نقش حسابرسي در اقتصاد كشور
حسابرسي چيست ؟
حسابرسي عبارت است بازرسي جستجو گرانه مدارك حسابداري و ساير شواهد زير بناي صورتهاي مالي . حسابرسان از راه كسب آگاهي از سيستم كنترل داخلي و بازرسي مدارك ،مشاهده داراييها ،پرسش از منابع داخل و خارج شركت و اجراي ساير روشهاي رسيدگي ،شواوهد لازم را براي تعيين اين كه صورتهاي مالي ،تصويري مطلوب و به نسبت كامل از وضعيت مالي شركت و فعاليتهاي آن در طول دوره مورد رسيدگي ارائه مي كند يا خير، گردآوري مي كنند.
در هر حسابرسي ،بيان سريع حدود رسيدگي ، مهم است. اين حدود ، واحد مورد رسيدگي و دوره مورد رسيدگي را مشخص مي كند . بنابراين ، از حدود رسيدگي براي تعيين و محدود كردن مسئوليت حسابرسان استفاده مي شود واحد مورد رسيدگي مي تواند يك واحد با مالكيت فردي ، شركت تضامني ، شركت سهامي و شركت هاي تايع آن،ك آموزشگاه يا هر سازمان ديگري باشد. دوره مورد رسيدگي معمولا يك سال است ،اگر چه بعضي حسارسيها دوره كوتاه تري را مي پوشاند .
نقش اعتبار دهي حسابرسي
دليل اصلي وجود حرفه حسابرسي مستقل ،وظيفه اعتبار دهي است. اجراي اين نقش ،حسابرسان را در موقعيتي منحصر به فرد و بسيار اساسي در جامعه قرار مي دهد . تعجب آور نيست كه اعتباردهي به موضوعاتي فراتر از صورتهاي مالي نيز گسترش يابد. اعتبار دادن به صورتهاي مالي ،به معناي ايجاد اطمينان از مطلوبيت ارائه و قابليت اتكاي آنهاست اعتبار دهي شامل دو مرحله مجزا می باشد: 1)جمع آوري شواهد (حسابرسي)و 2)گزارش يافته ها (گزارش حسابرسي) . در مرحله اول،حسابرس مستقل بايد يك رسيدگي (يا حسابرسي)را اجرا كند ،اين رسيدگي شواهدي را تامين مي كند تا حسابرسان بتوانند نسبت به صورتهاي مالي ،نظر كارشناسي اظهار كنند.مركله دوم نقش اعتبار دهي ،ارائه گزارش حسابرسي است كه نظر حسابرسان درباره مطلوبيت ارائه و قابليت اتكاي صورتهاي مالي به استفاده كنندگان صورتهاي مالي انتقال مي دهد.
انواع حسابرسي
حسابرسيها اغلب به سه گروه اصلي تقسيم مي شود: (1)حسابرسي صورتهاي مالي،(2)حسابرسي رعايت و(حسابرسي عملياتي.
حسابرسي صورتهاي مالي : حسابرسي صورتهاي مالي معمولي،معمولا ترازنامه و صورتهاي سود و زيان ،سود(زيان)انباشته و گردش وجوه نقد مربوط به آن شامل مي شود . هدف،تعيين مطابقت نحوه تهيه صورتهاي مالي با اصول پذيرفته شده حسابداري است. حسابرسي صورتهاي مالي معمولا توسط موسسات حسابرسي انجام مي شود، و استفاده كنندگان از آن شامل مديريت ، سرمايه گذاران ، بانكها ، اعتبار دهندگان ، تجزيه و تحليل گران مالي و سازمانهاي دولتي است.
حسابرسي رعايت: اجراي حسابرسي رعايت به وجود اطلاعات قابل اثبات و ضابطه يا استاندارد شناخته شده اي بستگي دارد كه توسط مقامات مجاز مقرر شده باشد. نمونه شناخته شده اي از اين نوع، رسيدگي اظهار نامه مالياتي توسط مميزان ادره دارايي است كه خود نوعي حسابرسي به شمار مي آيد. اين نوع حسابرسي به منظور تعيين مطابقت داشتن مطابقت داشتن يا نداشتن اظهار نامه مالياتي با قوانين مالياتي و مقررات اداره دارايي انجام مي شود . يافته هاي مميزان دارايي از طريق برگ تشخيص ماليات به پرداخت كننده ماليات منتقل مي شود .
