محافظه کاری مشروط و نامشروط:

[سعيده هاشمي]

محافظه کاری مشروط و نامشروط:
باسو(1997،ص4)محافظه کاری را به صورت زیر تعریف کرده است:
محافظه کاری عبارتست از تاییدپذیری متفاوت لازم برای شناسایی درآمدها و هزینه ها،که منجر به کم نمایی سود دارایی ها می شود.
این تعریف بیانگر محافظه کاری مشروط است.در تحقیقات اخیر،محافظه کاری را به دو نوع تقسیم کرده اند:نوع نخست،محافظه کاری پیش رویدادی است که محافظه کاری مستقل از اخبار و محافظه کاری نامشروط نیز خوانده شده است.محافظه کاری پیش رویدادی از به  کار گیری آن دسته از استانداردهای حسابداری ناشی می شود که سود را به گونه ای مستقل از اخبار اقتصادی جاری،می کاهند.برای مثال،شناسایی بدون درنگ مخارج تبلیغات و تحقیق و توسعه به عنوان هزینه،حتی در صورتی که جریان های نقدی آتی مورد انتظار آنها مثبت باشد،از این نوع است.نوع دیگر محافظه کاری،محافظه کاری پس رویدادی است که محافظه کاری وابسته به اخبار، محافظه کاری مشروط و عدم تقارن زمانی سود نیز خوانده شده است. محافظه کاری پس رویدادی به مفهوم شناسایی به موقع تر اخبار بد نسبت به اخبار خوب در سود است.برای مثال،قاعده ی اقل بهای تمام شده یا ارزش بازار،حذف سرقفلی در پی انجام آزمون کاهش ارزش و شناسایی نامتقارن زیان های احتمالی در مقابل سودهای احتمالی،از این نوع هستند.به طور کلی،اصول حسابداری شناسایی کاهش یا اخبار بد درباره ی موجودی کالا،سرقفلی و زیان های احتمالی را ایجاب می کنند؛اما شناسایی افزایش ناشی از اخبار خوب  را منع می کنند(پای و همکاران،2005،ص ص 698-697).محافظه کاری مشروط برای اولین بار توسط باسو(1997)به عنوان جنبه ای مهم از محافظه کاری مطرح شد(رایان،2006،ص4).
انگیزه ی اصلی برای محافظه کاری نامشروط،سختی ارزیابی دارایی ها و بدهی ها است.انگیزه ی اصلی برای محافظه کاری مشروط،خنثی کردن انگیزه های مدیران برای گزارش گری اطلاعات حسابداری دارای جانب داری رو بالا در موقعی که رویدادهای نامناسب اتفاق افتاده،می باشد.انگیزه های مشاه نیز برای این دو نوع محافظه کاری وجود دارد،برای مثال تابع نامتقارن زیان سرمایه گذاران موجب می شود اثر منافعی که آنها از سود کسب می کنند کمتر از آسیب هایی باشد که از زیانی با اهمیت مشابه می بینند.این دو،مفاهیم مشابه نیز دارند که مهم تر از همه،فزونی ارزش بازار خالص دارایی ها به ارزش دفتری آنها است(بیور و رایان،2004،صص 2-1).
بیور و رایان اظهار کرده اند که محافظه کاری پیش رویدادی در دوره های قبلی،پیش انجام محافظه کاری پس رویدادی دوره های بعدی است.یعنی،اگر شرکتی در هزینه کردن مخارجی در یک دوره محافظه کاری پیش رویدادی داشته باشد،در ترازنامه هایش چیزی به حساب دارایی منظور نشده تا در آینده،در پاسخ به اخبار بد کاهش دهد.به بیان ساده،اگر محافظه کاری پیش رویدادی منجر به عدم شناسایی یک دارایی در دوره های گذشته شده باشد،اخبار بد ناشی از کاهش ارزش این دارایی نمی تواند در سود دوره ی جاری شناسایی شود.در مقابل،فرض کنید شرکتی دارای محافظه کاری پیش رویدادی نیست و مخارجی را در یک دوره به عنوان دارایی ثبت نماید؛پس اگر در یکی از دوره های آتی اخبار بد درباره ی منافع این دارایی ایجاد شود،انتظار بر این است  که در آن دوره،بر مبنای حسابداری کاهش ارزش دارایی، محافظه کاری پس رویدادی مشاهده شود(پای و همکاران،2005،ص698).
محافظه کاری و عنوان جانب داری:
هیأت استانداردهای حسابداری مالی محافظه کاری را گونه ای از جانب داری می داند که با دیگر خصوصیات مطلوب گزارشگری مالی از جمله ارائه منصفانه،بی طرفی و قابلیت مقایسه در تضاد است.آشکارترین جانب داری قابل مشاهده در صورت های مالی،کم نمایی خالص دارایی ها نسبت به ارزش بازار آنهاست.
در بسیاری از موارد،قائده ی اقل بهای تمام شده یا ارزش بازار به عنوان مثالی از محافظه کاری نقل شده است.مفهوم این قائده تلاش برای محدود کردن هزینه های اضافی(علاوه بر زیان کاهش ارزش،ناشی از عدم شناسایی این زیان)است.معمولاً چنین تفسیر می شود که این قائده کاهش دارایی ها به ارزش اقل بهای تمام شده یا بازار را الزامی می کند و مبلغ کاهش،به همین اندازه محدود میشود،از اینرو،به کارگیری این قائده تلاشی برای محدود کردن جانب داری که با محافظه کاری همراه است(پرایس،2005،ص14).
محافظه کاری و راهبری شرکتی:
محافظه کاری(تأیید پذیری نامتقارن)می تواند به دلایل قرارداد استخدام و راهبری شرکتی نیز ایجاد شود.مدیران انگیزه دارند برای اجتناب از اینکه قبل از خاتمه ی دوره ی تصدی شان اخراج شوند،زیان ها را پنهان کنند.اجازه دادن به ورود زیان به شرکت و اتخاذ پروژه های دارای خالص ارزش فعلی منفی توسط مدیران،سهام داران را تشویق به اخراج مدیران می کند. محافظه کاری شناسایی زیان ها را سرعت می بخشد و برای هیأت مدیره و سهام داران نشانه هایی فراهم می کند تا دلایل این زیان ها را بررسی کننـد.چنین بررسی هایی می تواند منجر به عدم تغییر مدیر و حذف  پروژه های دارای خالص ارزش فعلی منفی شود.در نتیجه،مدیران برای فراهم کردن  اطلاعات درباره ی پروژه های دارای خالص ارزش فعلی مثبت نیز انگیزه هایی دارند.
استدلال قراردادی حسابداری محافظه کارانه برای بیشتر کاربردهای حسابداری در شرکت از جمله معیارهای عملکرد مدیریت قسمت های شرکت مانند مراکز سود،استفاده می شود.در چنین مواردی،کارکنان مسئول،اطلاعات نامتقارن،بازده های نامتقارن و مسئولیت محدود دارند.این استدلال ها برای مراکز سود و بودجه های مورد استفاده برای کنترل مخارج نیز به کار می روند.کارکنان آن میزان از خالص دارایی ها را که نسبت به زیان های ناشی از آنها مسئول نیستند،کنترل نمی کننــد(واتز،2003،ص213).