حقوق ودستمزد هر یک از کارکنان قبل از پرداخت در دایره ی حقوق و دستمزد محاسبه وکسور مربوط کسر و مبلغ قابل پرداخت تعیین میشود کسور حقوق و دستمزد کارکنان شامل حق بیمه به میزان 7/. مالیات حقوق و وسایر کسور از قبیل وام ضروری و مسکن و غیره است در اغلب سیستم های حقوق و دستمزد از فرم ها و مدارک خاصی استفاده میشود که لیست حقوق و دستمزد یکی از انهاست لیست حقوق و دستمزد یک فرم چند ستونی است که اطلاعات مربوط به جمع ناخالص حقوق و دستمزد کسور و خالص حقوق قابل پرداخت هر یک از کارکنان به تفکیک و در یک سطر ان نوشته میشود پس از تهیه ی لیست حقوق و دستمزد و کنترل ان در دفاتر موسسه ثبت میشود جمع حقوق و دستمزد ناخالص به حساب های هزینه ی حقوق و دستمزد قسمت های مختلف بدهکار میشود کسور وحقوق و دستمزد پرداختنی به حساب های پرداختنی بدهکار میشود حق بیمه ی سهم کار فرما بخشی از هزینه های موسسه است که هنگام ثبت هزینه ی حقوق و دستمزد در دفاتر موسسه به بدهکار هزینه ی حقوق و دستمزد قسمت های مختلف منظور و به بستانکار حق بیمه ی پرداختنی حقوق تحویل کارکنان داده میشود اغلب موسسات از خدمات دو گروه عمده ی کارکنان و پیمانکاران مستقل استفاده میکنند که کارکنان در استخدام موقت یا دايم موسسات ولی پیمانکاران مستقل از کار فرما هستند مبلغ پرداختی به کارکنان را حقوق و دستمزد و مبالغ پرداختی به پیمانکاران را حق الزحمه و در مواردی حق المشاوره میگویند
منبع:اصول حسابداری 3
نویسنده:یحیی حساس یگانه
