در مبنی نظری حسابداری تاکید فراوانی بر برخوردار بودن اطلاعات افشا شده از ویزگی های قابلیت اتکا شده است. می توان پیش بینی کرد محافظه کاری حسابداری به عنوان یک زیر ویژگی کیفی بتوان نقش بسزایی در افزایش قابلیت کیفیت افشای اطلاعات داشته باشد.
بنا بر چارچوب های مفهومی که در دهه های اخیر توسط مراجع تدوین کننده استانداردها و مبانی نظری حسابداری تبیین شده،هدف اصلی حسابداری و گذارشگری مالی عبارت از ارائه اطلاعات سودمند برای تصمیم گیری اقتصادی توسط استفاده کنندگان استانداردها و مبانی نظری حسابداری و گزارشگری مالی اطلاعاتی را برای تصمیم گیری اقتصادی سودمند می دانند که دارای ویزگی های کیفی مشخصی باشند.
محافظه کاری و کیفیت افشا
بکارگیری و اعمال محافظه کاری ،گزارشگری و افشای اطلاعات مالی در اصل ناشی از وجود ابهام است. با این حال در ادبیات حیسابداری دلایل دیگری نیز برای توجیه بکارگیری محافظه کاری تبیین شده است . کارآتر شدن قرادادهای منعقده بین گروه های ذینفع در شرکت، کاهش بار مالیاتی که بر شرکت وارد می شود، کاهش احتمال طرح دعاوی حقوقی علیه شرکت و مدیران آن ، مصون نگاه داشتن تدوین کنندگان استانداردهای حسابداری از چالش ، نقد و نکوهش و در نهایت بهبود کیفیت افشا و افزایش شفافیت در گزارشگری مالی برخی از دلایل هستند . شرایط محافظه کاری می تواند از تاثیر گذاری تمایلات جانبدارانه مدیریت بر افشای اطلاعات جلوگیری به عمل آورد . بکارگیری درجات بالاتری از قابلیت اتکا برای شناسایی سودها یا افزایش احتمالی در خالص دارایی ها ، محافظه کاری به کاهش عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیران و دیگر ذینفعان شرکت کمک کرده و باعث بهبود محیط اطلاعاتی پیرامون شرکت می گردد.
بکارگیری و اعمال محافظه کاری در تهیه و افشای اطلاعات علاوه بر این که باعث جلوگیری از ارائه افشای اطلاعات گمراه کننده توسط مدیران(شرکت) می گردد،می تواند با فراهم کردن یک مبنای منطقی ،از ارائه اطلاعات گمراه کننده توسط سایر منابع اطلاعاتی نیز به عمل آورده و بدین ترتیب باعث بهبود کیفیت محیط اطلاعاتی پیرامون شرکت شود.
در عین حال کیفیت افشا ممکن است تحت تاثیراندازه شرکت ، ساختار سرمایه ، در این راستا تاثیرات احتمالی دو متغیر مرتبط با ساختار و دو متغیر مرتبط با عملکرد مورد بررسی قرار گرفته که در ادامه رابطه مورد انتظار این متغیرها با کیفیت افشا تشریح می گردد.
متغیر های مرتبط با ساختار
دراین پژوهش اثر دو متغیر اندازه و نسبت بدهی (به عنوان متغیرهای مرتبط با ساختار) بر کیفیت افشا مورد بررسی قرار گرفته است.
بنابرین می توان پیش بینی کرد بین اندازه شرکت وکیفیت افشای آن رابطه مستقیمی وجود داشته باشد.از سوی دیگر می توان پیش بینی کرد بین اندازه شرکت و کیفیت افشای آن رابطه معکوس وجود داشته باشد.
با افزایش مبلغ بدهی ها شرکت ها می کوشند با افشای بیشتر و بهتر در صدد کاهش دادن عدم اطمینان اعتباردهندگان و بر آوردن نیازهای اطلاعاتی آنان و در نهایت کاهش دادن هزینه های نمایندگی بر آیند و از این منظر می توان پیش بینی کرد بین نسبت بدهی و کیفیت افشای شرکت رابطه مستقیمی وجود داشته باشد . از سوی دیگر بالا بودن نسبت بدهی به معنی پایین بودن ظرفیت استقراض شرکت و نیز بالا بودن ریسک ورشکستگی است . در این حالت افشای بهتر می تواند تبعات منفی برای شرکت به ذنبال داشته باشد و انتظار می رود شرکت از بهبود کیفیت افشای خویش خودداری نماید .
متغیر های مرتبط با عملکرد
بنا بر تعریف متغیرهای مرتبط با عملکرد از دوره ای به دوره دیگردچار تغییرات عمده می شوند .
در تحقیقات مرتبط با کیفیت افشا در این دسته از این متغیرها اغلب به عنوان نماینده اطلاعاتی به نظر می رسد . مدیریت شرکت به دلیل برخورداری از مزیت های خاص اطلاعاتی ،بهتر و بیشتر از سایرین به آ نها دسترسی دارد مورد استفاده قرار می گیرند .
مدیران شرکت های سودآور در راستای افزایش رفاه و منافع شخصی خویش و نیز در راستای بهبود وضعیت سهام داران شرکت اقدام به گسترش کمی و کیفی افشا می نمایند ، و از سوی دیگر این احتمال نیز وجود دارد که شرکت های کمتر سود ده هم به ارتقا کیفیت افشا خود بپردازد.
توانایی شرکت برای بازپرداخت بدهی و تعهدات کوتاه مدت ، بدون آنکه نیازی به فروش دارایی های ثابت یا متوقف کردن عملیات جاری خویش داشته باشد ، عامل مهمی در ارزیابی وضعیت و انعطاف پذیری مالی یک شرکت توسط سهام داران و اعتبار دهندگان به شمار می رود . به همین دلیل اغلب نقدینگی را معیاری از ریسک تلقی می کنند.
استفاده از نقدینگی به عنوان یک متغیر مرتبط با عملکرد مبتنی بر این فرض است که تغییرات دارایی ها و بدهی های جاری تا حد زیادی از عملکرد شرکت دریک دوره مالی مشخص تاثیر می پذیرد یافته های تحقیق از یک سو حاکی از وجود رابطه معکوس بین متغیرهای مرتبط با ساختار و کیفیت افشا و از دیگر سو گویای وجود رابطه مستقیم بین متغیرهای مرتبط با عملکرد و کیفیت افشا هستند.
منابع
1.رضازاده، جواد.عبدالله ،(1387).آزاد.رابطه بین عدم تقارن اطلاعاتی و محافظه کاری در گزارشگری مالی .بررسی های حسابداری و حسابرسی.شماره 54،صص63-80 .
2.نوروش ،ایرج.علی،حسینی.(1388).بررسی رابطه بین کیفیت افشا(قابلیت اتکا و به موقع بودن)و مدیریت سود.بررسی های حسابداری و حسابرسی.تهران،شماره55،صص117تا134 .
3.واتز،راس ال.زیمرمن،جرالد.(1986).تیؤری های اثباتی حسابداری.علی پارساییان،انتشارات ترمه.
4.هندریکسن،الدون اس.ون بردا،مایکل اف.(1992) تیؤری های حسابداری . علی پارساییان،تهران،انتشارات ترمه.
