آیین رفتار حرفه ای استانداردها و گزارش ها
ضوابط اخلاقی وموازین حرفه ای،مجموعه مقرراتی هستند که حسابرسان مستقل به منظور اعتلاءوگسترش حرفه حسابرسی وتحکیم مبانی و شایستگی حرفه ای بایستی رعایت نمایند این ضوابط عبارتند از :
الف – اصل استقلال
حسابرس می بایستی هیچ گونه وابستگی به شرکت موردرسیدگی نداشته باشد .یعنی سهامدار مدیر یا وابسته به مدیر نباشد وهمچنین از مدیران ،حقوق دریافت نکندوبه طور مستقیم یا غیر مستقیم با شرکت معاملاتی نداشته باشد. ضوابط مقررات اخلاقی حرفه ای تمایزی بین منافع مستقیم وغیر مستقیم ایجاد می کند .حسابرس ممکن است دارای منافع غیر مستقیم در واحد تجاری صاحب کار باشد که نسبت به کل درآمد وی با اهمیت نباشد، اما هر نوع منافع مستقیم، استقلال حسابرس را از بین می برد.اصولا استقلال حسابرس می تواند تحت تاثیر منافع مالی یا موقعیت شغلی خویشاوندان از جمله منافع مالی یا موقعیت شغلی همسر،فرزندان یا وابستگان حسابرس مستقیمابه حسابرس نسبت داده شودالبته استقلال حسابرس یا سرمایه گذاری یا ارتباط تجاری خویشاوندان دور وی در واحد تجاری صاحب کار از بین نمی رود،مگر اینکه رابطه مالی نزدیک بین حسابرس وآنها وجود نداشته باشد.کمیسیون بورس اوراق بهادار در شرایط زیر حسابداران رسمی را مستقل نمی داد:
1-شرکت موسسه حسا برسی به عنوان مشاور قانونی صاحب کار عمل می کند .
2-موسسه حسابرسی کارهای حسابداری صاحب کار را انجام دهد.
3-شرکت موسسه حسابرسی که شرکت فرعی را حسابرسی می کرده است، در سهام شرکت مادر که کل شرکت فرعی متعلق به او ست سرمایه گذاری کند اصل استقلال در مورد بازرس قانونی هم در ماده 147 قانون اصلاح قسمتی از قانون تجارت درنظر گرفته شده است. بنابراین اصل چون حسابرس به طور کلی دارای استقلال می باشد، اظهار نظر او نه تنها مورد قبول سهامداران بلکه مورد قبول کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی ذینفع و مقامات رسمی کشور نیز خواهد بود.
ب- اصل افشای حقایق
به موجب این اصل حسابرسان می بایستی آنچه لازم است به اطلاع صاحب کار برسانند و کلیه حقایق را باز گو نمایند.این امر بایستی در درجه اول به وسیله یادداشت های ضمیمه صورت های مالی تهیه شده توسط مدیران شرکت انجام گیرد،در غیر این صورت حسابرس موظف است این مطالب را در گزارش خود به اطلاع صاحب کار برساند.باید توجه داشت که انجمن های حرفه ای حداقل مطالبی که باید در صورت های مالی ویادداشت های ضمیمه افشا شود تعیین کردهاند.
پ- اصل اهمیت
اصل اهمیت از اساسی ترین اصول حسابرسی است که بدون در نظر گرفتن حجم عملیات ،میزان دارایی ها و بدهی ها ی موسسات ،مورد استفاده قرار می گیرد .یعنی بزرگی یا کوچکی موسسات مانع از رعایت اصول مربوط به اصل اهمیت نخواهد بود .
رعایت اصل اهمیت بستگی کامل به موارد خاص دارد .درهر وضعیت با در نظر گرفتن وضع کلی حساب ها ،امکان اجرای این اصل بایستی حسابرسان ها هر مورد بررسی قرار گیرد .
چگونگی استفاده از اصل اهمیت :
1)رابطه عدد مورد نظر باوضع کلی حساب ها باید سنجیده شود بدین معنی که اهمیت عدد مورد نظر که لازم است تصحیح ، تعدیل ،متشریح و یا تاکیدی در خصوص آن انجام شودبا کل حساب ها ی آن موسسه مورد سنجش قرارگیرد . این سنجش بر حسب مورد در مقایسه با سود وزیان و یاترازنامه خواهد بود .
2)رابطه عدد مورد نظر بامبلغ کلی که عدد مزبور جزیی از آن مبلغ کل می باشد ، مورد سنجش قرار گیرد .
3)رابطه مقایسه عدد مزبور با اقلام مشابه یا وابسته در تراز نامه و سود وزیان مورد توجه قرار گیرد .
