نویسنده موضوع: خلاصه فصل9 کتاب حسابداری و کنترلهای مالی دکترباباجانی--  (دفعات بازدید: 2394 بار)

آفلاین khoshnoud

  • مدیر دانلود
  • بابا حرفه ای
  • *
  • سپاسگزاری ها
  • -تشکر کرده: 16
  • -تشکر شده: 69
  • ارسال: 483
  • امتیاز های کاربر: 86
    • چرتکه نوین حسابداری حسین خشنود
  • مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد

 پيش گفتار :
گزارشهاي مالي يكي از ابزارهاي كليدي ايفاي مسئوليت پاسخگويي مالي است . دولت از طريق تنظيم و ارائه گزارشهاي مالي مسئوليت پاسخگويي به شهروندان را ايفا و آنها عملكرد دولت را مورد ارزيابي قرار مي دهند.
نظام حسابداري دولتي مسئوليت تهيه گزارش فوق را بر عهده دارد . اين امر در اغلب كشورهاي جهان براي مسئوليت پاسخگويي دولتها انجام مي شود. اين پاسخگويي هم به شكل پاسخگويي مالي و هم به شكل پاسخگويي عملياتي است . از جمله تغييراتي كه پس از قرن بيستم انجام شده است انتشار بيانه 34 از GASBمي باشد كه تاكيد بر مبناي تعهدي در حسابداري دولتي مي كند. و فضا را براي مسئوليت پاسخگويي هرچه بهتر فراهم مي نمايد.همچنين    بيانيه ي 34 علاوه بر تاكيد بر مبناي تعهدي معياري براي اندازه گيري جريان منابع اقتصادي در تنظيم گزارشهاي مالي دولتي مي باشد.(بدهي هاي بلند مدت و سرمايه اي)
در اين فصل دارايي هاي سرمايه اي و بدهي هاي بلند مدت و نگهداري آنها توضيح داده خواهد شد.( در فعاليت هاي غير بازرگاني دولت و سازمانهاي تابعه)
تعريف دارايي هاي سرمايه اي:
كليه دارايي ها از دو وجه زير با هم اشتراك دارند
1-   دارايي ها منابع اقتصادي هستند
2-   حقوق مالي هستند و تعهداتي به آنها نسبت داده مي شود.(1.ناشي از قيوميت             2. استفاده از دارايي 3. واگذاري)
دارايي ها ابزار رسيدن به هدف هستند كه اين هدف در موسسات انتفاعي كسب سود و جريانهاي نقدي و در نهادهاي دولتي ارائه خدمت به عموم جامعه مي باشد . مانند آموزشي بهداشتي – خدمات شهري و بعضا دارايي ارزش غير مالي هستند كه نمي شود براي آنها قيمت گذاشت مانند منابع زيست محيطي و ميراث فرهنگي در بند 88 دستورالعمل حسابداري مقرر شده است : دارايي خدمات بالقوه يا منافع اقتصادي آتي تحت كنترل موسسه كه در نتيجه معاملات گذشته يا ساير رويدادهاي گذشته به وجود آمده است.
لذا دارايي ها براي اينكه در اين تعريف بگنجد بايد سه خصلت داشته باشد :
1-   خدمت بالقوه يا منافع اقتصادي
2-   تحت كنترل بودن آن توسط يك واحد
3-   ايجاد يا تحصيل بر اثر معامله يا رويدادهاي گذشته
اگر هر يك از شرايط فوق از بين برود دارايي از ليست دارايي ها بايد حذف شود.
تعريف دارايي سرمايه اي:
دارايي هاي توليد شده و نشده اي هستند كه طي مدت بيش از يك سال در فرآيند توليد كالا و خدمات به كار مي رود.
•   دارايي هاي توليد شده كه در فرآيند توليد حاصل گرديده است شامل ( 1- ثابت 2- موجودي انبار3- اقلام گرانبها ) مي شود.
1-   دارايي ثابت: بيش از يك سال به طور مكرر و مستمر به كار مي رود.
2-   موجودي انبار: كالا و خدماتي كه توسط توليد كنندگان نگهداري مي شود.(به منظور فروش يا استفاده در آينده و ساير مقاصد)
3-   اقلام گرانبها : اقلامي كه نه به خاطر مصرف و يا فروش و يا نگهداري بلكه به خاطر ارزششان نگهداري مي شوند مثل كتب خطي دستنويس
•   دارايي هاي توليد نشده دارايي هايي هستند كه مورد نياز توليد هستند و خودشان توليد نشده اند مانند ذخاير معدني و زمين و ....
لذا كليه دارايي هايي كه بيش از يك سال عمر مفيد دارند يايد از محل اعتبارات حساب مستقل وجوه تملك دارايي هاي سرمايه اي تامين مالي و خريداري شوند و در هنگام خريد نيز به حساب مخارج همان حساب مستقل منظور مي شود.
 
