صورت تغییرات در وضعیت مالی (صورت گردش وجوه نقد)
وجوه نقد مهم ترین عامل اقتصادی برای هر شخص حقیقی و حقوقی می باشد.می توان وجوه نقد برای اشخاص حقیقی و حقوقی در حیات اقتصادی انها را به منزله نقش خون در حیات زندگی انسان و سایر موجودات زنده تشبیه نمود. اگر فردی یا موسسه ای فاقد وجوه نقد باشد و امکان تهیه آن را نداشته باشد ، عملا قدرت انجام فعالیتهای مالی را از دست خواهد داد و در مورد موسسات، رکود و ورشکستگی بدنبال خواهد داشت به دلیل اهمیت بسیار وجوه در شرکتها، بررسی تغییرات وجوه نقد در هر دوره مالی و مشاهده میزان و اندازه ورود و خروج وجوه نقد در شرکت و بالاخره تعیین مقدار وجوه نقدی که برای هر دوره مالی لازم بوده و مازاد اضافی وجوه، برای سرمایه گذاریهای بلندمدت یا کوتاه مدت و سایر تصمیم گیریهای پولی، از مهم ترین عملیات مالی و حسابداری می باشد. در نتیجه، تهیه صورت تغییرات وضعیت مالی که به شکل صورت گردش وجوه نقد تنظیم می شود، در شمار صورتهای مالی اساسی، جزو وظایف اصلی حسابداری می باشد. براساس مصوبه 21/5/1371، نودو سومین جلسه هیئت تدوین استانداردهای حسابداری که به همت سازمان حسابرسی، این هیئت تشکیل شده، اطلاعات مربوط به گردش وجوه نقد می تواند در زمینه های زیر مفید واقع شود:
سنجش نقدینگی و ارزیابی توان واحد انتفاعی در ایفای بموقع تعهدات، پرداخت سود و تامین نیازمندیهای نقدی.
کمک به درک عملیات از طریق شناسایی ارتباط بین نتایج عملیات و گردش وجوه نقد مربوط و تسهیل در تفسیر اطلاعات ارائه شده درباره سودآوری.
ارزیابی فعاالیتهای تامین مالی و سرمیاه گذاری واحد انتفاعی
مقایسه صورت گردش وجوه نقد با سایر صورتهای مالی اساسی:
غیر از صورت گردش وجوه نقد، صورتهای مالی اساسی دیگری در هر موسسه عبارتند از:
ترازنامه ، صورت سود و زیان و صورتحساب سود انباشته ، ترازنامه هر موسسه وضعیت مالی یک موسسه را در تاریخ تهیه (روز تهیه) ترازنامه نشان می دهد و اکثریت اقلام آن (اقلیت اقلام مثل حسابها و اسناد دریافتنی و پرداختنی و وجوه نقد)اقلامی تاریخی (قیمت تمام شده تاریخی)هستند، اقلام ترازنامه نشان دهنده نتایج تصمیم گیری عملیاتی در گذشته، وضع سرمایه گذاریها و تامین مالی در گذشته یعنی ، مانده دارائی ها و بدهی های پرداخت نشده و حقوق صاحبان سهام را نشان می دهد. صورتحساب سود و زیان هر دوره ، عملکرد موسسه را براساس ارزش پولی و نتیجه عملیات یک دوره را که در اثر فعالیتهای عملیاتی باعث تغییراتی در خالص دارائی ها شده اند، بیان می کند.صورتحساب سود انباشته، میزان سود انباشته سالهای قبل و تغییرات آن را در دوره جاری مشخص می سازد.هیچ یک از صورتحسابهای فوق گردش وجوه نقد را در یک دوره مالی مشخص نمی نماید و لذا برای بیان و مشخص نمودن ورود و خروج وجوه نقد ناشی از فعالیتهای عملیاتی، سرمایه گذاری و تامین مالی تنظیم صورت گردش وجوه نقد، جهت تکمیل گزارشگیری اطلاعات مالی ضروری می باشد.
مفهوم ورود و خروج وجوه نقد:
هرگونه فعالیتی که در اثر آن وجوه نقد اولیه موسسه اضافه شود، ورود وجوه نقد به موسسه تلقی می گردد و برعکس هر فعالیتی که موجب مصرف وجوه نقد موسسه گردد به نام خروج وجوه نقد نامیده می شود .عمده ترین فعالیتهایی که منجر به افزایش وجوه نقد و در نتیجه جریان ورود وجوه نقد به موسسه را فراهم می سازد عبارتند از فعالیتهای مربوط به :
الف) فروش کالاو ارئه خدمات (کسب درآمد در نتیجه ارائه خدمات به مشتریان)
ب)فروش سرمایه گذاری بلند مدت و کوتاه مدت.
پ)فروش اموال، ماشین آلات و تجهیزات و سایر دارایی های نامشهود
ت)دریافت وام و هرگونه استقراض
ث)سرمایه گذاری مجدد و هرگونه افزایش مستقیم نقدی در سرمایه موسسه توسط صاحبان آن
ج)دریافت هدایای نقدی و دریافت خسارت ناشی از رای محاکمه صالحه
درنتیجه فعالیتهای فوق، وجوه نقد وارد موسسه می شود و به موجودی نقدی اول دوره اضافه می گردد.برعکس بر اثر فعالیتهای زیر وجوه نقد از موسسه خارج شده و جریان خروج وجوه نقد باعث کاهش آن می گردد عمده ترین فعالیتهایی که باعث خروج وجوه نقد از موسسه می گردند عبارتند از :
الف)خرید انواع کالاهایی که برای فروش عرضه می شوند
ب)پرداخت انواع هزینه ها
پ)خرید انواع سرمایه گذاریهای بلند مدت یا کوتاه مدت
ث)پرداخت خسارتی ناشی از رای محاکمه
ج)پرداخت وامها و سایر بدهی ها و پرداخت سود به صورت نقد به سهامداران
