معرفي برخي از انواع معاملات
معاملات تهاتري BARTER
معاملات تهاتري به معناي محدود آن , عبارتست از تبادل ساده كالا بدون مبادله وجوه مربوطه , اين نوع معامله غالبا ميان دو كشور صورت ميگيرد و چنانچه سه كشور در آن شركت كند تهاتر سه جانبه ناميده ميشود .
معاملات جبراني COMPENSATION
اين نوع معامله هنگامي صورت ميگيرد كه ارزش واردات از يك كشور خارجي در برابر صادرات به همان كشور و يا بالعكس در يك حساب تهاتري پاياپاي ميشود .هدف از چنين تسويه اي ممانعت از بدهكار شدن يك كشور در مقابل كشور ديگر است .
معاملات جبراني تامFULL COMPENSATION
در اين نوع معامله , مانند معاملات تهاتري ,تمام تسويه به صورت جنسي (تبادل كالا) انجام ميشود . در هر دو معامله در هر صورت تحويل كالا بدون انتقال پول صورت ميگيرد .
معاملات جبراني غير تام PARTIAL COMPENSATION
روش انجام اين نوع معاملات عملا مشابه معاملات جبراني تام است . صادر كننده بخشي از وجه كالا را نقدا و مانده آنرا به صورت كالا بايد براي آن مشتري بيابد, درياقت ميكند.
خريد متقابل COUNTER PURCHASE
در خريد متقابل ,واردات يك نوع كالا با صادرات نوعي ديگر تواما انجام ميشود .بر خلاف معاملات جبراني ,صادركننده وجه خود را بوسيله حواله از خريدار دريافت ميكند . اين عمل به وي فرصت ميدهد كه به تعهدات متقابل خود كه بايد نقدا تسويه شود عمل كند و چنانچه نتواند از عهده آنجام آن بر آيد مشمول پرداخت جريمه خواهد شد .
معاملات خريد مجددBUY BACK TRASACTIONS
اصطلاح “BUY BACK “اساسا نشانگر قراردادي است ميان طرفين قرارداد كه به موجب آن يك طرف لوازم و تجهيزات را به ديگري تسليم و در مقابل كالاهايي را كه بوسيله اين تجهيزات توليد شده و يا توسط تجهيزات مذكور منتقل ميشود دريافت ميدارد.
معاملات تبديلي SWITCH TRANSACTIONS
اينگونه معاملات بر حسب ماهيت مشابه معاملات كالاهاي تجاري به شمار نميايند بلكه عبارتند از معاملات ارزي كه تسهيلات مالي براي مبادلات بين المللي كالاهاي تجاري قراهم مي آورند . لذا اصطلاح Switch به تبديل ارز حاصل از معاملات جبراني (قراردادهاي پرداخت دو جانبه يا حساب هاي پايا پاي ) به ارز آزاد قابل تغيير مانند دلار آمريكا , دلالت ميكند .
اصطلاحات مفيد بازرگاني :
اسناد حمل
بارنامه به منزله سند قرارداد حمل ,رسيد دريافت كالا و سند مالكيت آن است و همچنين سندي است كه زمان ادعاي خسارت از شركت بيمه ميتواند به عنوان پشتوانه مورد استفاده واقع شود .
جزئيات مندرج در بارنامه بايد شامل موارد زير باشد :
شرح كالا- علائم و يا شماره هاي تجاري – نام كشتي حامل- ذكر عبارتي كه حاكي از وجود كالا در كشتي باشد –بنا در بارگيري و تخليه –نام حمل كننده كالا- نام گيرنده كالا- نام و نشاني شخصي كه ورود اجناس به اطلاع او ميرسد – هزينه حمل پرداخت شده يا قابل پرداخت در مقصد ميباشد – تعداد نسخه هاي بارنامه كه به صورت اصل صادر شده است – تاريخ صدور.
اظهار نامه اجمالي
فرم مخصوصي است حاكي از خلاصه مشخصات محموله يك كشتي ,يك هواپيما يا يك كاروان از كاميونها كه ضمن آن تعداد بسته ,وزن, مبدا,مقصد,نام كشتي يا ديگر وسايل حمل,تعداد اقلام محموله در آن ثبت شده و به ضميمه مانيفيست به گمرك تسليم ميشود در اظهار نامه اجمالي بعد از ذكر مشخصات موسسه حامل و مشخصات وسيله نقليه و گيرنده ,نسبت به مشخصات كالا به نوشتن جمله “ طبق مانيفست ضميمه در ...صفحه .....قلم“ اكتقا ميشود .
