مقدمه
در سالهای اخیر تحولات شگرفی در زمینه فنآوری رخ داده است.این تحولات در زندگی شخصی و حرفهای بیشتر گروههای جامعه تأثیر داشته و خواهد داشت.حسابداران و حسابرسان نیز به عنوان جزئی از اعضای حرفهای جامعه از این تحولات و تأثیرگذاریهای آن دور نیستند و خواه ناخواه ناگزیر از فراگیری و کاربرد تمام یا برخی از روشهای نو در انجام وظایف خود خواهند بود.
با توسعه و پیشرفت رایانه،در آیندهای نه چندان دور،وظیفه سنتی حسابداران به عنوان تهیهکنندگان دفترها و صورتهای مالی شرکتها و سازمانها منسوخ خواهد شد،زیرا همه افراد حتی بدون داشتن تخصص لازم،به کمک روشهای پیشرفته رایانهای کم و بیش میتوانند به انجام وظایف حسابداران بپردازند.بنابراین حسابداران و حسابرسان باید با فنآوریهای جدید و کاربرد آنها آشنایی پیدا کنند تا بتوانند از آنها در جهت ارتقای کیفیت حرفه و ایفای وظایف پیچیدهتر و گستردهتر خود در آینده استفاده کنند.
گزینش 10 فناوری برتر به وسیله انجمن حسابداران رسمی آمریکا به طور سالیانه،به صورت سنت درآمده است.امسال کمیتههای فنآوری اطلاعات در انجمن حسابداران رسمی امریکا1طول فهرست خود را افزایش دادند و 30 مورد را برگزیدند:10 موضوع برتر،10 کاربرد برتر و 10 فنآوری برتر.فهرست 10 موضوع بتر در مجله حسابداری ژانویه 21999و 10 کاربرد برتر در مجله حسابداری مارس 31999 منتشر شده است.در این نوشتار،پس از معرفی شبکههای انتقال اطلاعات،10 فنآوری برتر شناسانده میشود و پس از آن 5 فنآوری دیگر که در پی آن به وسیله کمیتههای فنآوری اطلاعات به فنآوریهای قبلی افزوده شده تحت عنوان فنآوریهای آینده ارائه میشود.
شبکههای انتقال اطلاعات
شبکههای انتقال اطلاعات را میتوان به سه دسته زیر تقسیم کرد.
1)اینترنت1
اینترنت یک شبکه جهانی رایانهای اسن که از طریق آن اطلاعات انتقال مییابد.شبکه جهانی تار عنکبوتی2بخشی از اینترنت است که امکان ایجاد ارتباط میان مشترکان را فراهم میسازد و شرکتها از این طریق میتوانند اطلاعات مالی خود را به سرمایهگذاران بالقوه و سایر گروههای علاقهمند ارائه کنند.آنها همچنین میتوانند به عملیات بازرگانی الکترونیکی3بپردازند.منظور از بازرگانی الکترونیکی انجام خرید و فروش کالا و خدمات با شرکتهایی است که از طریق اینترنت کالا یا خدمات خود را عرضه میکنند.برخی از شرکتهایی که در سالهای اخیر به بازرگانی الکترونیکی روی آوردهاند،به موقعیتهای چشمگیری دست یافتهاند،به نحوی که ارزش سهام بعضی از آنها در بورس چندین برابر شده است.گسترش شرکتهای اینترنتی در دنیا باعث تدوین و اجرای مقرات و قوانین متعدد و نیر ایجاد روشهای اطمیناندهی برای نظارت بر اطلاعات شده است.
2)اینترنت4
اینترنت یک شبکه خصوصی اینترنتی است که در آن اطلاعات داخلی شرکت در اختیار گروههای استفادهکننده درون سازمانی قرار میگیرد.بسیاری از شرکتهای بزرگ اروپایی و امریکایی از این نوع شبکه استفاده میکنند.این شرکتها که شعبههای متعددی در بسیاری از کشورهای دنیا دارند میتوانند از این طریق هماهنگیهای لازم را برای ارائه کالا و خدمات خود به مشتریان جهانی،انجام دهند.در واقع اینترنت روشی است که ارتباطات بین شعبهها و بخشهای گوناگون شرکت را به طور نامحدود میسر میسازد.
