گزارش حسابرسی

[مهدی اسماعیلی]

بسمه تعالی
گزارش حسابرسی
(Auditors Report)
      محصول نهایی حسابرسی یکواحدکه درآن نظرحسابرسان نسبت به صورتهای مالی ارائه شده است "گزارش حسابرسی"نامیده می شود.
      صورتهای مالی:مرحله نگارش گزارش حسابرسان ،زمانی آغاز می شود که حسابرسان مستقل رسیدگیهای خودرا تمام کرده واصلاحات پیشنهادی آنان نیز توسط صاحبکار پذیرفته شده وثبت شده باشد،حسابرسان پیش ازنگارش گزارش خود بایدصورتهای مالی تهیه شده توسط صاحبکار راازلحاظ شکل ومحتوی مورد بررسی قرارداده باشندیا پیش نویس صورتهای مالی رابه نیابت صاحبکار(بعنوان خدمات غیرحسابرسی)تهیه نمایند.صورتهای مالی موردگزارش حسابرسان عبارتنداز:ترازنامه،صورتحساب سودوزیان وصورت جریانهای نقدی و(صورت سودوزیان جامع)می باشد.
      صورت سودوزیان جامع صرفا درخصوص شرکتهایی قابل ارائه است که دارای تعدیلات سنواتی ومازادتجدید ارزیابی دارائیها باشد.صورتهای مالی عموما بشکل مقایسه سال جاری وسال گذشته وهمراه بایادداشتهای توضیحی ارائه می شوند،صورتهای مالی شرکتهای فرعی معمولا درصورتهای مالی شرکت اصلی تلفیق می شوند.
      افشاء درصورتهای مالی:هدف از یادداشتهای همراه صورتهای مالی افشای کافی درمواردی است که اطلاعات منعکس شده درمتن صورتهای مالی برای این منظور کافی نمی باشد،تهیه یادداشتهای همراه صورتهای مالی همانند متن صورتهای مالی بعهده صاحبکاراست ولی حسابرسان معمولا در این مورد باصاحبکار همکاری می کنند.
      برخی ازموارد ضروری که بایستی درصورتهای مالی افشاءشوند عبارتنداز:1-افشاء اهم رویه های حسابداری دریادداشتهای همراه مانند مبانی ارزیابی واستهلاک دارائیها.2-افشاءتغییرات حسابداری دریادداشتهای همراه.3-افشاء زیاتهای احتمالی دریادداشتهای همراه.4-افشاء برخی ازاطلاعات مالی میان دوره ای بصورت مکمل.
اجزای اصلی گزارش حسابرسان
      الف)عنوان:گزارش حسابرسی باید عنوان مناسبی داشته باشد استفاده ازعنوان "گزارش حسابرسان مستقل"خواننده رادر تشخیص گزارش حسابرسی وتمیزآن ازگزارشهایی مانند گزارش هیئت مدیره یاگزارش سایرحسابرسانی که ملزم به رعایت آئین رفتارحرفه ای حسابرسی مستقل نیستند یاری می رساند.
      ب)مخاطب گزارش:مخاطب گزارش حسابرسان بایدطبق شرایط قراردادحسابرسی والزامات قانونی بگونه ای مناسب مشخص شود،مخاطب گزارش حسابرسی عموما مجمع عمومی صاحبان سرمایه واحدی است که صورتهای مالی آن حسابرسی می شود.
      ج)بندمقدمه:درگزارش حسابرس بایدعناوین صورتهای مالی حسابرسی شده وتاریخ دوره ای که صورتهای مالی برای آن دوره تهیه شده است مشخص شود.درگزارش حسابرس باید بیان شود که مسئولیت صورتهای مالی بامدیریت  واحدمورد رسیدگی ومسئولیت حسابرس اظهارنظر درباره صورتهای مالی باتکاءحسابرسی انجام شده است.
      صورتهای مالی ادعاهای اظهارشده مدیریت است،تهیه چنین صورتهایی مستلزم برآوردهای عمده حسابداری واعمال قضاوت وهمچنین تعیین اصول وروشهای مناسب حسابداری برای تهیه صورتهای مالی توسط مدیریت است اما مسئولیت حسابرس،حسابرسی این صورتها بمنظور اظهارنظر نسبت به آنهاست.
