بودجه بندی و روشهای پیش بینی
تصمیماتی که مدیران اجرایی شرکتها در زمینه افزایش ثروت سهامداران می گیرند تا حدی در گرو پیش بینیهایی است که از وقایع آینده می کنند .
(( بودجه نقدی )) یعنی جریانهای ورودی و خروجی وجوه نقد در شرکت در یک دوره زمانی معین . با استفاده از بودجه نقدی ، دوره هایی که شرکت با مازاد وجوه نقد روبه رو و نیز دوره هایی که با کمبود این وجوه روبه رو می شود و ناچار به تأمین آن است مشخص می شود . بنابراین مدیران مالی با استفاده از بودجه های نقدی ، مقدار کسر وجوه نقد و مدت زمانی را که با این کمبود روبه رو می شوند مشخص می کنند و اگر قرار باشد این وجوه از راه دریافت وام تأمین شود .
پس از تهیه بودجه نقدی و آغاز دوره برنامه ریزی شده ، انحراف بین جریانهای نقدی پیش بینی می شود و مقادیر واقعی به صورت یکی از مکانیسمهای کنترل در می آید .
تهیه بودجه نقدی
بودجه های نقدی را می توان ماهانه ، هفتگی یا حتی روزانه تهیه کرد . اگر این دوره زمانی بیش از یک یا دو ماه باشد ، بودجه نقدی مورد نظر را به چندین بخش تقسیم کرده ، آن را برای دوره های کوهتاتر تهیه می کنند : برای مثال ، می توان بودجه نقدی یک دوره چهارماهه را به هشت دوره پانزده روزه یا شانزده دوره هفت روزه ( هفتگی ) تقسیم و بودجه نقدی هر یک از این دوره های دو یا یک هفته ای را بر آورد کرد .
پیش بینی فروش . نخستین و احتمالاً مهمترین و مشکلترین گام در راه تهیه بودجه نقدی ، پیش بینی فروش ماهانه برای یک دوره برنامه ریزی است . اصولاً برآورد جریانهای ورودی و خروجی وجوه نقد به پیش بینی های فروش بستگی دارد .
محاسبه ی جریانهای نقدی ورودی . وجوه نقدی که به درون شرکت جریان می یابد به دو بخش تقسیم می شود : 1) دریافت به دلیل فروشهای قد و نسیه 2) سایر وجوهی که با فروش رابطه مستقیم دارد . ما اینها را جداگانه محاسبه می کنیم .
فروشهای نقد و نسیه . فروشهای شرکت هنگامی نقد انگاشته می شود که شرکت وجوه آن را به صورت نقد یا چک دریافت کند . وجوه دریافتی در همان ماه که چنین فروشهایی انجام می شود به عنوان وجوه نقدی که به داخل شرکت جریان می یابد منظور می شود .
محاسبه مانده صندوق و وام : آخرین مرحله در تهیه بودجه نقدی ، محاسبه مانده حساب نقدی و بانک یا وامهای شرکت است . برای محاسبه مانده حساب نقدی و بانک ، تفاوت جریان نقدی ورودی و خروجی را ابتدا با وجه نقد موجود در اول دوره جمع و سپس حداقل وجه نقد موردنظر در پایان دوره را از آن کسر می کنیم .
مزایای بودجه بندی نقدی .
1. از نظر شرکت ها بودجه بندی نقدی یکی از ابزارهای اصلی تجزیه و تحلیل صورتهای مالی است.
2. با بودجه بندی نقدی مقدار و مدت زمانی که مانده نقدی و بانک شرکت ( در پایان ماه ) بیش از حداقل مانده موردنظر است مشخص می شود .
3. با بودجه بندی نقدی می توان مقدار وامها و زمان باز پرداخت را مشخص و کمبودها را تأمین کرد .
4. بودجه بندی نقدی یکی از ابزارهای عمده برنامه ریزی و کنترل است : زیرا ه کمک آن می توان متوجه اشتباهات ناشی از پیش بینی ها در یکی از اقلام بودجه نقدی شد .
معایب بودجه بندی نقدی .
1. درستی یک بودجه نقدی تا حد زیادی به پیش بینی فروش بستگی دارد . در مورد اقلام و ارقام بودجه نقدی ، هر قدر خطای پیش بینی ها بیشتر باشد .
2. از آنجا که معمولاً و بصورت ضمنی فرض بر این است که در دوره برنامه ریزی جریان نقدی ورودی پیش از جریان نقدی خروج است .
تهیه تراز نامه تخمینی
مقادیر نقدی و بانک ، حسابهای دریافتنی ، حسابهای پرداختنی و میزان بدهی به بانکها در پایان سال را نیز می توان از بودجه نقدی استخراج کرد .
نقاط قوت و ضعف صورتهای تخمینی
اگر مدیریت شرکت بخواهد با استفاده از صورتهای تخمینی ارقام و مقادیر مناسبی برای یک دوره برنامه ریزی تخمین بزند .
مزایای صورتهای تخمینی . مزایای این صورتها عبارتند از :
1. در این صورت اقلامی مانند سود ، سود سهام و نیازهای مالی شرکت به روشنی پیش بینی می شود .
2. مدیران شرکت در پایان دوره برنامه ریزی با مقایسه صورتهای تخمینی و صورتهای واقعی موفقیتهای شرکت را در نیل به اهدافش مشخص خواهند کرد . آنان همچنین می توانند آن بخش از عملکردهای شرکت را که انحراف زیادی از برنامه های مورد نظر پیدا کرده اند مشخص کنند .
معایب صورتهای تخمینی
1. برای تهیه صورت سود و زیان تخمینی باید فروش را پیش بینی کرد .
2. بسیاری از حسابهای مندرج در ترازنامه تخمینی نیز بر پیش بینی فروش استوار هستند .
منبع :مدیریت مالی،ریموند پی نوو.
