حسابرسی داخلی
سابقه حسابرسی داخلی نيز به ھزاران سال قبل برمی گردد. يونانيان، روميان و مصری ھا در زمره اولين کسانی بودند که از پيش از ميلاد مسيح از حسابرسی داخلی استفاده می نموده اند. جالب اينکه حوزه اين حسابرسی ھای اوليه خيلی شبيه به آنچه که امروز انجام می شود بوده است. ھر دوی آنھا شامل رسيدگی به صحت ثبت ھای حسابداری و ھمچنين ارزيابی درستی فعاليت ھای منعکس شده در حساب ھا می باشد. در آن زمان نيز تاکيد اصلی، بر بھبود کنترل ھای مديريت بر فعاليت ھای سازمان معطوف بود. چنين تاکيد گسترده ای بعد از جنگ جھانی دوم دوباره مورد توجه قرار گرفت. در آمريکا در دوران مستعمرات، بدليل فقدان صنايع بزرگ نياز چندانی به حسابرسی داخلی حس نمی شد. در واقع در کتب حسابداری آن دوران ھرگز مفاھيمی مانند حسابرسی داخلی يا کنترل داخلی به چشم نمی خورد. با اين وجود در بخش دولتی ضرورت وجود نھاد حسابرسی داخلی تشخيص داده شده بود. اولين کنگره آمريکا در سال 1789 قانونی را وضع نمود که به موجب آن تعيين وزير خزانه داری، بازرس کل و يک حسابرس اجباری شد. وظيفه حسابرس دريافت حساب ھای عمومی، بازرسی و تاييد تراز حساب ھا بود، کاری که عمدتا يک کار دفتری به شمار می رفت. شرکت ھای راه آھن اولين کارفرماھای حسابرسان داخلی محسوب می شوند. در نيمه دوم قرن نوزدھم بود که حسابرسی داخلی واقعی متداول شدند. اين عنوان به آن دسته از کارکنان يا حسابرسان در حال سفر راه آھن اطلاق می شد که کارشان سرکشی به عاملان فروش بليط به منظور کنترل حسابداری فروش بليط ھا بود. از ديگر شرکت هايی که از حسابرس داخلی استفاده می نمودند شرکت معظم کروپ 14 در آلمان است. اين شرکت درسال 1875 تعدادی کارمند که کارشان نوعی حسابرس داخلی به شمار می رفت استخدام کرده بود. شاھد اين ادعا وجود دستورالعمل حسابرسی است که تاريخ آن به 17 ژانويه اين سال مربوط می گردد. در اين دستورالعمل آمده است که؛
"وظيفه حسابرسان اين است که مشخص کنند آيا قوانين، قراردادھا، سياست ھا و رويه ھا به درستی رعايت شده اند و ھمچنين مبادلات تجاری در راستای سياست ھای تعيين شده و با موفقيت انجام شده اند. در اين راستا، حسابرسان داخلی مجاز به توصيه برای بھبود امکانات و رويه ھا، نقد قراردادھا پيشنھاد راه حل، و غيره ھستند"
اگرچه حسابرسی داخلی ريشه در قرن نوزدھم دارد اما توسعه واقعی آن در اوايل قرن بيستم ھمراه با رشد شرکت ھای بزرگ تجاری به وقوع پيوست. دليل عمده رشد حسابرسی داخلی، گسترش حوزه کنترل مديريت بر کارکنان بسيار زيادی بود که در مناطق جغرافيايی مختلف مشغول به کار بودند. اھداف اوليه حسابرسان داخلی بيشترحفظ و حراست دارايی ھا و کشف تقلب بود. لذا تمرکز عمده حسابرسان داخلی، بازرسی ثبت ھای حسابداری و تاييد درستی آنھا بود. ايده رايج در ميان مديران نسل ھای قبل اين بود که ھدف اصلی يک برنامه حسابرسی ايجاد مانعی روانی در قبال کلاھبرداری کارکنان است. تا پيش از سال 1941 ، حسابرسی داخلی اساسا يک کارکرد دفتری بود که از ھيچ ساختار سازمانی و استاندارد کاری برخوردار نبود. به واسطه ماھيت دفتری و سنتی نگھداری سوابق حسابداری، حسابرسان بايد درستی ھر ثبت حسابداری را کنترل می کردند. آنھا امکان اختلاس و تقلب را نيز کنترل و بازرسی می نمودند. از ھمين رو، حسابرس داخلی فقط يک تاييد کننده يا يک پليس بود که وظيفه حراست از دارايی ھای سازمان را بر عھده داشت. مفھوم سنتی حسابرسی داخلی را می توان با نوعی از بيمه مقايسه کرد. ھدف اصلی، کشف تقلب قبل از کشف شدن آن توسط حسابرس عمومی يا مستقل در حسابرسی ھای سالانه بود. به عبارت ديگر حسابرس داخلی کاری شبيه به يک افسر پليس يا کاراگاه را انجام می داد.
اما در مفھوم جديد، حسابرسی داخلی يعنی بازوی کمکی مديريت. امروزه حسابرسان داخلی عنصر تفکيک ناپذير در فرآيند مديريت بوده و ھمانگونه که نگران اختلاس و تقلب ھستند، نگران اتلاف منابع و عدم کارايی نيز بايد باشند. بخشی از اين تغيير نگرش به حسابرسی داخلی را می توان به تغييرات تکنولوژی مربوط دانست. با توسعه فناوری اطلاعات، فرايند کنترل ثبت ھا و سوابق به طور خودکار انجام می شود و لذا ضرورت کنترل کليه عمليات مالی کاھش يافته است. اين اتفاق باعث شده تا حسابرسی داخلی به فرايندی فراتر از يک فعاليت دفتری صرف مبدل شود.
