بسمه تعالی
رویدادهای پس ازتاریخ ترازنامه
رویدادهای پس ازتاریخ ترازنامه ،رویدادهای مطلوب ویانامطلوبی است که درفاصله میان تاریخ ترازنامه وتاریخ تصویب صورتهای مالی توسط مدیریت واحدتجاری برای انتشاررخ می دهد.به عبارت دیگراصطلاع رویدادهای بعدازتاریخ ترازنامه به رویدادهایامعاملاتی گفته می شودکه بعدازتاریخ ترازنامه وقبل از پایان کارحسابرسی وصدور گزارش حسابرسان رخ می دهد.شواهدی که درتاریخ پایان دوره مالی دردسترس نیست،اغلب قبل از خاتمه اجرای عملیات ونوشتن گزارش حسابرسی ،دراختیار حسابرسان قرار می گیرد.
توافق کلی براین است که رویدادهای بعدازتاریخ ترازنامه ای که به ادغام شرکتها،زیانهای عمده ناشی از سوانح وسایر تغییرات عمده دروضعیت مالی یاساختارمالی شرکت مربوط باشدباید دریادداشتهاافشاشود.درغیراین صورت صورتهای مالی ممکن است به جای آگاه کننده،گمراه کننده شوند.
رویدادهای پس ازتاریخ ترازنامه به دودسته تقسیم می شود:
1_رویدادهای تعدیلی:آندسته ازرویدادهای بعدازتاریخ ترازنامه است که درباره شرایط موجود درتاریخ ترازنامه شواهدبیشتری رافراهم نماید،مثلاچکهای دریافت شده ازمشتریان که جزء وجوه نقدآخرین روزسال منظورشده است ممکن است برگشت بخورداگرمبلغ این چکها بااهمیت باشدمانده وجوه نقددر29اسفندماه بایداصلاح گرددتامبلغ چکهایی که غیرقابل وصول تشخیص داده شده است ازآن خارج گرددیامثلا یک موافقت نامه 3ساله درمورد کارگری جدید که دوهفته بعدازتاریخ ترازنامه باسندیکای کارگران امضاءمی شودشواهدی بدست می دهد که صاحبکار ممکن است مخارج تکمیل یک پروژه پیمانکاری بلندمدت راکه درآمدآن براساس روش درصدپیشرفت کار،شناسایی می شودبمیزان بااهمیتی کمترازواقع برآوردکرده باشدمبلغ سودیازیان سال جاری پروژه بایدبااستفاده ازبرآوردجدیدمخارج دوباره محاسبه شودیامثلا مدتی پس ازتاریخ ترازنامه درموردیکی ازدعاوی حقوقی اقامه شده علیه صاحبکار،حکم قطعی صادرمی شودکه طبق آن صاحبکاربه پرداخت مبلغی بااهمیت محکوم می گردداین دعوی دریادداشتهای همراه صورتهای مالی افشا شده اماچون برآوردمنطقی زیان صاحبکاردرپایان سال ممکن نبودذخیره ای نیزبرای آن درحسابها منظورنگردیده بود اکنون که شواهدقابل اطمینانی ازمبلغ زیان صاحبکارموجوداست بجای افشاءصرف دریادداشتها بایدمبلغ زیان احتمالی طبق ضوابط موجوددرصورتهای مالی نیزمنعکس شود.
2_رویدادهای غیرتعدیلی:رویدادهایی که مربوط به اتفاقاتی است که بعداز تاریخ ترازنامه بوقوع پیوسته است این رویدادها موجب اصلاح مبالغ ریالی منعکس درصورتهای مالی نمی شودامااگرافشانکردن آنها،صورتهای مالی راگمراه کننده سازد باید درصورتهای مالی افشاءشود مثلافرض کنیداموال بیمه نشده کارخانه صاحبکاری مدتی کوتاه بعدازتاریخ ترازنامه دراثرآتش سوزی ازبین برودچون درتاریخ ترازنامه این داراییهاسالم بوده است مبلغ ارزش دفتری اموال کارخانه نبایددرترازنامه کاهش داده شوداما اگرموضوع غیرقابل استفاده بودن بیشتراموال کارخانه به اطلاع تجزیه وتحلیل کننده گان صورتهای مالی نرسدآنهاگمراه خواهندشد.
