حسابرسي گروه حسابهاي وجود سپرده
اهداف رسيدگي
هدف يك حسابرس در مورد رسيدگي به حسابهاي سپرده هاي دريافتي حصول اطمينان از موارد زير مي باشد:
الف) ضوابط و مقررات قانوني در رابطه با اخذ، نگهداري و استرداد سپرده ها رعايت شده است.
ب) كليه سپرده هاي دريافتي بموقع و به مبلغ صحيح در حسابها ثبت شده است و اقلام ثبت شده در حساب فوق صرفا در رابطه با سپرده هاي دريافتي مي باشد.
ج) كليه سپرده هاي دريافتي از اشخاص، به حساب بانك دريافت وجود سپرده واريز شده است.
د) كليه سپرده هاي واريز شده به حساب بانكي فوق در پايان هر ماه به حساب تمركز وجود سپرده نزد خزانه منتقل است.
هـ ) مبلغ كليه سپرده هاي ثبت شده در حسابها تا پايان سال مورد رسيدگي، دريافت شده است.
و) سپرده هاي دريافتي طبق اصول متداول حسابداري ناظر بر طرحهاي تملك داراييهاي سرمايه اي به نحو مناسب در صورتها و گزارشهاي مالي افشاء و ارائه شده است.
روشهاي رسيدگي
1- گردش حساب سپرده هاي دريافتي به تفكيك اشخاص و نوع سپرده اخذ و يا تهيه گرديده و ضمن كنترل جمع آنها، مانده و گردش آن با دفاتر مطابقت گردد.
2- ضمن بررسي حسابهاي بانكي، اطمينان حاصل شود كه جهت دريافت سپرده ها و نيز استرداد آن حسابهاي بانكي مستقلي با مجوز خزانه يا نمايندگي خزانه بر اساس درخواست دستگاه اجرايي افتتاح شده است.
3- براي حسابهاي سپرده ( بانك دريافت وجوه سپرده، خزانه تمركز وجود سپرده، بانك رد وجود سپرده و ...) در خواست تأييديه گرديده و پاسخ واصله با دفاتر مطابقت گرديده و موارد اختلاف پيگيري و در كاربرگ رسيدگي منعكس شود.
4- تعدادي از اقلام بستانكار و نيز جمع گردش بستانكار حساب سپرده هاي دريافتي با گردش بدهكار حساب بانك دريافت وجود سپرده مطابقت گرديده و اطمينان حاصل شود كه كليه سپرده هاي دريافتي از اشخاص بموقع به حساب بانكي مربوط واريز شده است، موارد مغايرت پيگيري و علت آن مشخص شود.
5- ضمن بررسي گردش بستانكار حساب بانك دريافت وجوه سپرده و نيز اعلاميه هاي بانكي مربوط به انتقال وجوه سپرده، اطمينان حاصل شود كه كليه سپرده هاي دريافتي در پايان هر ماه به حساب تمركز وجوه سپرده نزد خزانه واريز شده است.
6- ضمن بررسي و مطابقت گردش بستانكار حساب سپرده هاي دريافتي با گردش بدهكار حساب بانك دريافت وجوه سپرده اطمينان حاصل نماييد كه وجوه مربوط به سپرده هاي كسر شده از صورت وضعيتهاي ارائه شده توسط پيمانكاران و همچنين سپرده هاي واريزي جهت شركت در مناقصه يا شركت در مزايده توسط اشخاص بموقع و به طور صحيح به حساب بانك دريافت وجوه سپرده واريز گرديده و كليه اقلام تشكيل دهنده افزايش حساب سپرده ها صرفا در سال مورد رسيدگي وصول شده است.
7- تعدادي از اقلام بدهكار حساب سپرده هاي دريافتي انتخاب و اطمينان حاصل شود كه :
- استرداد سپرده به اشخاص از طريق « حساب بانك رد وجوه سپرده » انجام شده است.
- استرداد سپرده طبق مقررات و پس از انجام تعهدات توسط ذينفع و كسب مجوز لازم انجام گرديده است.
- وجوه سپرده صرفا به ذينفع اصلي و در قبال اسناد مثبته پرداخت شده است.