      ازآنجایی که صورتهای مالی بیان شرکت است نه حسابرسان ،درنتیجه حسابرسان حق ندارند صورتهای مالی راتغییردهند پس اگر حسابرسان با نحوه ارائه یک موردبااهمیت در صورتهای مالی موافق نباشند ابتدا باید مسئله رابامدیریت شرکت درمیان بگذارندودلایل خود رابرای عدم موافقت مطرح سازند اگر مدیریت دلایل حسابرسان رابپذیرد باانجام یک ثبت اصلاحی صورتهای مالی تعدیل شده ومشکل حل میشود اما اگرمدیریت بااستقلال حسابرسان متقاعدنشود وصورتهای مالی راتعدیل نکندحسابرسان درگزارش خود بابیان این مطلب که صورتهای مالی وضعیت مالی شرکت ونتایج عملیات آن باستثنای آثارناشی ازعدم تعدیلات موردنظر حسابرس به نحومطلوب نشان می دهد نظرمشروط اظهارمی نماید،معمولا چنین مسئله ای ازراه مذاکره حسابرسان باصاحبکار حل وفصل می شودتااز اظهارنظر مشروط حسابرسان جلوگیری شود."حسابرسان نسبت به صورتهای مالی گزارش می دهندنه درباره مدارک حسابداری."
      هدف اصلی ازیک حسابرسی ،اطمینان بخشیدن به استفاده کنندگان صورتهای مالی درموردقابل اتکاءبودن آن صورتهاست.حسابرسان نسبت به مدارک ودفاترحسابداری صاحبکاراظهارنظر نمی کنندبلکه دربررسی وپی جویی هریک ازاقلام صورتهای مالی به مدارک ودفاتر حسابداری صاحبکار مراجعه می کنند.
"نمونه ای ازبندمقدمه"
      ترازنامه شرکت آلفا درتاریخ30/09/1385وصورتهای سودوزیان وجریانهای نقدی آن برای سال مالی منتهی به تاریخ مزبور هنراه بایادداشتهای توضیحی1الی.....پیوست که توسط هیئت مدیره تهیه وتاییدشده موردحسابرسی این موسسه قرارگرفته است مسئولیت صورتهای مالی باهیئت مدیره شرکت ومسئولیت این موسسه اظهارنظرنسبت به صورتهای مالی مزبوربراساس حسابرسی انجام شده است.
      د)بند دامنه رسیدگی:گزارش حسابرس باید به تصریح بیان کندکه حسابرسی طبق استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی انجام شده است لذا بنددامنه رسیدکی نوع وماهیت حسابرسی،حسابرس مستقل راتوصیف می کند.دامنه رسیدگی بیانگر روشهایی است که حسابرس اجرای آنهارادرشرایط موجود ضروری تشخیص داده وتوانسته است آنهارااجراءنماید،خواننده گزارش برای حصول اطمینان ازاینکه حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی انجام شده است به این توصیف نیاز داردهمواره فرض براین است که حسابرس استانداردهای حسابرسی رارعایت می کندمگرآنکه خلاف آن تصریح شود.
       ه)بنداظهارنظر:گزارش حسابرسی بایدحاوی نظرصریح حسابرس دراین باره باشدکه آیا صورتهای مالی ازتمام جنبه های بااهمیت طبق استانداردهای حسابداری به نحومطلوب ارائه شده است یاخیر؟بنداظهارنظر تنهاازیک جمله تشکیل می شود که به شرح زیر است :بنظراین موسسه صورتهای مالی یادشده درفوق وضعیت مالی شرکت(آلفا)درتاریخ ....ونتایج عملیات وجریانهای نقدی آن رابرای سال منتهی به تاریخ مزبور ازتمام جنبه های بااهمیت طبق استانداردهای حسابداری به نحومطلوب نشان می دهد.
      و)تاریخ گزارش:تاریخی که درانتهای گزارش حسابرسان درج میگرددومعمولا تاریخ آخرین روز اجرای عملیات استذ،یعنی تاریخی که درآن حسابرسان اجرای رشهای رسیدگی خودرابه پایان رسانده اند این تاریخ در تعیین مسئولیت حسابرسان درمورد افشاءاطلاعاتی که بعدازتاریخ ترازنامه کشف شده است نقش مهمی دارد.
.       ز)نشانی حسابرس –ح)امضاءحسابرس

منابع:حسابرسی1 دکترشکراله خواجوی ،اصول حسابرسی تالیف والتربی.میگز وکرت پینی ورابرت اف.میگز ترجمه عباس ارباب سلیمانی واینترنت