تفاوت بین دوگروه رویدادهابعدازتاریخ ترازنامه:حسابرسان برای انتخاب راه نشان داده اثریک رویدادبخصوص بعدازتاریخ ترازنامه که به صورت اصلاح صورتهای مالی باشدیاافشاءدریادداشتهای همراه،بایددقت کنندکه شرایط مربوط به رویدادها،درچه زمانی ایجادشده است،برای مثال فرض کنیدیکی ازمشتریان عمده صاحبکارورشکست شودودرنتیجه حساب دریافتی بزرگی که قبلا بطورکامل قابل وصول به نظرمی رسید،سوخت شود.اگرورشکستگی مشتری دراثروخامت تدریجی وضعیت مالی اوباشد،رویدادبعدازتاریخ ترازنامه شواهدی راتامین می کندکه حساب دریافتی مزبوردرپایان سال،عملاغیرقابل وصول بوده است وذخیره مطالبات مشکوک الوصول بایدافزایش می یافت.ازطرف دیگراگرورشکستگی مشتری ناشی ازوقوع یک سانحه(مانندآتش سوزی)بعدازپایان سال باشد،شرایطی که منجربه لاوصول شدن حساب دریافتی گردیده وبعدازتاریخ ترازنامه به وجودآمده است.دراین صورت رویدادبعدازتازیخ ترازنامه بایددریادداشتهای همراه صورتهای مالی افشاءشود.
فاصله زمانی بین تاریخ ترازنامه وآخرین روزاجرای عملیات رادوره بعدازتاریخ ترازنامه نامند.تاریخ گذاری دوگانه،مسئولیت حسابرسان رابرای افشا تنهابرای یک قلم خاص تادومین تاریخ گسترش می دهد.درحالی که استفاده ازتاریخ دوم به عنوان تاریخ گزارش حسابرسی،مسئولیت حسابرسان رادرقبال تمام مندرجات صورتهای مالی گسترش می دهند.
روشهای رسیدگی به رویدادهای بعدازتاریخ ترازنامه:
الف)بررسی آخرین صورتهای مالی میان دوره ای وصورتجلسات مجامع عمومی،هیات مدیره وکمیته های فرعی هیات مدیره.
ب)پرس وجودرباره مطالب موردبحث درجلساتی که صورتجلسه آن هنوزآماده نشده است.
ج)دریافت تاییدیه ای ازصاحبکاردرباره رویدادهای بعدازتاریخ ترازنامه.این تاییدیه نیزبایدبه تاریخ آخرین روزاجرای عملیات باشد.وغیره
نمونه هایی ازرویدادهای پس ازتاریخ ترازنامه که مستلزم افشاءمی باشد:ادغام شرکت بایک شرکت رقیب،بازپرداخت قبل ازسررسیداسنادپرداختنی بلندمدت صادرشده توسط شرکت،اتخاذیک روش جدیدپس اندازبرایکاکنان که مستلزم پرداخت سریعترمبالغ زیادی وجه نقداست.
نمونه هایی ازرویدادهای پس ازتاریخ ترازنامه که مستلزم افشاءنمی باشد:مرگ خزانه دارشرکت دریک سانحه،عرضه محصولات جدید،تعطیل کارخانه بدلیل اعتصاب کارگران.
منابع:استانداردهای حسابرسی ازجمشیداسکندری،اصول حسابرسی تالیف والتربی.میگزوکرت پینی ورابرت اف.میگز ترجمه عباس ارباب سلیمانی ومحمودنفری ،حسابرسی1ازدکترشکراله خواجوی
