اجرای بودجه درمورد هزینه ها
ازبعدمخارج یاهزینه ها بودجه دارای چهارمرحله به شرح زیراست
1-(ابلاغ بودجه)
لایحه بودجه پس ازتصویب مجلس و تایید شورای نگهبان حکم قانون بودجه راپیدامی کند وجهت اجرا ازطرف مجلس شورای اسلامی به رئیس جمهور وازطریق ایشان یا رئیس سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشوربه کلیه دستگاههای اجرایی ابلاغ می شود.ابلاغ امری است که درمورد کلیه قوانین انجام می شود بدین معنی که هرقانون ازجمله قانون بودجه پس ازتصویب به دولت ابلاغ می شود.دولت به نوبه خود اعتبارات هریک از وزارتخانه هاوسایر دستگاهای راجهت اجرای انها ودستگاههای اجرایی نیزبودجه خودرابه واحدهای اجرایی ابلاغ می کنند.
2-(مبادله موافقت نامه طرح وفعالیت)
ابلاغ اعتبارات دستگاهها که دربودجه کل کشورتصویب شده است فقط ارقام ریالی رادرقالب برنامه ویافصل هزینه ویا ردیفها نشان می شود.چون ارقام بایستی درعملیات مصرف شودکه دستگاه رابه اهداف تعیین شده برساند بنابراین جهت هماهنگی ومشخص شدن دقیق عملیات اجرایی دستگاه درچهارچوب اهداف دولت موافقتنامه شرح عملیات بین دستگاه اجرایی و سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشور مرکزیااستان مبادله می شود.
موافقتنامه سندی است مالی که به موجب ان دستگاه اجرایی ازیک طرف تعهدمی نمایندکه شرح عملیات موجود دران را رعایت نمایدوازطرف دیگرسازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشور نیزبه تناسب پیشرفت امورنسبت به تخصیص اعتبار اقدام نماید.
3-(تخصیص اعتبار مصوب)
تخصیص اعتبارعبارتست ازتجویز استفاده ازمنابع معینی از اعتبارات مصوب سالانه در دوره های زمانی مشخص(سه ماهه وچهارماهه وغیره).به عبارت دیگر تخصیص اعتبارتعیین حجم اعتباری است که در دوره های زمانی معیین درسال برای تامین هزینه اجرایی برنامه ها عملیات وسایرپرداختها موردنیاز است.هدف اصلی تخصیص اعتبار وکنترل دقیق هزینه های دولت و سازمانهای دولتی وایجاد تعادل میان دریافتها وپرداختهای دولت می باشد.به همین علت هنگام تخصیص اعتبارات مصوب به سازمانهای دولتی میزان دقیق درامدهاو سایردریافتها وموجودیهای دولت واعتبارات لازم برای اجرای برنامه هاو طرحهای موسسات دولتی باتوجه به اولویتها و جریان پیشرفت انها در دوره تخصیص اعتبار درنظرگرفته می شود.
4-(مصرف اعتبار)
دراین مرحله مخارج دولت به مرحله عمل درمی اید.مطابق قانون محاسبات عمومی مراحل تفصیلی اجرای بودجه یامصرف اعتبارات درمراحل زیرانجام می شود.1-(تشخیص) تشخیص عبارت است ازتعیین وانتخاب کالا وخدمات وسایر پرداختهایی که تحصیل یاانجام انهابرای نیل به اجرای برنامه های دستگاههای اجرایی ضروری است.2-(تامین اعتبار) وقتی کالا یاخدمات معین شده باید اعتبار ان هم تشخیص پیدانماید.تامین اعتبار عبارتست از اختصاص دادن تمام یاقسمتی از اعتبارات مصوب برای هزینه معین.3-(تعهد) تعهد ازنظرقانون عبارت است ازایجاد دین بر ذمه دولت ناشی از -*تحویل کالا یاانجام دادن خدمت. -*اجرای قراردادهایی که بارعایت مقررات منعقد شده باشد. -*احکام صادرشده ازمراجع قانونی و ذیصلاح. -*پیوستن به قراردادهای بین المللی وعضویت درسازمانها یامجامع بین المللی بااجازه قانون. 4-(تسجیل) تسجیل عبارت است از تعیین میزان بدهی قابل پرداخت به موجب مدارک اثبات کننده بدهی.دراین مرحله میزان بدهی و وجهی تعین می گرددکه باید ازمحل اعتباربه شخص حقیقی یاحقوقی که تعهدبه نفع اوصورت گرفته تادیه گردد.تسجیل بایدمتکی به مدارک و اسناد مثبته باشد وتوجه شودکه مقررات قانونی ان به طور کامل صورت گرفته باشد.مثلا اگرموضوع تعهد درمقابل تحویل کالا ناشی ازخرید است باید دقت نمایندکه مقررات مربوط به معاملات دولتی رعایت شده باشد ودرصورت نیاز اسناد انتشار اگهی مناقصه یااستعلام بها وغیره ضمیمه باشد. 5-(حواله) حواله درواقع دستور پرداختی است که پس ازطی مراحل چهارگانه قبل ازطرف رئیس دستگاه یانماینده مجاز وی به ذیحساب داده می شود تانسبت به پرداخت بدهی مسجل گشته عهده ذینفع اقدام نماید.برابر ماده 21قانون محاسبات (حواله اجاره ایی است که کتبا به وسیله مقامات مجاز وزارتخانه یاموسسه دولتی ویادستگاه اجرایی محلی ویا نهادهای عمومی غیردولتی ویا سایر دستگاههای اجرایی برای تادیه تعهدات و بدهیهای قابل پرداخت از محل اعتبارات مربوط عهده ذیحساب در وجه ذینفع صادر می شود.) 6-(درخواست وجه) دراین مرحله وبه منظورپرداخت حواله های صادره می بایست وجوه لازم ازمحل اعتبارات مصوب وتخصیص یافته دراختیار دستگاه اجرایی قرارگیرد.ذیحساب با تکمیل فرم درخواست وجه ازخزانه درخواست می کند که وجوه لازم ازمحل اعتبار ردیف بودجه های سال مورد نظربه حساب بانکی دستگاه واریز شود.7-(هزینه ها) دراین مرحله که درحقیقت اخرین مرحله بخش مصرف اعتبارات است پرداخت لازم که مراحل قبلی راگذرانده است در وجه ذینفع صورت می گیرد.برابر ماده23قانون محاسبات هزینه عبارت ازپرداختهایی است که به طور قطع به ذینفع در قبال تعهد یا تحت عنوان کمک یاعناوین مشابه با رعایت قوانین ومقررات مربوطه صورت می گیرد.