اظهار نامه كالا Go ods Declaration
اظهاري است كه بر روي برگي كه گمرك تعيين نموده ,تنظيم ميشود , در اين اظهار نامه اشخاص ذ ينفع روش گمركي را كه بايد در مورد كالا اجرا گردد , ذكر ميكنند و مشخصاتي را كه از نظر گمرگ براي اجراي آن روش لازم است قيد ميكنند .
اظهار نامه مبداء:Declaration of Origin
عبارتست ا ز يك شرح مقتضي در رابطه با مبدا كالاهاي ساخته شده كه در موقع صدور آنها توسط سازنده ,توليدكننده ,تهيه كننده ,صادر كننده, يا هر شخص صلاحيتدار ديگري در فاكتور تجاري يا هر سند ديگري كه مربوط به كالاها باشد ذكر ميگردد.
اعلاميه ارز
سندي است بانكي كه مبلغ ارز انتقال يافته جهت خريد كالا و هم ارز ريالي آن و تاريخ گشايش اعتبار آن را نشان ميدهد.
بار انداز
محل سر پوشيده اي است كه يك يا چند طرف آن ديوار نداشته باشد و كالاها به منظور محفوظ ماندن از برف و باران و تابش منظم آفتاب در آن جا گذاشته ميشود.
بار نويسي
مامورين مخصوص موقع تخليه كالا از وسائط نقليه , به تدريج ريز آن را مينويسد تا بعدا با بارنامه و مانيفست تطبيق داده شود .
بار نامه
در اصطلاح بين المللي كشتيراني بارنامه را “بيل آوليد ينگ“ و در جاده و در هواپيما “ سي.ام.ار“ ميخوانند
بارنامه مدركي است براي حمل يك واحد و يا يك پارتي كالا كه به عنوان گيرنده در مقصد از طرف موسسه حمل و نقل در مبدا بارگيري كالا, صادر ميشود . بارنامه حاوي مشخصات ظاهري كالا از قبيل تعداد بسته ها ,شماره و علامت آنها ,وزن با ظرف و گاهي نيز وزن خالص يا مقدار و نوع كالا طبق آنچه فرستنده اظهار كرده است ,ميباشد .گيرنده بارنامه بر طبق مفاد آن ,كالا را از موسسه حمل ونقل دريافت ميدارد .
پروفورما
سياهه خريدي است كه فروشنده از مبدا به عنوان پيشنهاد فروش , يا تعيين ارزش و شرايط فروش ,صادر ميكند .اين سياهه قبل از سفارش كالا, بايد به تاييد مركز تهيه و توزيع مربوطه برسد . پروفورما را پيش فاكتور نيز ميگويند .
سي اند افC&F
يعني فقط بهاي كالا در مبدا به اضافه هزينه هاي بسته بندي و كرايه تا بند ر مقصد.
ترانشيبTranshipment
(انتقال كال از يك وسيله حمل به وسيله حمل ديگر)
عبارتست ازروش گمركي كه به موجب آن كالاها تحت نظارت گمركي از يك وسيله حمل ونقل ورودي به يك وسيله حمل ونقل خروجي (صدور)در حوزه يك دفتر گمركي كه آن دفتر در عين حال دفتر گمركي توام براي ورود و صدور است ,انتقال داده ميشوند.
تعهد ترانزيت Transit bond-note
سندي است كه توسط گمرك تنظيم ميشود و به موجب آن اجازه داده ميشود كه كالاهابه طور ترانزيت گمركي بدون پيش پرداخت حقوق و عوارض ورودي حمل شوند و معمولا حاوي كليه مشخصات لازم براي تعيين حقوق و عوارض ورودي در مورد مقتضي و يك تعهد تضمين شده مبني بر ارائه كالاها با مهر و موم گمركي و سيم و سرب دست نخورده به دفتر گمرگي مقصد مي باشد .