روش هاي نگهداري حساب و گزارشهاي مالي دارايي هاي سرمايه اي:
روش اول : منظور نمودن قيمت تمام شده دارايي به حساب هزينه : در اين روش دارايي به محض خريد به حساب مخارج منظور و از انعكاس اين قبيل دارايي ها در گزارش هاي مالي سالانه خودداري مي شود و مشخصات اموال مذكور به صورت آماري در دفاتر اموال ثبت مي شوند.
روش دوم: منظور نمودن قيمت تمام شده دارايي به حساب تراز نامه اي دارايي هاي ثابت : در اين روش قيمت تمام شده دارايي هاي سرمايه اي عمومي در حساب هاي ترازنامه اي ثبت و در ترازنامه تحت عنوان دارايي هاي سرمايه اي منعكس مي گردد. همچنين به منظور تعيين قيمت تمام شده برنامه هاي اجرا شده توسط سازمان دولتي براي دارايي هاي مذكور ذخيره استهلاك در حسابها منظور مي گردد.
روش سوم: منظور نمودن قيمت تمام شده به حساب هزينه از يك سو و انعكاس دارايي ثابت در ترازنامه از سوي ديگر: در اين روش كه تركيبي از روش دوم و سوم مي باشد حساب هزينه بدهكار و حساب بانك پرداخت (حسابهاي پرداختني) بستانكار مي شود و از طرف ديگر حساب دارايي سرمايه اي بدهكار و حساب مازاد تخصيص نيافته بستانكار مي شود يعني در موقع خريد حسابداري نقدي و در موقع ثبت در تراز نامه سازمان دولتي از مبناي تعهدي استفاده مي شود. در اين روش امكان ثبت هزينه استهلاك وجود ندارد . زيرا تمام قيمت تمام شده دارايي هاي سرمايه اي در دوره خريد به حساب هزينه منظور مي شود.
روش چهارم: روش ثبت دارايي در گروه حساب دارايي هاي ثابت عمومي GASB(1987)      در اين روش قيمت تمام شده دارايي هاي سرمايه اي خريداري شده از محل اعتبارات مصوب حسابهاي مستقل وجوه دولتي از يك طرف در دفاتر حسابهاي مستقل مذكور حساب هزينه بدهكار و بانك يا حسابهاي پرداختني بستانكار مي شود. از طرف ديگر در دفاتر گروه حساب دارايي هاي سرمايه اي عمومي حساب دارايي سرمايه اي بدهكار و سرمايه گذاري در دارايي هاي سرمايه اي بستانكار مي شود .
توجه: در اين روش حفظ دارايي هاي سرمايه اي عمومي كه از محل منابع مالي حساب مستقل وجوه دولتي خريداري مي شوند به اين ترتيب نگهداري مي شوند اما نحوه نگهداري حساب دارايي هاي سرمايه اي ساير حسابهاي مستقل نظير وجوه شركتهاي دولتي مشابه موسسات انتفاعي مي باشد.
روش پنجم: روش ثبت دارايي سرمايه اي بر اساس بيانيه 34 هيات استاندارد هاي حسابداري دولتي GASB (1999)
گزارش گري دارايي هاي سرمايه اي بر اساس معيار اندازه گيري جريان منابع اقتصادي در صورت حساب جديدي تحت عنوان صورت حساب خالص دارايي ها منعكس و استهلاك سالانه آنها نيز در صورت حسابي تحت عنوان صورت حساب فعاليتها به عنوان هزينه منظور مي گردد.
طبقه بندي دارايي هاي سرمايه اي به منظور كنترل مخارج انجام شده از محل حساب مستقل وجوه اعتبارات تملك دارايي هاي سرمايه اي ، دفتر اطلاعات تكميلي و تعديلات دارايي هاي سرمايه اي در هفت فصل شامل ساختمان و مثتحدثات – ماشين آلات و تجهيزات – ساير دارايي هاي ثابت – تغيير در موجودي انبار(غلات ، نفت و غيره) – اقلام گرانبها – زمين و ساير دارايي هاي توليد شده و دارايي هاي توليد نشده (مشهود و غير مشهود) طبقه بندي مي شوند.
استهلاك دارايي هاي سرمايه اي :
به دليل اينكه استهلاك دارايي هاي سرمايه اي موجب ورود و خروج منابع مالي نمي شود در دفاتر حسابداري اين قبيل حسابهاي مستقل منعكس نمي شود اما طبق بيانيه 34 GASB ضمن اصلاح بيانيه اصل گزارش گري دارايي هاي سرمايه اي ، محاسبه و انعكاس استهلاك را در مورد كليه دارايي هاي سرمايه اي الزامي نمود و فقط دارايي هاي زير بنايي ماننده جاده ها و پل ها و بزرگراهها و نظاير آنها را اختياري نموده است.
 
