آشنایی با حسابرسی-استانداردهای حسابرسی و گزارش حسابرسی
حسابرسی در زبان انگلیسی به معنای گوش دادن است و در زمان هایی که هنوز خواندن و نوشتن به اندازه کافی رواج نیافته بود با گوش دادن به اظهارات مسئولان مالی درستی و صحت مطالب ابراز شده آنان مورد بررسی قرار میگرفت.
مفهوم حسابرسی
حسابرسی نوعی شهادت دهی است ولی بطور خلاصه فرایندی منظم و با قاعده (سیستماتیک) است جهت جمع آوری و ارزیابی بی طرفانه شواهد عینی مربوط به ادعاهای مندرج در صورت های مالی است.به منظور اطمینان از مطابقت بین این ادعاها و معیارهای تعیین شده و در نهایت گزارش نتایج به استفاده کنندگان ذینفع یا بطور خلاصه میتوان گفت حسابرسی بررسی جستجوگرانه مدارک حسابداری و سایر شواهد زیربنای صورت های مالی است.درمورد حسابرسی صورتهای مالی خواهیم داشت:
ادعای مدیریت تعیین درجه انطباق معیارهای از پیش تعیین شده
صورتهای مالی استانداردهای پذیرفته شده حسابداری
در هر حسابرسی بیان صریح حدود رسیدگی مهم است.این حدود واحد مورد رسیدگی و دوره مورد رسیدگی را مشخص میکند.لذا بیان صریح حدود رسیدگی را مشخص می کند. لذا بیان صریح حدود رسیدگی برای تعیین و محدود کردن مسئولیت حسابرسان استفاده می شود.رسیدگی های حسابرسان مبنای گزارش حسابرسی را فراهم میکند و شواهد گرد آوری شده توسط حسابرسان در طول رسیدگی اثبات خواهد شد.حسابرسان هرگز بدون اجرای رسیدگی نسبت به مطلوبیت صورت های مالی اظهار نظر نمی کنند.دلیل اصلی وجود حرفه حسابرسی مستقل وظیفه اعتبار دهی است.اعتبار دادن به صورت های مالی به معنی ایجاد اطمینان از مطلوبیت ارائه و قابلیت اتکا آنهاست.اعتبار دهندگان باید هم دارای صلاحیت فنی لازم و هم مستقل از شرکت باشند.تا جامعه نسبت به واقع بینی و بی طرفی آنان اطمینان حاصل کند به همین دلیل حسابرسان در حین رسیدگی ها کوشش میکنند که استقلال واقعی و ظاهری خود را حفظ کنند.
اظهار نظر شامل دو مرحله است:
1-جمع آوری شواهد ورسیدگی به مدارک صاحبکار
2-گزارش حسابرسی
تعریف حسابرس مستقل و بازرس قانونی
حسابرس مستقل:فردی است است که به دعوت صاحبان سهام و یا افراد خاص حقیقی یا حقوقی ذینفع یا به حکم قانون حسابهای مورد نظر را رسیدگی کرده ونتایج را به صورت کتبی به دعوت کنندگان یا اشخاص ذینفع ارائه میدهد.حسابرس میتواند یک شخصیت حقیقی باشد یا یک شخصیت حقوقی.مبنای اظهار نظر حسابرسان مستقل استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی است.
بازرس قانونی:فردی است که طبق مفاد قانون تجارت توسط مجمع عمومی صاحبان سهام تحت شرایط خاصی تعیین میشوند.ولی علاوه بر صورت های مالی صاحبکار در مورد گزارشات مربوط به اقدامات هیئت مدیره نیز اظهار نظر میکند.مبنای اظهار نظر بازرس قانون تجارت و سایر قوانین وضع شده است.
استانداردهای حسابرسی
استانداردهای حسابرسی مقررات لازم الاجرا به منظور سنجش کیفیت اجرای عملیات حسابرسی بوده و ماهیت و حدود نتایجی که از اعمال روش های حسابرسی بدست می آید را کنترل مینماید و هدف آنها این است که انجام حسابرسی و ارائه گزارش توسط حسابرسا بر اساس ضوابط صورت گیرد.وجود استانداردهای حسابرسی نشانه توجه حسابرسان به داشتن کیفیت کار بالا و هماهنگ در بین تمام حسابرسان است.استانداردهایی که به نام استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی از طرف انجمن حسابداران رسمی آمریکا تعیین شده آنچنان مقبولیت حرفه ای عام پیدا کرده است که امروزه در اکثر کشورها مورد استفاده قرار می گیرد. این استانداردها در تمام مراحل حسابرسی قابل اجرا بوده و به سه بخش استانداردهای عمومی-استانداردهای اجرای عملیات و استانداردهای گزارشگری تقسیم شده اند.