ترخيص كالاClearance of Goods
عبارتست از انجام تشريفات گمركي لازم براي صدور كالاها , براي مصرف داخلي (قطعي) با قراردادن آنها تحت روش گمركي ديگر.
درابكDrawback
عبارتست از مبلغ حقوق و عوارض ورودي كه به موجب روش درابك مسترد ميشود.
سياهه تجاري
صورتحسابي است به موجب آن هزينه كالا به حساب خريدار منظور ميشود.سياهه بايد داراي موارد زيرباشد:
تاريخ-نام و نشاني خريدار و فروشنده –شماره سفارش يا قرارداد –مقدار و شرح كالا –قيمت واحد-شرح هرگونه هزينه اضافي توافق شده كه در قيمت واحد منظور نشده است- ارزش كل كالا- وزن كالا- تعداد بسته ها –علائم و شماره هاي حمل – شرايط تحويل و پرداخت – جزئيات حمل.
سيف CIF
سيف به معناي بهاي تمام شده كالا در مركز كشور مقصد است كه تشكيل ميشود از بهاي كالا در شهر مبدا,هزينه بسته بندي , كرايه حمل تا بندر كشور مقصد و هزينه بيمه تا مقصد
عدل
به يك واحد كالا گفته ميشود كه در صندوق يا كارتن يا گوني و حصير و غيره بسته بندي شده باشد .
فله
به كالاهايي كه بدون لفاف در واگنها يا كاميونهاي اتاقدار و يا كشتي حمل ميشود فله ميگويند. كالاهايي مانند شكر, گندم,حبوبات و علوفه و از اين قبيل به صورت فله حمل ميشود.
فوبFOB
يعني بهاي تمام شده روي كشتي در مبداء , در اين صورت كرايه حمل از بندر مبداء تا بندر مقصد روي كالا اضافه شده است .
كانتينر
محفظه بزرگي است از چوب يا فلز كه اغلب حجم تمام كفه يك كاميون بزرگ يا تريلر را فرا ميگيرد .
كالاي متروكه
كالاهايي كه مدت توقف آنها در اماكن گمركي يا انبار اختصاصي پايان يافته و ترخيص نشده باشد, كالاي متروكه خوانده ميشود .
كابوتاژ
عبارتست از حمل كالا از يك بندر كشور به بندر ديگر و همچنين از يك گمرك به گمرك ديگر, كه از راه كشور همجوار صورت ميگيرد .
كابوتاژ, تشريفات گمركي لازم است و دو نوع اظهار نامه دارد كه يكي هنگام خروج كالا از بندر يا مرز تنظيم ميشود و يكي هم هنگام ورود به گمرك مرز يا بندر.
كارنه تير
كارنه تير سند ترانزيتي بين المللي كالا از راه زميني است كه در مبداء صادر ميشود و به موجب آن كالا از كشورهاي بين راه تا مقصد كه بطور ترانزيت عبور ميكندنيازي به انجام تشريفات ترانزيت در مرز ورودي و خروجي هر كشور نخواهد بود .
كارنه ATA
مدرك ورود موقت بين المللي است , اگر شخصيا شركتي كالايي به صورت ورود موقت جهت شركت در نمايشگاهها يا تاسيس نمايشگاه, وارد نمايد به موجب اين مدرك نيازي به انجام تشريفات گمركي مربوط به ورود موقت نخواهد داشت.
كالاهاي توشهاي و ملزوماتstore
عبارت است از كالاهاي اختصاص يافته براي مصرف توسط مسافران و كاركنان كشتي ها ,هواپيماها يا قطارها , اين كالاها ممكن است فروخته شده باشد يا نشده باشد .
كنوانسيون آ.ت.آATAConvention
اصطلاحي است كه عموما در ارتباط با كنوانسيون گمركي در بار هرچه آ.ت.آ براي ورود موقت كالا بكار برده ميشود .اين كنوانسيون در سال 1961 از طرف شوراي همكاري گمركي در بروكسل پذيرفته شده است كنوانسيون كيوتوKyoto Convention اصطلاحي است كه عموما در ارتباط با كنوانسيون بين المللي براي ساده كردن و هماهنگ كردن روشهاي گمركي بكاربرده ميشود . اين كننوانسيون در سال 1977 از طرف شوراي همكاري گمركي در كيوتو پذيرفته شده است .
