حسابرسی واحدهای اقتصادی کوچک
استاندرادهای حسابرسی در مورد حسابرسی اطلاعات مالی کلیه واحدهای اقتصادی صرف نظر از اندازه آنها، کاربرد دارد. ویژگی واحدهای اقتصادی کوچک به گونه ای است که حسابرس را ناگزیر می سازد. رویکرد و طرح کلی حسابرسی را متناسب با شرایطی حاکم بر هر واحد کوچک مورد رسیدگی تعدیل کند
واحد اقتصاد کوچک به واحدی اطلاق می شود که تعداد کارکنان آن کم یا میزان فروش یا جمع دارایی های آن پایین است. اینگونه واحدهای اقتصادی معمولاً یک یا هر دو ویژگی زیر را دارند
تفکیک محدود وظایف
-تسلط مدیر یا صاحب سرمایه بر تمام جنبه های اساسی فعالیت های واحد اقتصادی
استانداردهای و راهنمایی های ارائه شده در بخش 70 استاندارد حسابرسی تحت عنوان "گزارش حسابرس مستقل" باید در گزارشگری نسبت به صورتهای مالی واحدهای اقتادی کوچک نیز به کار گرفته شوند.
به ویژه در مورادی که حسارس نتواسنته است روشهای لازم را برای کسب شواهد کافی و قبل قبول حسابرسی مربوط به کامل و دقیق بودن مدارک حسابداری، طراحی یا اجرا کند، این موضوع ممکن است محدودیت در دامنه رسیدگی حسابرس محسوب شود که نتیجه آن، ارائه نظر مشروط یا در شراطی که آثار احتمالی محدودیت مزبور چنان عمده باشد که حسابرس نتواند نسبت به صورتهای مالی نظری اظهار کند، ارائه عدم اظهارنظر است.
گزارش حسابرس درباره حسابرسی موارد خاص
حسابرسی مارد خاص شامل گزارش در موارد زیر است:
الف-صورتهای مالی تهیه شده بر سااس یک مبنای جامع حسابداری غیر از استانداردهای حسابداری: مبنای جامع حسابداری شامل مجموعه ای از معیارهای مورد استفاده در تهیه صورتهای مالی است که در مورد کلیه اقلام با اهمیت به کار می رود. صورتهای مالی می تواند برای یک هدف ویژه و بر اساس یک مبنای جامع حسابداری غیر از استانداردهای حسابداری تهیه شود.
مجموعه ای از قواعد حسابداری که متناسب با خواستهای شخصی طراحی می گردد، مبنای جامع حسابداری محسوب نمی شود.
سایر مبانی جامع گزارشگری مالی، موارد زیر را در می گیرد:
-مبنای مورد استفاده واحدهای اقتصادی برای تهیه اظهارنامه مالیاتی
-حسابداری بر مبنای دریافت ها و پرداختهای نقدی (حسابداری بر مبنای نقدی)
-مقررات گزارشگری مالی دستگاه های ذیصلاح قانونی
گزارش حسابرس درباره صورتهای مالی تهیه دشده بر اساس سایر مبانی جمع جسابداری باید مبنای حسابداری مورد استفاده را تصریح یا به یادداشت همراه صورتهای مالی که مبنای مزبور در آن تشریح شده است اشاره کند.
حسابرس باید نسبت به مطلوبیت ارائه صورتهای مالی، از تمام جنبه های با اهمیت بر سااس مبنای حسابداری مشخص شده، اظهار نظر کند.
حسابرس باید مطمئن شود عناوین صورتهای مالی یا توصیف ارائه شده در یادداشتهای همراه آن به گونه ای است که استفاده کنندگان به روشنی در می یابند صورتهای مزبور، طبق استانداردهای حسابداری تهیه نشده است.
برای مثال صورتهای مالی تهیه شده برای مقاصد مالیاتی ممکن است با عنوان »صورت درآمد و هزینه بر مبنای مالیات بر درآمد» نام گذاری شود.
چنانچه عنوان صورتهای مالی تهیه شده بر اساس سایر مبانی جامع حسابداری به طور مناسبی انتخاب یا مبنای حسابداری مورد استفاده به نحوی مناسب افشا نشده باشد، حسابر بایدگزارش خود را به گونه ای مناسب تعدیل کند.
گزارش درباره اقلام صورتهای مالی
گاه از حسابرس خواسته می شود درباره یک یا چند قلم از اقلام صورتهای مالی، مانند حسابهای دریافتنی ، موجودی های مواد و کالا، پاداش بهره وری کارکنان یا ذخیره مالیات بر دآمد، نظر حرفه ای اظهار کند. حسابرس تنها در صورتی می تواند درباره یک یا چند قلم از اقلام صورهای مالی گزارش دهد که صورتهای مالی در برگیرنده آن اقلام را حسابرسی کرده باشد. چنین خدمتی می تواند به عنوان قراردادی جداگانه یا همراه با قرارداد حسابرسی صورتهای مالی، پذیفته شود. این گونه خدمات به گزارش درباره صورتهای مالی به عنوان یک مجموعه واحد منجر نمی شود و بنابارین حسابرس باید تنها درباره رعایت استانداردهای حسابداری در تهیه آن قلم خاص، اظهار نظر کند.
گزارش حسابرسی درباره یک قلم خاص صورتهای مالی باید شامل توضیحی در مورد مبنای حسابداری مورد استفاده برای ارائه آن یا اشاره به توافقنامه ای باشد که مبنای حسابداری آن را مشخص می کند. در گزارش باید تصریح شود که آیا موضوع مورد رسیدگی از تمام جنبه های بااهمیت طبق مبنای حسابداری تهیه گردیده است یا خیر؟
در مواردی که درباره صورتهای مالی به عنوان یک مجوعه واحد نظر مردود یا عدم اظهارنظر ارائه می شود حسابرس به شرطی می تواند درباره اقلام آن صورتهای گزارش خاص ارائه کند که اقلام مزبور بخش عمده ای از صورتهای مالی را تشکیل ندهد. به بیان دیگر در مواردی که اقلام مزبور بخش عمده ای از چنین صورتهای مالی را تشکیل دهد، حسابرس باید از پذیرش کار و اراده گزارش در مورد آن اقلام خوددادی کند. عدم توجه به این موضوع ممکن است اعتبار گزارش حسابرس را درباره صورتهای مالی به عنوان یک مجموعه واحد تحت الشعاع قرار دهد.
ب-حسابهای خاص، عناصر حسابها یا اقلام تشکیل دهده صورتهای مالی
پ-رعایت مفاد قراردادها
ت-صورتهای مالی خلاصه شده