استانداردهای عمومی ( صلاحیت فردی حسابرسان )
1-صلاحیت و آموزش فنی
2-استقلال رای
3-اعمال مراقبت های حرفه ای
استانداردهای اجرای عملیات ( اجرای عملیات حسابرسی )
1-برنامه ریزی کافی و سرپرستی
2-کسب شناخت کافی از ساختار کنترل داخلی
3-کسب شواهد کافی و قابل اطمینان
استانداردهای گزارشگری ( محتوای گزارش حسابرسان )
1-طبق اصول پذیرفته شده حسابداری بودن یا نبودن صورت های مالی
2-تعیین موارد عدم رعایت یکنواختی
3-کفایت افشاء
4-اظهار نظر درباره کلیت صورت های مالی
گزارش حسابرسان
گزارش حسابرسی محصول نهایی حسابرسی در ارتباط با رسیدگی به صورت های مالی یک واحد تجاری است. بطور کلی اظهار نظر حسابرسی در مورد صورت های مالی به یکی از اشکال اظهار نظرمقبول(موافق)- اظهار نظر مشروط – اظهار نظر مردود (مخالف) و عدم اظهار نظر صورت می گیرد.
اظهار نظر مقبول (گزارش استاندارد )
گزارش مقبول یک نظر میباشد ومبین آن است که از نظر حسابرس صورت های مالی واحد مورد رسیدگی وضعیت مالی نتایج عملیات و تغییرات در وضعیت مالی آن را طبق اصول مورد قبول حسابداری که به طور یکنواخت اعمال شده به نحو مطلوب منعکس می نماید.در برخی شرایط حسابرسان با وجود صدور نظر مقبول عبارات توضیحی را به گزارش استاندارد اضافه می کنند.افزودن این عبارات توضیحی به عنوان یک ایراد تلقی نمی شود زیرا از مسئولیت گزارشگری حسابرسان نسبت به صورتهای مالی نمی کاهد بلکه تنها توجه استفاده کنندگان را به شرایطی عمده جلب می کند که شامل موارد زیر است:
1-اتکا بر کار سایر حسابرسان
2-ابهام
3-ابهام درباره ی تداوم فعالیت
4-عدم یکنواختی در کاربرد اصول پذیرفته شده ی حسابداری
5- تاکید بر موضوع خاص
6-انحراف موجه از اصول رسمی حسابداری
اظهار نظر مشروط
نظر مشروط اساسا یک اظهار نظر مثبت می باشد و بیانگر آن است که صورتهای مالی در مجموع گمراه کننده نیست .گزارش مشروط هنگامی صادر می شود که صورتهای مالی انحراف با اهمیتی از اصول پذیرفته شده حسابداری داشته یا محدودیت هایی برای اجرای روشهای رسیدگی حسابرسان بوجود آمده است.مسائل موجود هر چند که با اهمیت باشند نباید مطلوبیت کلی صورتهای مالی را تحت الشعاع قرار دهند. اظهار نظر مشروط مسئولیت حسابرسان را نسبت به مطلوبیت ارائه برخی از اجزا صورتهای مالی محدود می کند.گزارش حسابرسان در تمام مواردی که نظر مشروط اظهار می کنند باید دارای بند توضیحی جداگانه قبل از بند اظهار نظر باشد که دلایل شرط را فاش کند.
اظهار نظر مردود
اظهار نظر مردود یک نظر منفی می باشد و بیانگر این است که صورتهای مالی گمراه کننده است در مواردی که حسابرسان نظر مردود دهند باید شواهد کافی برای اظهار نظر خود گردآوری کرده و دلایل و آثار اصلی اظهار نظر مردود را بر وضعیت مالی و نتایج عملیات صاحبکار در یک بند توضیحی قبل از بند اظهار نظر افشا نمایند.
عدم اظهار نظر
عدم اظهار نظر بدان معنا است که حسابرسان بدلیل وجود محدودیت های قابل ملاحظه در دامنه رسیدگی یا وجود ابهام عمده قادر به اظهار نظر درباره مطلوبیت صورتهای مالی نیستند.عدم اظهار نظر نه نظری منفی است و نه نظری مثبت بلکه تنها بدان معنا است که حسابرسان مبنای کافی برای اظهار نظر ندارد.