4)رابطه مقایسه عدد مزبور با اقلام مشابه یا واسته در حساب های سال قبل مد نظر قرارگیرد .
5)نحوه ی تصمیم گیری براساس این مطلب است که آیا در نتیجه عدم تشریح ویا تاکید مطلبی ، در صورتهای مالی امکان گمراهی و یا برداشت های نا صحیح از حساب ها وجود دارد یا خیر؟
ت- اصل راز داری :
به موجب این اصل حسابرس باید در مقابل اشخاص ثالث یعنی جزء سهامداران و مقامات دولتی ا ذینفع راز دار باشد این اصل بسیار با اهمیت است .زیر ا حسابرس به موجب شرایط خاص کار خود به کلیه اسناد و مدارک شرکت دسترسی دارد و باید محرم اسرار باشد.بنابراین حسابرس نباید به جز افراد فوق الذکر و یا کارمندان رده بالاتر حسابرسی در موسسه خود در مورد کار صحبت کند .
ث- اصل منع تبلیغ :
به موجب این اصل حسابرس نبایستی برای جلب کار اقدام به تبلیغ نماید . لذا ،انجمن های حرفه ای بین المللی مقررات دقیقی در منع تبلیغ توسط اعضای خود وضع نمو ده اند .
استانداری ها ی پذیرفته شده حسابرسی :
می شود که به منظور اجرای مراحل حسابرسی باید انجام گیرد .د رحالیکه استانداری های حسابرسی با مقیاس های اندازه گیری کیفیت واجرای عملیات مزبور و همچنین اهدافی که قرار است از طریق استفاده از روش های اعمال شده به آنها دست یافت ،سر وکار دارد .استانداری های حسابرسی با صلاحیت شخصی حسابرس ،قضاوت اگاهانه وی در اجرای عملیات حسابرسی و ارائه گزارش ارتباط دارد .تا کنون در ایران مجموعه ی کاملی از استانداری های حسابرسی تدوین و ارائه شده است .آنچه در حال حاضر در جامعه ی ما مقبول و قابل اجراست ،از طرز عمل حسابرسان کشور ها ی خارجی اقتباس گردیده است .که این استانداری ها عبارتند از:
الف- استانداری ها عمومی حسابرسی که طبق این استاندار د:
1-رسیدگی باید به وسیله فرد یا افرادی صورت گیرد که دارای تجربه تکنیکی و تخصصی به عنوان حسابرس مستقل باشد .
2-حسابرس یا حسابرسان در اجرای کلیه مراحل حسابرسی باید استقلال فکری خود را حفظ نمایند .
3-حسابرس یا حسابرسان در اجرای رسیدگی هاو همچنین در تنظیم گزارش مراقبت های تخصصی و حرفه ای خود را مبذول دارند .
ب- استانداری ها ی اجرای عملیات حسابرسی:
1-عملیات حسابرسی باید به گونه ای مناسب و کافی برنامه ریزی شود وبر کارکنان حسابرسی نظارت کامل اعمال گردد.
2-نظام کنترل های داخلی باید مورد مطالعه ،بررسی یا ارزیابی قرار گیرد تا با توجه به نتایج حاصل از آن مبنایی برای تعیین حدود رسیدگی به دست آید .
3-مدارک کافی ،مستدل وقابل اطمینان باید از طریق بررسی ،مشاهده ،وارسی،پرسش واحد تایید یه کسب گردد.تا اساس منطقی به منظور ارائه اظهار نظر نسبت به صورتهای مالی رسیدگی حاصل شود .
ج- استاندارد های گزارشگری :
نمونه از مواردی که این استاندارد به آنها اشاره دارد عبارتست از :
1-گزارش حسابرسی باید بیانگر این موضوع باشد که آیا صورتها ی مالی طبق اصول مورد قبول حسابداری تهیه و ارائه شده است یا خیر ؟
2-گزازشحسابرسی باید بیانگر این مطلب باشد که آیا اصول مورد قبول حسابداری به طور یک نواخت و مشابه با دوره های قبل رعایت شده است یا خیر ؟
3-چنانچه افشاءاطلاعات درصورت های مالی به طور کامل و کافی صورت نگرفته است ،موضوع باید درگزارشحسابرسی تصریح شود .
4-استاندارد های فوق به مقیاس وسیع با یکدیگر در ارتباط هستند .این وابستگی به حدی است که تاثیری ناشی از عدم رعایت یکی از استاندارد های مزبور ممکن است اثراتی بر سایر استاندارد ها داشته باشد .
5-ماهیت رسیدگی های حسابرسی نیز بستگی به میزان ریسک در هر مورد دارد
منبع:کتاب حسابرسی