كنوانسيون نايروبي Nairobi Convention
اصطلاحي است كه عموما درارتباط باكنوانسيون بين المللي همكاري متقابل اداري به منظور پيشگيري تجسس وكيفر تخلفات گمركي به كار برده ميشود اين كنوانسيون در سال 1977 از طرف شوراي همكاري گمركي نايروبي پذيرفته شده است .
گواهي مبداءCertificate of Origin
اظهاريه امضاء شده اي است كه حاكي از مبداء ساخت كالا ميباشد .گواهي مبداء توسط صادر كننده كالا و يا نماينده اش تهيه ميشود ولي اين گواهي در بعضي از كشورها بايد برروي فرم خاصي كه حاوي تائيد يك سازمان اداري مستقل (براي مثال اتاق بازرگاني)باشد صادر شود .
گواهي بازرسي
انجام بازرسي توسط يك موسسه بازرسي را مشخص ميكند . مرجع مذكور,محموله را باتوجه به غلائم حمل,وزن,تعدادبسته ها,مورد بررسي كمي و كيفي قرار داده و گزارش خود را ارائه ميدهد .
گواهي بيمه
سندي است كه بايد توسط شركت بيمه و يا نمايندگي آن بوسيله پذيره نويسان صادر و يا امضاء شده باشد و تاريخ آن بايد همزمان و يا قبل از تاريخ حمل باشد . مبلغ بيمه نامه بايد حداقل برابر با ارزش سيف كالا باشد
گواهي بيمه بايد:
- با آنچه كه در اعتبار ذكر شده مطابقت داشته باشد
- كليه خطرات ذكر شده در اعتبار را در برگيرد .
- با ساير اسناد در مورد محموله وشرح كالا مطابقت داشته باشد.
مانيقستManifest
فهرست محمولات يك كشتي يا يك قطار يا يك كاروان از كاميونهايي را ميگويند كه بيشتر از يك بارنامه دارند .در فارسي ميتوان آنرا فهرست كل كالا خواند كه حاوي ريز كليه بارنامه هاي مربوط به محموله است .اين فهرست كل زماني عرضه ميشود كه محموله تجارتي به گمرك مقصد ميرسد .
مانيفست محموله (بار)Cargo manifest
عبارتست از فهرست كالاهاي تشكيل دهنده محموله بار كه در يك وسيله حمل ونقل , حمل ميشوند. مانيفست محموله بار كه به ان ترتيب حاوي مشخصات بازرگاني مربوط به كالاها از قبيل شماره هاي اسناد حمل, نام صادر كننده و گيرنده كالا ,علامت و شماره , تعداد و نوع بسته بندي ,مقدار و شرح كالا باشد و ممكن است به جاي اظهار نامه محموله بار بكار رود .
CIP Carriage and Insurance Paid to (...named place of destination)
كرايه حمل و بيمه پرداخت شده تا(...محل تعيين شده در مقصد )
“ كرايه حمل و بيمه پرداخت شده تا “ به معناي آن است كه فروشنده وظايفي شبيه به مورد اصطلاح (كرايه حمل پرداخت شده تا) را دارد به اضافه اينكه بايد خطراتي كه طي مدت حمل خريدار را از حيث فقدان يا ورود خسارت به كالا تهديد ميكند نيز بيمه محموله تهيه كند .فروشنده قرارداد بيمه را منعقد ميكند و حق بيمه را ميپردازد . خريدار بايد توجه داشته باشد كه تحت اصطلاح CIP فروشنده فقط ملزم به گرفتن حداقل پوشش بيمه اي است اصطلاح CIP فروشنده را ملزم به ترخيص كالا براي صدور ميكند, اين اصطلاح را ميتوان براي هر نوع حمل از جمله حمل مركب بكار برد .