8- صورت مغايرت بانكي حسابهاي بانك دريافت وجوه سپرده و بانك رد وجوه سپرده اخذ واقلام باز صورت مغايرت پيگيري و مورد بررسي قرار گيرد.
9- با بررسي اجمالي گردش حساب سپرده ها دريافتي، اقلام غير متعارف و غير مرتبط شناسايي و موارد پيگيري گرديده و نتيجه در كاربرگ رسيدگي درج شود.
10- سپرده هاي مربوط به پيمانهاي خاتمه يافته يا مناقصات و مزايده هايي كه برندگان آنها مشخص شده است. مشخص شده و دلايل عدم استرداد آنها مورد بررسي قرار گيرد.
11- اطمينان حاصل شود كه سرفصل حساب فوق و نيز حسابهاي مرتبط طبق استانداردهاي متداول حسابداري دولتي ناظر بر طرحهاي تملك داراييهاي سرمايه اي به نحو مناسب در صورتها و گزارشهاي مالي ارائه و افشاء شده است.
بخش حساب تضمينات
اهداف رسيدگي
هدف حسابرس در رسيدگي به حساب تضمينات حصول اطمينان از موارد زير مي باشد:
الف) قوانين و مقررات در رابطه با اخذ و استرداد اسناد تضميني رعايت شده است.
ب) ذينفع اسناد تضميني دستگاه اجرايي مي باشد.
ج) اسناد تضميمي در تاريخ صورت وضعيت مالي طرح، داراي اعتبار بوده و در اختيار دستگاه اجرايي مي باشد.
د) كليه تضمينهاي دريافتي به طور كامل و بموقع با مبلغ مندرج در متن اسناد تضميني در حسابهاي مربوط منعكس گرديده است.
هـ) اسناد تضميني دريافتي طبق اصول متداول حسابداري دولتي ناظر بر طرحهاي عمراني به نحو مناسب در صورتها و گزارشهاي مالي افشاء و ارائه گرديده است.
روشهاي رسيدگي
1- ليست اسناد تضميني( ضمانت نامه ها ، وثايق ملكي ، اوراق مشاركت ، اوراق سهام ) كه از اشخاص ( پيمانكاران و فروشندگان) دريافت شده است اخذ گرديده و كنترلهاي زير انجام شود:
الف- كنترل محاسبات
ب) مطابقت مانده حساب با دفاتر كل و معين
ج) تعدادي از اقلام مندرج در ليست با دفاتر مطابقت گرديده و تعدادي نمونه از اقلام تسويه نشده از دفاتر استخراج شده و با درج آنها در ليست فوق اطمينان حاصل شود.
2- تعدادي نمونه از اقلام مندرج در ليست، انتخاب شده و ضمن اخذ اصل اسناد تضميني موارد زير كنترل شود:
الف- انطباق مشخصات تضمين اخذ شده ( بويژه مبلغ آن ) با اطلاعات مندرج در دفاتر.
ب- حصول اطمينان از اينكه اسناد تضمين مذكور به نام دستگاه اجرايي صادر شده است.
ج) سر رسيد اسناد مزبور با توجه به موضوع مربوط منقضي نشده باشد.
د- اسناد مذكور داراي مهر و امضاي بانك بوده و شماره قرار داد و مناقصه ذيربط در متن تضمين هاي فوق قيد شده باشد.
هـ) در صورتي كه تضمين دريافتي به صورت ضمانت نامه بانكي باشد مدت آن تا پايان موضوع عمليات قابل تمديد باشد.
3- تعدادي نمونه از اسنادي كه به عنوان تضمين به دستگاه اجرايي سپرده شده است انتخاب و با مراجعه به دفاتر از ثبت آنها در دفاتر طرح اطمينان حاصل شود.
4- دفتر ثبت سر رسيد اسناد تضميني اخذ گرديده و اقدامات زير انجام شود:
الف- به منظور حصول اطمينان از صحت ثبت سررسيد در دفتر، تعدادي نمونه از دفتر انتخاب و سر رسيد مندرج در دفاتر با اسناد مربوط مطابقت گردد.