نگهداري حساب و گزارش گري بدهي هاي بلند مدت
مواردي كه در مورد دارايي هاي سرمايه اي گفته شد در مورد بدهي هاي بلند مدت نيز تقريبا صدق مي كند لذا از ذكر مجدد آنها خودداري مي نماييم . ذكر اين نكته قابل توجه است كه بدهي هاي بلند مدتي كه براي تامين منابع مالي مورد نياز جهت خريد ايجاد و يا احداث دارايي هاي سرمايه اي قابل استفاده در فعاليتهاي غير انتفاعي دولت ايجاد مي شود. در دفاتر حسابداري حساب مستقل وجوه تملك دارايي هاي سرمايه اي منعكس نمي گردد. مانند فروش اوراق مشاركت و يا اوراق قرضه دولتي كه به وجه آن به حساب مستقل وجوه تملك دارايي هاي سرمايه اي واريز مي شود و در حساب مستقل مورد بحث نگهداري و گزارش نمي شود. و براي نگهداري حساب وامهاي بلند مدت دريافتي از دفتر اطلاعات تكميلي و تعديلات استفاده مي نمائيم. براي اين منظور هنگامي كه وجوه مربوط به وام بلند مدت دريافت و به حساب بانك پرداخت حساب مستقل وجوه تملك دارايي هاي سرمايه اي واريز مي گردد .دريافت وام بايد به عنوان ورود منابع مالي به حساب مستقل در دفاتر حسابداري حساب مستقل وجوه تملك دارايي هاي سرمايه اي ثبت و همزمان وام دريافتي نيز به عنوان يك بدهي بلند مدت در دفتر اطلاعات تكميلي و تعديلات منعكس شود.
گزارشگري مالي:
گزارشگري مالي به دولت كمك مي كند تا وظيفه پاسخگوئي به عموم مردم را انجام دهد (بيانيه شماره 1 بند 3 GASB) هيات استانداردهاي حسابداري دولتي اعتقاد دارد كه وظيفه پاسخگويي عمومي در گزارشگري مالي دولتي مهمتر از گزارشگري واحدهاي انتفاعي است .
بند 177
-   گزارشگري مالي بايد اطلاعاتي را فراهم كند تا تعيين نمايد آيا درآمدهاي سال جاري براي پرداخت هاي سال جاري كافي بوده است؟
-   آيا كسب منابع مالي و مصرف آن به طبق بودجه سالانه و قوانين مربوطه بوده است يا نه؟
-   استفاده كنندگان را در ارزيابي قدرت تدارك كالا و خدمات و هزينه ها و وظايف اجرايي واحد دولتي ياري نمايد؟
بند 178
-   اطلاعاتي در مورد منابع و مصارف بايد باشد .
-   نحوه تامين منابع مالي مورد نياز براي انجام فعاليتها و چگونگي تامين نقدينگي واحد دولتي .
-   تعيين وضعيت مالي ناشي از نتيجه فعاليت سالانه واحد دولتي .
بند 179
-   كه به استفاده كنندگان براي ارزيابي سطح خدماتي كه واحد دولتي مي تواند ارائه نمايد .
بر طبق بيانيه 34 GASB  :
دوسري گزارش مالي تهيه مي شود يك سري صورتهاي مالي بر حسب حساب مستقل fund به منظور انعكاس وضعيت و نتايج مالي هر حساب مستقل
و يك سري با محور قرار دادن دولت يا واحد تابعه به عنوان واحد اصلي گزارشگر تهيه و تنظيم مي شود ،كه اين امر در راستاي ايفاي پاسخگويي عملياتي صورت مي گيرد.
صورتهاي مالي حسابهاي مستقل عبارتند از :
•   اعتبارات هزينه اي
•   اعتبارات اختصاصي
•   اعتبارات تملك دارايي هاي  سرمايه اي
هدف اساسي حسابداري حسابهاي مستقل هدايت جريان منابع مالي به سوي اهداف ، برنامه ها ، طرحها و فعاليتهاي مصوب و جلوگيري از تداخل منابع مالي خواهد بود.
 