DAF Delivered At Frontier(...named place)
تحويل در مرز به معناي آن است كه وظيفه فرو شنده در مورد تحويل كالا هنگامي به پايان ميرسد كه كالا را براي صدور ترخيص كند و در نقطه يا محل تعيين شده در مرز اما قبل از مرز گمركي كشور همجوار در اختيار بگذارد .اصطلاح مرز را ميتوان براي هر مرزي از جمله مرز كشور محل صدور به كار برد . بنابراين اهميت حياتي دارد كه مرز مورد نظر همواره با ذكر نقطه و محل دقيقا در اصطلاح تعريف ميشود.اين اصطلاح عمد تا در حمل نوع راه آهن يا جاده اي استفاده مي شود ولي براي هر نوع حملي ميتوان آن را بكار برد .
DES DELIVERED EX SHIP(...named port of destination)
“تحويل از كشتي“ به معناي آن است كه وظيفه فروشنده در مورد تحويل هنگامي به پايان ميرسد كه كالا راقبل از ترخيص براي ورود در بندرمقصد تعيين شده روي عرشه كشتي در اختيار خريدار قرار دهد .فروشنده بايد كليه هزينه ها و خطرات ناشي از آوردن كالا به بندر مقصد تعيين شده را تقبل كند اين اصطلاح را فقط براي حمل دريايي يا آبراه داخلي ميتوان بكار برد .
DEQ Delivered EX Quay(duty paid) (...named port of destination)
تحويل در اسكله (عوارض پرداخت شده )(...بندر مقصد تعيين شده)
تحويل در اسكله (عوارض پرداخت شده) به معناي آن است كه وظيفه فروشنده در موردتحويل كالا هنگامي به پايان ميرسد كه كالا را پس از ترخيص براي ورود در اسكله (بار انداز) بندر مقصد تعيين شده, در اختيار خريدار قرار دهد فروشنده بايد كليه مسئوليت ها وهزينه ها, شامل عوارض ,ماليتها و ساير مخارج تحويل كالا در اين حمل را تقبل كند .
در صورتي كه فروشنده مستقيم يا غير مستقيم قادر به دريافت پروانه ورود نيست نبايد اصطلاح را بكار برد .اگر طرفين بخواهند كه خريدار كالا را براي ورود ترخيص كند و عوارض را بپردازد بايد عبارت “ عوارض پرداخت نشده“بكار برد .اگر طرقين بخواهند كه پرداخت بعضي هزينه هاي مربوط به واردات كالا (از قبيل ماليات ارزش افزوده Vat) را از وظايف فروشنده خارج كنند بايد با افزودن اين عبارات منظور را مشخص كنند “ تحويل در اسكله ماليات ارزش افزوده پرداخت نشده “ (... در بندر مقصد تعيين شده)اين اصطلاح را فقط براي حمل دريايي يا آبراه داخلي ميتوان بكار برد .
DDU DELIVERED DUTY UNPAID (...named place of destination)
تحويل عوارض پرداخت نشده (...محل مقصد تعيين شده)
“ تحويل عوارض پرداخت نشده “ به معناي آن است كه وظيفه فروشنده در مورد تحويل كالا هنگامي به پايان ميرسد كه كالا را درمحل تعيين شده در كشور مورد نظر در اختيار خريدار قرار دهد .فروشنده بايد كليه مسئوليتها و هزينه هاي ناشي از آوردن كالا به محل مذكور (به جز عوارض ,مالياتها و ديگر مخارج رسمي قابل پرداخت به هنگام ورود) همچنين هزينه ها و مسئوليت هاي انجام تشريفات گمركي كالا را تقبل كند .خريدار بايد هر گونه مخارج اضافي را پرداخت و هر گونه مسئوليت ناشي از قصور در ترخيص به موقع كالا براي ورود را تقبل كند .اگر طرفين بخواهند كه فروشنده تشريفات گمركي را انجام دهد و كليه هزينه ها و مسئوليت هاي ناشي از آن را تقبل كند بايد با افزودن عباراتي اين منظور را مشخص كنند .اگر طرفين بخواهند كه وظايف فروشنده برخي از هزينه هاي قابل پرداخت به هنگام ورود كالا(از قبيل ماليات ارزش افزوده VAT ) را نيز شامل شود , بايد با افزودن اين عبارات منظور را مشخص كنند تحويل عوارض پرداخت نشده ,ماليات ارزش افزوده پرداخت شده (محل مقصد تعيين شده ) .اين ا صطلاح را ميتوان بدون در نظر گرفتن نوع حمل كالا به كار برد .