حسابرسي عملياتي : حسابرسي عملياتي عبارت از بررسي قسمتهاي خاصي از سازمان به منظور سنجش نحوه عمل آنهاست. براي مثال، عمليات قسمت دريافت كالاي يك شركت توليدي مي تواند بر اساس ميزان موثر بودن عمليات آن قسمت يا به عبارتي موفقيت آن در رسيدن به هدفها و مسئوليتهاي تعيين شده،ارزيابي شود. نحوه اجراي عمليات قسمت نيز مي تواند با معيار كارآيي،يعني ميزان موفقيت در بهترين استفاده از منابعيكه در اختيار قسمت بوده است، سنجيده شود.
حسابرسان مستقل و ساير حسابرسان
اگرچه نقطه نظر اصلي اين پروژه، حسابرسي صورتهاي مالي توسط حسابرسان مستقل است،اما برخي گروههاي حرفه اي ديگر نيز برنامه هاي حسابرسي را در مقياس وسيع اجرا مي كنند. از جمله انواع شناخته شده حسابرسان ،حسابرسان داخلي،حسابرسان ديوان محاسبات عمومي و ميزان دارايي است.
حسابرسان مستقل: هر ايالت در نتيجه اعتماد عمومي به حسابداران رسمي، حرفه حسابرسي مستقل را به رسميت شناخته است و گواهينامه حسابرسي سمتقل را صادر مي كند. گواهينامه حسابرسي مستقل تنها جواز كار نيست، بلكه نشانه اي از صلاحيت فني دارنده آن نيز مي باشد
.چنين به رسميت شناخته شدني توسط هر ايالت،با موارد مشابه مربوط به حقوق،طب و حرفه هاي ديگر قابل مقايسه است. گواهينامه حسابرسي مستقل توسط هر ايالت و مقامات دولتي محلي به افرادي اعطا مي شود كه از طريق امتحان كتبي و احراز شرايط تحصيلي و تجربي،صلاحيت خود را براي ورود به حرفه حسابرسي مستقل نشان مي دهد.
حسابرسي داخلي:تقريبا هر شركت بزرگي داراي يك واحد حسابرسي داخلي است. هدف اصلي حسابرسان داخلي، بازرسي و ارزيابي موثر بودن نحوه انجام شدن وظايف محول به واحدهاي مختلف شركت است. مطالعه و ارزيابي كنترل هاي داخلي حسابداري و كنترلهاي اداري نيز مورد توجه زياد حسابرسان داخلي است.كاتركنان حسابرسي داخلي معمولا زير نظر كميته حسابرسي هيات مديره يا مدير عامل يا مقام ارشد ديگري مي باشد.
ديوان محاسبات عمومي: كنگره آمريكا مدتهاست گروه حسابرسي خاص خود را دارد كه سرپرستي آن به عهده كنترلر عمومي است و ديوان محاسبات عمومي (GAO)معروف است. كار حسابرسان ديوان،شامل هم حسابرسيهاي رعايت و هم حسابرسيهاي عملياتي مي شود. اين ماموريت ها شامل حسابرسي واحدهاي دولتي براي تعيين انطباق صرف اعتبارات طرحها با مقاصد كنگره و حسابرسي هاي عملياتي به منظور ارزيابي تاثير و كارآيي طرحهاي دولتي ا نتخاب شده است. حسابرسان ديوان ،شركتهاي طرف قراردادهاي دولتي را نيز رسيدگي مي كنند تا صحت پرداختهاي دولت طبق قرار داد را تاييد كنند.
مميزان مالياتي: اداره دارايي مسئول اجراي قانون مالياتهاي فدرال است. مميزان آن اداره به حسابرسي رعايت اظهار نامه هاي مالياتي افراد و شركتها مي پردازند تا انطباق محاسبه درآمد و پرداخت ماليات را با قانون فدرال تعيين كنند. اگر چه گاه اداره دارايي برخي از اظهار نامه هاي ساده مالياتي افراد را حسابرسي مي كند كه مي تواند ظرف حدود يك ساعت در يكي از دفاتر اداره دارايي انجام شود، اما حسابرسيهاي آنان شامل رسيدگيهايي در محل بزرگترين شركتهاي كشور و مسايل بسيار پيچيده ماليات نيز مي شود.
استانداردهاي پذيرفته شده حسابرسي
استاندارها، مقررات لازم الاجرايي براي سنجش كيفيت اجراي كار است. وجود استانداردهاي پذيرفته شده حسابرسي، نشانه توجه حسابرسان به داشتن كيفيت كار بالا و هماهنگ در بين تمام حسابرسان مستقل است. اگر هر حسابرس مستقل آموزش تخصصي كافي ديده باشد و حسابرسي را با مهارت، دقت و قضاوت حرفه اي اجرا كند، بر موقعيت اجتماعي حرفه افزوده مي شود و جامعه اهميت روز افزوني را به اظهار نظر حسابرسان كه پيوست صورتهاي مالي است، خواهد داد.