ب- تعدادي از اسناد تضميني موجود در صندوق انتخاب گرديده و با مراجعه به دفتر سر رسيد نامه، از ثبت صحيح موضوع و سر رسيد آنها اطمينان حاصل گردد.
ج- اسناد تضميني كه سر رسيد آنها احتمالا منقضي شده باشد صورت برداري و پيگيري شود.
5- سر رسيدهاي مندرج در دفتر مزبور بررسي اجمالي گرديده و از عدم وجود اسناد سررسيد گذشته كه موضوع آنها به قوت خود باقي است اطمينان حاصل شود.
6- نتايج حاصل از بررسي ساير حسابها در رابطه با سرفصل حساب فوق به شرح ذيل از كاربرگهاي مربوط استخراج و در كاربرگ رسيدگي درج شود:
- بخش پيمانكاري.......................
- بخش مهندسين مشاور: .......................
- پيش پرداختها: .............................
7- اطلاعات مندرج در تأييديه هاي دريافتي با دفاتر و سوابق حسابداري مطابقت داده شده و موارد مغايرات پيگيري گردد.
8- اطمينان حاصل نماييد كه اسناد تضميني تحت مسئوليت فرد مشخص بوده و به نحو مناسبي از آنها حفاظت مي گردد.
9- دلايل عدم استرداد تضمينهايي كه موضوع آنها منتقي گرديده ( تضمينهاي دريافتي و پرداختي ) مورد بررسي و پيگيري قرار گيرد.
10- اطمينان حاصل نماييد كه مانده سرفصل حساب فوق طبق اصول متداول حسابداري دولتي ناظر بر طرحهاي عمراني در صورتهاي مالي به نحو مناسب ارائه و افشاء گرديده است. با توجه به لزوم اعمال كنترلهاي دقيق در مورد وجود دريافتي از اشخاص تحت عنوان سپرده لازم است ابتدا طبق قانون محاسبات عمومي سپرده را تعريف كرده و در مراحل بعدي انواع سپرده ها و روشهاي رسيدگي آنها به صورت تفضيلي بيان شود.
تعريف سپرده
طبق ماده 30 قانون محاسبات عمومي
سپرده از نظر اين قانون عبارت است از :
الف) وجوهي كه طبق قوانين و مقرارت به منظور تأمين و يا جلوگيري از تضييع حقوق دولت دريافت مي گردد واسترداد يا ضبطآن تابع شرايط مقرر در قوانين و مقررات و قراردادهاي مربوط است.
ب) وجوهي كه به موجب قرارها و يا احكام صادره از طرف مراجع قضايي از اشخاص حقيقي و يا حقوقي دريافت مي گردد و به موجب قرارها و احكام مراجع مذكور كلاً يا بعضاً قابل استرداد مي باشد.
ج) وجوهي كه براساس مقررات قانوني توسط اشخاص نزد دستگاههاي دولتي به نفع اشخاص ثالث توديع مي گردد تا با رعايت مقررات مربوط به ذينفع پرداخت شود.
تبصره : وجوهي كه توسط دستگاههاي دولتي به موجب مقررات تحت عنوان وديعه و يا حق اشتراك آب و برق و تلفن، تلكس، گاز و نظاير آنها از اشخاص دريافت مي شود از نظر اين قانون سپرده تلقي نمي گرددو از هر نظر مشمول مقررات مربوط به خود مي باشد.
نحوه نگهداري حسابهاي وجوه سپرده
طبق ماده 41 قانون محاسبات عمومي : وجوهي كه به وسيله وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي و شركتهاي دولتي ( به استثناء بانكها و شركتهاي بيمه و مؤسسات اعتباري ) به عنوان سپرده و يا وجه الضمان و يا وثيقه و يا نظاير آنها دريافت مي گردد بايد به حسابهاي مخصوصي كه از طرف خزانه دربانك مركزي جمهوري اسلامي ايران و يا شعب ساير بانكهاي دولتي كه از طرف بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران نمايندگي داشته باشند افتتاح مي گردد واريز شود. وجوه واريز شده به حسابهاي مذكور كه بدون حق برداشت خواهد بود بايد در آخر هر ماه به حساب مخصوص تمركز وجوه سپرده در نزد خزانه منتقل شود.
