استاندارد های حسابرسی داخلی بر اهمیت شواهد حسابرسی تاکید دارد . یکی از این استاندارد ها چنین مقرر می شود که حسابرسان داخلی باید مجموعه ای از اطلاعات را (یعنی ،شواهد )به عنوان پشتوانه نتیجه گیری ها ی خود گرداوری ، تحلیل ، تفسیر و مستند کنندو در ادامه نیز مقرر می دارد :
- حسابرسان داخلی باید اطلاعات مرتبط با هدف ها و دامنه حسابرسی را گرداوری کنند .
- شواهد حسابرسی باید کافی ، قابل قبول ، مربوط و مفید باشد تا بتواند پشتوانه مناسبی را برای یافته ها و پیشنهاد ها ی حسابرسی فراهم کند .
- روش های گرد آوری و تحلیل شواهد حسابرسی باید در ابتدای کار ، مشخص و حسب لزوم ، گشترش یا تغییر یابد .
- برای رعایت بیطرفی و دستیابی به هدف های حسابرسی داخلی باید بر گردآوری ، تحلیل ، تفسیر و مستند کردن شواهد حسابدرسی ، نظارت کافی به عمل آسد .
- شوهد حسابرسی داخلی باید در کاربرگ های حسابرسی مستند شود و این کاربرگ ها مورد بررسی قرار گیرد .
شواهد کافی یعنی واقعی ، کافی و قانع کننده بودن شواهد به گونه ای که هر فرد بیطرف و آگاه بتواند به همان نتایجی برسد که حسابرس به آن دست یافته است .
شواهد قابل قبول شواهدی است که قابل اعتماد باشد و چنین شواهدی با استفاده از فنون مناسب حسابرسی ، به بهترین نحو به دست می آید .
شواهد مربوط یعنی پشتوانه یافته ها و پیشنهاد های حسابرسی و منطبق با هدف های حسابرسی و منطبق با هدف های حسابرسی .
شواهد مفید یعنی شواهدی که سازمان را در دستیابی به هدف های خود یاری می کند .
در ادامه فصل ،شواهد حسابرسی با تفصیل بیشتری بحث می شود و نشان داده خواهد شد که چگونه می توان به این استاندارد ها دست یافت .
طرح گوناگون طبقه بندی شواهد حسابرسی به وجود آمده تا حسابرسان داخلی را در ارزیابی نقش هر یک از شواهد موجود در مجموعه اطلاعات گرد آوری شده ، یاری کند . چهار نوع از این طرح های طبقه شواهد به شرح زیر است :
- منابع شواهد حسابرسی
- روش های حسابرسی
- میزان قانع کنندگی
- مقررات قانونی
یکی از عوامل مورد استفاده در طبقه بندی شواهد حسابرسی ، منبع آن است . شواهد حسابرسی را چه کسی تهیه کرده است ؟ چه کسی آن را پرزدازش کرده است ؟و چه کسی به آن ها دسترسی داشته است ؟
شواهد دورن سازمانی – شواهد درون سازمانی عبارت است از اطلاعات و گزارش هایی که قسمت مورد رسیدگی آن را تهیه و پردازش کرده است . برای مثال ، کارت ساعت ورود و خروج کارکنان به دلیل این که در دورن قسمت مورد رسیدگی تهیه ، پردازش و نگه دای می شود جزء شواهد داخلی محسوب می شود شواهد داخلی معمولا در مقایسه با شواهدی که اشخاص یا مراجع خارج از قسمت مورد رسیدگی در تهیه یا پردازش اطلاعات آن به نوعی دخالت داشته اند ، کمتر قانع کننده است . پرسش اصلی این است : شواهد حسابرسی گرد آوری شده تا چه اندازه توانسته است رویداد ها و وقایع را منعکس کند ؟ شواهدی که از طریق اشخاص یا مراجه مستقل از قسمت مورد رسیدگی به دست می آید عینی تر است و احتمال دستکاری آن توسط قسمت مورد رسیدگی کمتر می باشد .
