بازارهای سرمایه
بازارهای دست اول
یکی از وظایف مهم بازارهای مالی تسهیل تشکیل سرمایه است .شرکتهایی که درصدد تأمین مالی بر می آیند ، اوراق بهادار ( داراییهای مالی ) خود را ( مثل سهام و اوراق فرضه ) در ازای پولی که واسطه های مالی یا خود پس انداز کنندگان می پردازند مبادله می کنند .
بازار دسته اول دو ویژگی عمده و متمایز دارد : اول ، بازاری است که در آن تشکیل سرمایه صورت می گیرد و دوم ، سهام و اوراق قرضه منتشر شده ی شرکتها برای اولین بار در این بازار عرضه می شوند . داد و ستدهای بعدی این اوراق بهادار در بازارهای دست دوم ( ثانویه ) انجام می شود .
شرکتها قسمت اعظم سرمایه مورد نیاز خود را از طریق فروش اوراق قرضه تأمین می کنند .
بانکهای سرمایه گذار ( موسسات تهیه سرمایه )
در بازار سرمایه صدها بانک سرمایه گذاری فعالیت می کنند تا بازار دست اول بتواند نقش خود را به نحو احسن ایفا کند . این موسسات مالی به شرکتها کمک می کنند تا آسانتر اوراق بهادار منتشره خود را در بازار به فروش رسانند .
نقش تضمین فروش
تضمین به این معنی است که بانک سرمایه گذار فروش اوراق بهادار را در طی یک زمان مشخص و به قیمتی معین ، تعهد می کند . زمانی که بانک سرمایه گذار اوراق قرضه شرکتی را تضمین می کند ، در واقع به آن شرکت تعهد می دهد که : 1) تمام اوراق قرضه آن را بفروشد : 2) وجه معادل ارزش آن اوراق قرضه را به شرکت بپردازد و 3) در یک مدت زمان معین این وجوه به شرکت پرداخت شود .
روشهای تضمین فروش
روش مذاکره . از ویژگیهای عمده روش مذاکره این است که شرکت منتشر کننده اوراق قرضه یا سهام و بانک سرمایه گذار در مورد انتشار و فروش آن اوراق بهادار ، پس از مذاکرات مفصل ، به توافق می رسند و در جهت نیل به موفقیت عمل می کنند .
تشکیل جلسات . اولین کار شرکتی که درصدد انتشار اوراق بهادار بر می آید شناسایی یک بانک سرمایه گذار است که حاضر باشد در زمینه انتشار ، توزیع و فروش آن اوراق بهادار با آن شرکت همکاری کند .
تشکیل سند یکای ضامن و گروه فروشنده . پس از اینکه پیش نویس قرا داد به امضا رسید ، بانک سرمایه گذار که بانی این کار بوده است گروهی از بانکهای سرمایه گذار ( به نام سند یکای ضامن ) رابه جلسه ای دعوت می کند تا قرارداد اصلی را امضا کنند .
سندیکا هم به نوبه خود گروهی از چند صد شرکت ( به نام گروه فروشنده ) تشکیل می دهد که هر یک از آنها موافقت می کند .
روش مزایده : تفاوت اصلی بین روش مذاکره و روش مزایده در چگونگی انتخاب سند یکای تضمین کننده است .
در اجرای این روش ، شرکتی که اوراق قرضه منتشر می کند موضوع را از طریق رسانه ها به اطلاع عموم می رساند و هر سند یکایی می تواند وارد مزایده شود . هر سند یکایی که برنده این مزایده گردد نقش سند یکای تضمین کننده را بر عهده می گیرد . البته واحد دولتی یا شرکتی که اوراق قرضه منتشر کرده است حق دارد همه ی پیشنهادها را رد می کند .
بازارهای دست دوم ( ثانویه ) اوراق بهادار
بازارهای دست دوم شامل آن بخش از بازار سرمایه می شود که در آن ، اوراق بهاداری که قبلاً به بازار عرضه شده اند معامله و خرید و فروش می شوند . شرکتها در این بازارها تأمین مالی جدید نمی کنند . بازارهای دست دوم شامل بازارهای سازمان یافته به شکل بورس و بازارهای خارج از بورس است .
نقش بازارهای دست دوم ( ثانویه )
1. بازارهای دست دوم این مکان را برای سرمایه گذاران به وجود می آورد که سهامی را که در بازار دست اول خریداری کرده اند به فروش برسانند و این امر باعث می شود که آنها بتوانند پول مورد نیاز را برای خریدهای جدید به دست آورند و مجبور نباشند که اوراق بهادار خریداری شده را تا تاریخ سررسید نگه دارند .
2. بازار های دست دوم قیمت اوراق بهادار جدیدی را که قرار است در بازار اول(اولیه)به فروش رود تعیین میکنند.
3. چون سرمایه گذارها می توانند به بازارهای ثانویه مراجعه و به خرید و فروش اوراق بهادار تقدام کنند بازارهای دست دوم (ثانویه)می توانند باعث گسترش هرچه بیشتر ماکیت آن اوراق بهادار گردند .
4. قیمت سهام و اوراق قرضه شرکتها در بازارهای دست دوم مستقیماً ثروت ثروت سهامداران آن شرکت را تحت تأثیر قرار می دهد . با وجود اینکه قیمت سهام شرکت تحت تأثیر عوامل متعددی قرار می گیرد اگر شرکت بتواند بازده سهامی را که در دست سهامداران است بالا ببرد ، می تواند بر قیمت سهام عادی آن شرکت در بازار اثر بگذارد . بسیاری از بانکهای سرمایه گذار که در بازارهای دست اول فعالیت می کنند در بازار دست دوم نیز به عنوان کارگزار ، بازارساز یا ایجاد کننده بازار به خرید و فروش اوراق بهادار می پردازند و قابلیت خرید و فروش فوری اوراق بهادار را افزایش می دهند .
منبع:مدریت مالی ،ریموند پی نوو