3)اکسترانت5
اکسترانت نیز مانند اینترنت یک شبکه اینترنت خصوصی است که در درون سازمان ایجاد میشود و برخی شرکتها و اشخاص ثالث نیز میتوانند به آن دسترس پیدا کنند و پل ارتباطی مطمئنی بین طرفهای درگیر به وجود میآورد.شرکتهایی که به طور دائم به انجام معاملات تجاری خدید و فروش کالا با یکدیگر میپردازند،میتوانند برای سهولت و سرعت در عملیات از این نوع شبکه استفاده کنند.
10 فنآوری برتر
1-فنآوریهای ارتباطات-پهنای باند6 اگر شبکه اینترنت را همانند سیستم لولهکشی عظیم آب فرض کنیم، منظور از پهنای باند،اندازه قطر داخلی لولههای آب خواهد بود. خطوط تلفن که با استفاده از یک دستگاه مودم ارزانقیمت همواره در دسترس ماست دارای باریکترین پهنای باند است و خدمات ماهوارهای که سریع و پرهزینه است و کمتر در دسترس قرار میگیرد پهنای باند بیشتری دارد.برای اداره مؤثر یک جلسه آموزشی ویدئویی راه دور که چندین شرکتکننده دارای رایانه،در شهرهای گوناگون دارد،باید به میزان زیادی از فنآوری ارتباطات-پهنای باند استفاده کرد.امروزه مشکل اصلی بسیاری استفادهکنندگان تلفنهای همراه،کمبود پهنای باند مقاوم و مطمئن است.
2-ابزارهای ارتباط دور برد7-محصولاتی برای ایجاد دسترس به شما.
فنآوریهای امروزه،فاصله بین دفتر کار،جاده،خیابان و خانه را بتدریج محو کرده و از بین میبرد.این ابزارها،خدماتی فراتر از پست الکترونیکی8ارائه میکنند.اگر ما اطلاعات خود را در یک مرکز شبکهای9(که برای دستیابی به آن رمز عبور10وجود دارد)ذخیره کنیم،و حتی در صورت خراب شدن رایانه،با اجاره کردن رایانهای دیگر تمام پروندههای اطلاعاتی مورد نیاز خود را از شبکه به دستآوریم12و مورد استفاده قرار دهیم.در ابزارهای ارتباط دور برد، ایمنی موضوع مهمی است که باید به آن توجه شود.
3-فنآوری قابل حمل-رایانهای کوچک13
رایانهها،هر ورز از نظر اندازهکوچکتر،از نظر کیفیت پرقدرتتر و از لحاظ قیمت ارزانتر میشود.آنها به حسابرسان امکان میدهند ک هبه راحتی به پروندههای اطلاعاتی دست یابند،تحقیقات و مطالعات خود را حتی در زمانهای تلف شده در سفرهای هوایی یا زمینی انجام دهند و این زمانها را به زمان مولد تبدیل کنند.از آنجا که اندازه رایانهها همچنان در حال کوچکتر شدن است،حسابرسان میتوانند آنها را با خود به هر جا ببرند و به اطلاعات مورد نیاز خود دسترس یابند.
4-تصویب الکترونیکی-امضای رقمی14
معادل رقمی امضای روی خط نقطه چین چیست؟شما چگونه میتوانید یک پیغام پست الکترونیکی یا هرگونه اسناد و مدارک را که به صورت الکترونیکی ارسال میشود امضا کنید به نحوی که دریافت کننده مطمئن باشد که این پیغام حتما از جانب شما ارسال شده است؟ یکی از فنآوریهایی که نیازمند تصویب الکترونیکی است دفنر کار بدون کاغذ است که امروزه در جهان طرفداران زیادی دارد.در حال حاضر،نرم افزارهای رایانهای مختلفی وجود دارد که این امر را تسهیل میکنند.
5-تأییدیههای الکترونیکی-گواهیهای رقمی1
این تأییدیهها تا حدودی در مورد صحت و اعتبار اطلاعات ارسال شده از طریق شبکه اینترنت اطمینان میدهد.در ایالات متحد شرکتی وجود دارد که خدمات آن صدور تأییدیههای الکترونیکی در مورد صحت و درستی نسخههای تجویز شده توسط پزشکان است. همچنین در زمینهء معاملات بازرگانی انجام شده با اینترنت،نوعی خدمات اطمیناندهی به نام وب تراست2ایجاد شده که بتدریج در کشورهای دیگر نیز رواج یافته است.
6-پردازش تصویر3
بااستفاده از این روش،شما میتوانید تصویر تمام کاغذهای دفتر کارتان را روی دیسک ضبط کرده و در رایانه فهرستی از آن تهیه کنید. به این ترتیب،تمامی اجزای اطلاعات همیشه در دسترس شماست.در فهرستبندی اطلاعات،تصویربرداری به طور خودکار و بدون نیاز به تایپ مجدد اهمیت زیادی دارد.خوشبختانه نرم افزارهای شناسایی نویسههای نوری4رو به گسترش است و بزودی این فرایند به طور کامل به صورت خودکار انجام خواهد شد.البته نباید نقش عامل انسانی را در این زمینه نادیده گرفت زیرا برای بسیاری از مردم کارکردن با کاغذ همچنان آسانتر از کار با اطلاعات رایانهای است.
7-دادهکاوی و پردازش تحلیلی همزمان5
دادهکاوی،جستجو در پایگاههای اطلاعاتی برای یافتن ارتباطی است که میتواند در تصمیمگیریهای بازرگانی کمکدهنده باشد.برای مثال،ممکن است بتوان ارتباطی آماری در ارقام فروش مربوط به اشخاصی که چوب گلف میخرند و آنهایی که راکت تنیس خریداری میکنند یافت و از آن در تصمیمگیریهای اقتصادی استفاده کرد.پردازش تحلیلی همزمان،عبارت است از قابلیت استخراج دادهها از پایگاه اطلاعاتی و بررسی ان از صفحه گسترده رایانهای6،اطلاعاتی را که نشاندهنده فروش چوب و توپ گلف طی چند سال است تهیه کند و این ارقام را با فروش سایر وسایل ورزشی در همان زمان مقایسه کند. اگرچه برنامههای پردازش تحلیلی همزمان،اطلاعات بسیار مفیدی را ارائه میکند امّا این برنامهها هنوز بسیار گران است.
8-ابزارهای ارتباطی7
ابزارهای ارتباطی مانند ارتباط آزاد پایگاه دادهها8،مبادله پویای دادهها9،مدل هدف جزء10و ساختار واسطه درخواست هدف مشترک11،سیستمها و یا روشهایی هستند که به کمک آنها از اطلاعات پایگاههای اطلاعاتی میتوان به صورت مشترک استفاده کرد.در حقیقت این سیستمها،چسب ارتباطی بین پایگاه دادهها و کاربردهای آنهاست.اگرچه این واژهها در حال حاضر به نسبت نامأنوس است ولی ظرف سالهای آینده با استفاده از این روشها افزایش خواهد یافت و بزودی زمان ان فرا خواهد رسید ک هاتحاد و یکپارچگی کاربردهای هر یک از اجرای سیستم اهمیت یابد.
9-عاملها12
عامل برنامهای است که بدون نیاز به راهاندازی آن به وسیله کاربر، به طور خودکار اجرا شود.برای مثال نوعی برنامه نرم افزاری رایانهای وجود دارد که به کاربران امکان میدهد که به جستجوی شغلهای دلخواه خود بپردازند حتی اگر در شبکه نباشند.این عامل روزانه به بررسی جایگاه دادههای مشاغل مختلف میپردازد و هنگامی که شغل مناسب را یافت آن را به صورت خودکار و از طریق پست الکترونیکی برای کاربر میفرستد.در آینده برنامههای عامل حسابرسی میتواند به عنوان بخشی از نرم افزارهای حسابداری شمرده شود و زمینه را برای انجام حسابرسیهای مستمر فراهم کند.
10-فنآوری پایگاه دادهها13
منظور روشهایی است که براساس آنها پایگاههای دادهها مخصوصا در شرکتهای بزرگ حجم زیادی از اطلاعات را نگهداری میکنند. سازماندهی و اداره میشود.موضوع مهم برای حسابرسان این است که با توجه به یکپارچگی این همه اطلاعات،حسابرسی خود را به انجام برسانند.فنآوری پایگاه دادهها میتواند بخشی از سیستم پشتیبانی از تصمیمگیری باشد و دادههای بازرگانی را برای تصمیمگیرندگان تجزیه
منبع:
مجله حسابرس
زمستان 1378 - شماره 4 و 5
مترجمین:مشیر فاطمی، شیرین - نادری، نعمت الله
