موضوع: حسابداری تورمی
امروزه، اطلاعات نزد افراد و گروه های مختلف جایگاه کلیدی و ارزنده یافته، تا جایی که بسیاری از دولت ها ان را بر نیروهای نظامی اماده و حتی منابع مادی ترجیح می دهند. اطلاعات ارائه شده توسط حرفه ی حسابداری زمینه ای جهت اتخاذ تصمیم های اگاهانه را فراهم می سازد،از این رو می باید مربوط و به موقع باشند. اطلاعات ارائه شده توسط حرفه حسابداری نیز بستری جهت اتخاذتصمیمات اگاهانه توسط افراد ذی حق، ذینفع و ذی علاقه را فراهم می سازد. همان طور که می دانیداز مفروضات بنیادی و زیربنایی حسابداری، فرض واحد اندازه گیری بوده که جوهره ی اصلی ان ثبات ارزش و قدرت خرید پول در گذر زمان است. ولی در واقع چنین نیست و ارزش پول و قدرت خرید ان در گذر زمان کاهش می یابد و این نشانه ای است از وجود تورم.
تورم:
تورم به تغیرات پیوسته در قیمت های نسبی اطلاق شده که موجب ایجاد تغییر پایدار در سطح عمومی قیمت های یک اقتصاد می گردد و در نتیجه ی ان برخی افراد فعال در اقتصاد متضرر خواهند شد. بنابراین می توان افزایش سطح عمومی قیمت ها ( کاهش قدرت خرید عمومی پول) را در اصطلاح تورم نامید.
در محاسبه نرخ تورم باید توجه داشت که محاسبه نرخ تورم باید با توجه به میزان اهمیت کالاها و خدمات مختلف در بودجه ی خانوار انجام شود.
تعریف شاخص و مفهوم ان:
شاخص قیمت عبارت است از میانگین موزون قیمت های جاری کالاها و خدمات که با قیمت های مربوط در دوره ی مبنا مقایسه و به کمک ان تغییرات حاصل در سطح قیمت ها تعیین می شود. بنابراین، تعریفی به شرح زیر می توان ارائه داد:
شاخص سطح عمومی قیمت ها، میانگین موزون تغیرات در قیمت های منفرد گروهی از کالاها و خدمات می باشد. این شاخص نرخ تورم عمومی را نشان می دهد.
می توان برای هر کالا شاخص قیمت را بطور مجزا از سایر کالاها تعیین نمود که به ان شاخص خاص قیمت گفته می شود و با کمک ان، تغییر در قیمت یک کالا یا خدمت به خصوص مثل خدمات مشاوره ای و یا یک لیتر بنزین اندازه گیری می شود.
از میان شاخص های سطح عمومی قیمت ها، سه سه شاخص دارای اهمیت بیشتری می باشد که عبارتند از: شاخص قیمت عمده فروشی، شاخص تولید ناخالص ملی و شاخص قیمت مصرف کننده. شاخص اخیر برای مصرف کنندگان متفاوتی تهیه می شود که یکی از ان ها شاخص قیمت مصرف کننده برای تمام مصرف کنندگان شهرنشین است. و با علامت اختصاری CPI_U نشان داده می شود.
ایا مبنای بهای تاریخی هنوز قابل اتکاست؟
بنیامین فرانکلین معتقد استدو واقعیت گریزناپذیر در زندگی وجود دارد: مرگ و مالیات.
حسابداران از دیرباز اصل بهای تمام شده را به عنوان مبنایی جهت تهیه صورت های مالی برگزیده اند. در زمانی که تورم وجود نداشته باشد و یا میزان ان قابل ملاحظه نباشد، اطلاعات حاصل از این مدل از دید استفاده کنندگان صورتهای مالی قابل اطمینان و مناسب به نظر می اید. اما واقعیت چیز دیگری است و قیمت ها بطور مستمر در حال افزایش هستند. در چنین شرایطی باید به فکر چاره بود.
عوامل موثر در تعیین سود واحد تجاری
سود واحد تجاری، متاثر از نگرش واحد تجاری نسبت به مفهوم حفظ سرمایه و روش ارزشیابی دارایی وبدهی ها بوده که نوع نگرش واحد تجاری نسبت به هریک از انها موجب رسیدن به رقم متفاوتی به عنوان سود خواهد شد.
بر اساس مفهوم حفظ سرمایه، بازده سرمایه (سود) از بازگشت سرمایه (بازیافت بها) متفاوت است. هریک از سه مفهوم اشاره شده در نمودار، برداشت متفاوتی از بازگشت سرمایه ( بازیافت بها ) دارند .اصول عمومی پذیرفته شده ی حسابداری ، مفهوم حفظ ریال اسمی را به عنوان معیار متداول تعیین سود برگزیده و طبق آن ، سود عبارتست از تغییر در خالص دارایی های شرکت که پس از حفظ سرمایه ی اولیه حاصل شده باشد. نقطه ی ضعف مفهوم حفظ ریال اسمی این است که در دوره های تورمی ، برای اندازه گیری سود واقعی واحد تجاری مفید نیست که برای رفع ان، از مفهوم حفظ قدرت خرید عمومی سرمایه می شود.
ب: روش های ارزشیابی دارایی/ بدهی:
روش های مختلف ارزشیابی دارایی/ بدهی براندازه گیری خاصه های مختلف دارایی ها و بدهی ها تاکید دارد. در رابطه با دارایی ها روش های ارزشیابی به پنج گروه قابل تقسیم بوده که در ادامه به توضیح انها میپردازیم.
بهای تمام شده تاریخی: روش ارزشیابی دارایی ها که برای تعیین سود در حسابداری سنتی و بر اساس مفهوم حفظ ریال اسمی سرمایه مورد استفاده قرار می گیرد، روش بهای تمام شده تاریخی است و چون این روش مبتنی بر قیمت واقعی بازار در تاریخ تحصیل دارایی است ، بنابر این از قابلیت اثبات بالایی برخوردار است.
ارزش جایگزینی ( ورودی) جاری: بیانگر معادل وجه نقدی است که اگر قرار بود در حال حاضر یک دارایی یا خدمات معادل یک دارایی خریداری شود، باید پرداخت می گردید.
ارزش خروجی جاری: این روشبیانگر وجه نقدی است که اگر یک دارایی در شرایط معمول فروخته شود، می توان ان را دریافت کرد. در این مورد توافق نظر وجود دارد که به منظور یافتن ارزش خروجی جاری می بایست دو شرط زیر احراز شود:
1: قیمت فروش تحت شرایط عادی باشد ونه فروش اجباری.
2:قیمت فروش در زمان انداره گیری، مربوط بوده واز اثر گذاری لازم برخوردار باشد.
ارزش خروجی مورد انتظار:
بیانگر مجموع جریان های نقدی اتی تنزیل نشده در رابطه با فروش یا تبدیل مورد انتظار یک دارایی است. به عبارت دیگر، ارزش خروجی مورد انتظار معادل وجه نقدی است که انتظار می رود یک قلم دارایی به ان مبلغ به فروش رسد. این روش ارزشیابی، ریسک و ارزش زمانی پول را نادیده می انگارد.
منبع:
کتاب:مباحث جاری در حسابداری، دکتر شکراله خواجوی،سید حسین حسینی،انتشارات نگاه دانش، چاپ:چهارم1389 ، ص97.