صورتهاي مالي اساسي حسابهاي مستقل
•   ترازنامه
•   صورت تغييرات در حساب مازاد تخصيص نيافته
-   ترازنامه حساب مستقل : صورت حسابي است كه وضعيت مالي حساب را در يك تاريخ معين نشان مي دهد . اين صورت حساب وضعيت دارايي هاي جاري ، بدهي هاي جاري،  اندوخته هاو مازاد تخصيص نيافته حساب مستقل را گزارش مي كند . دارايي هاي جاري شامل وجه نقد ، مطالبات ، حسابهاي پرداختني، سپرده هاي پرداختني و بدهي به ساير سازمانها و غيره خواهد بود . اندوخته ها كه براي منظور خاصي ايجاد شده اند، مقداري از دارايي هاي جاري را به خود اختصاص داده اند . مازاد تخصيص نيافته مندرج در ترازنامه حساب مستقل معرف تفاضل دارايي هاي جاري و جمع بدهي هاي جاري و اندوخته ها مي باشد و معرف آن مقداري از دارايي هاي جاري حساب مستقل مي باشد كه براي مصارف و تمهيدات جديد آماده و در دسترس خواهد بود .
-   صورت درآمد – هزينه و تغييرات در حساب تخصيص نيافته
اين صورت حساب نتايج عمليات مالي حساب مستقل را براي يك دوره مالي گزارش مي نمايد. و در اين صورت حساب هزينه – درآمد و تغييرات در حساب مازاد تخصيص نيافته و ساير اقلامي كه موجب تغيير در حساب مازاد تخصيص نيافته در طول سال  مالي مي شود منعكس مي شود.
صورتهاي مالي تركيبي:
به منظور ايجاد سهولت در مراجعه به صورتهاي مالي حسابهاي مستقل صورتهاي مالي تركيبي نظير ترازنامه تركيبي و ياصورت تركيبي درآمد و هزينه و تغييرات در حساب مازاد تخصيص نيافته تهيه مي شود . در اين قبيل صورتهاي مالي ، صورتهاي مالي هر يك از حسابهاي مستقل بدون هر گونه تغيير در ستونهاي جداگانه اما در يك صفحه منعكس مي شود.
 
صورت هاي مالي جامع دستگاه اجرايي:
براي انعكاس وضعيت و نتايج عمليات مالي جامع و يكپارچه وزارتخانه يا موسسه دولتي يه عنوان يك واحد گزارشگر بايد صورتهاي مالي اساسي ديگري تهيه و ارائه شود. براي اين منظور دوصورت حساب به عنوان صورت خالص دارايي ها و صورت حساب فعاليتها با تاكيد بر مبناي حسابداري تعهدي و معياري براي اندازه گيري جريان منابع اقتصادي تهيه مي گردد.
صورت خالص دارايي ها : كه به جاي ترازنامه تلفيقي حسابهاي مستقل وجوه دولتي تنظيم مي شود حاوي اطلاعات مربوط به كليه دارايي هاي جاري و سرمايه اي و بدهي هاي جاري و غير جاري كليه حسابهاي مستقل وجوه دولتي و تفاوت آنها با عنوان خالص دارايي ها خواهد بود.
صورت حساب فعاليتها : اين صورت حساب نتايج عمليات مالي شامل درآمد هزينه و تغيير در خالص دارايي هاي دوره مالي يك وزارتخانه يا موسسه دولتي را به عنوان يك دستگاه اجرايي منعكس مي نمايد. اين صورت حساب بر مبناي تعهدي و با تاكيد بر جريان منابع اقتصادي تنظيم مي گردد وبه همين دليل در قسمت هزينه هاي اين صورت حساب هزينه استهلاك دارايي هاي سرمايه اي به جاي مخارج خريد دارايي هاي سرمايه اي منعكس مي شود.
به دليل استفاده از مبناي تعهدي كامل در شناسايي هزينه ها و به كارگيري معيار اندازه گيري جريان منابع اقتصادي مخارج مربوط به خريد و تحصيل و يا احداث دارايي هاي سرمايه اي كه در طول دوره ي مالي انجام شده است به عنوان هزينه در اين صورت حساب درج نخواهد شد بلكه استهلاك دارايي هاي سرمايه اي كه از دفتر دارايي هاي سرمايه اي و بدهي هاي بلند مدت عمومي استخراج مي شود ، به عنوان هزينه استهلاك منعكس خواهد شد.
نكته : در صورتي كه بازپرداخت بدهي هاي بلند مدت عمومي از طريق حساب مستقل وجوه اعتبارات هزينه اي صورت گيرد و در همان حساب مستقل به حساب هزينه منظور شود مبلغ باز پرداخت تحت عنوان هزينه در صورت حساب فعاليتها منعكس نخواهد گرديد بلكه معادل مبلغ مذكور از حساب بدهي هاي بلند مدت كاسته خواهد شد تا تاثير آن در صورت خالص دارايي ها منعكس شود.
بهای استفاده ازاین مطلب12صلوات واسه ظهورآقا امام زمانه

تالار گفتگوی حسابداری


Tags: