هر مودي مالياتي ( اعم از اشخاص حقيقي يا حقوقي ) مكلف است پس از تكميل اظهارنامه مالياتي مربوطه آنرا طي موعد مقرر در قانون به اداره مالياتي ذيصلاح تسليم و رسيد دريافت نمايد. اداره مالياتي ذيصلاح نيز تكليف دارد پس از بررسي لازم با لحاظ مدت مقرره در قانون نسبت به صدور برگ تشخيص درآمد مشمول ماليات متعلقه اقدام نمايد. پس از صدور برگ تشخيص ماليات و محاسبه ماليات متعلقه اقدام نمايد. پس از صدور برگ تشخيص مالياتي يكي از حالات ذيل اتفاق خواهد افتاد.
1- در صورتي كه مؤدي به برگ تشخيص مالياتي تمگين نمايد ماليات مندرج در برگ تشخيص قطعي خواهد بود. ( ماده 239 ق.م.م )
2- در صورت مؤدي ظرف سي روز از تاريخ ابلاغ برگ تشخيص به اداره مالياتي مراجعه و توافق نمايد ( كه اين توافق در پشت ورقه برگ تشخيص امضاء خواهد شد ) ماليات قطعي خواهد بود. ( ماده 239 ق.م.م )
3- در صورتيكه مؤدي ظرف سي روز از تاريخ ابلاغ برگ تشخيص به اداره مالياتي مراجعه ننمايد و همچنين در صورتيكه ظرف اين مدت اعتراض كتبي خود را به اداره مالياتي تسليم نكند باز هم ماليات مندرج در برگ تشخيص قطعي خواهد بود. ( ماده 239 ق.م.م )
- در صورتيكه مؤدي ظرف مدت سي روز به اداره مالياتي مراجعه ولي توافقي صورت نگيرد و يا اينكه ظرف همين مدت بدون مراجعه به اداره مالياتي اعتراض خود را تسليم اداره مالياتي نمايد مؤدي به عنوان معترض شناخته شده در اين صورت موارد ذيل حائز اهميت است:
5- پرونده مالياتي مؤدي به هيات حل اختلاف ارجاع كه رأي هيأت مزبور قطعي است مگر اينكه مؤدي يا اداره امور مالياتي ظرف مدت سي روز پس از ابلاغ رأي هيأت ياد شده اعتراض خود را كتباً به شوراي عالي مالياتي تسليم نمايد.
6- با اعتراض مؤدي يا اداره امور مالياتي به رأي هيأت حل اختلاف بدوي بشرح مندرج در بند(5) فوق پرونده مالياتيمؤدي در شوراي عالي مالياتي قابل طرح خواهد بود.
7- چنانچه مؤدي به رأي هيأت حل اختلاف تجديدنظر هم معترض باشد بايد ظرف مدت سي روز از تاريخ ابلاغ رأي هيأت تجديدنظر مراتب اعتراض كتبي خود را به شوراي عالي مالياتي اعلام نمايد. لازم به يادآوري است كه در چنين حالتي مؤدي مي تواند براي جلوگيري از عمليات اجرايي معادل ماليات مورد رأي هيأت حل اختلاف تجديدنظر (با احتساب پرداخت هاي قبلي) وجه نقد يا تضمين بانكي و يا وثيقه ملكي معرفي يا ضامن معتبر كه اعتبار ضامن مورد قبول اداره مالياتي باشد معرفي نمايد كه در اين حالت رأي هيأت حل اختلاف تا صدور رأي شوراي عالي مالياتي موقوف الاجرا مي ماند.(ماده 259 ق.م.م)
-نكته قابل توجه اينكه اداره مالياتي مربوطه در صورت تسليم اظهارنامه مالياتي در موعد مقرر قانوني توسط مؤدي باستناد ماده 156(ق.م.م) ظرف مدت يكسال از تاريخ انقضاي مهلت مقرر براي تسليم اظهارنامه، بايد رسيدگي لازم را بعمل آورد و در صورتيكه ظرف مدت مذكور برگ تشخيص درآمد صادر ننمايد و يا تا سه ماه پس از انقضاي يكسال فوق الذكر برگ تشخيص درآمد مذكور را به مؤدي ابلاغ نكنند اظهارنامه مؤدي قطعي تلقي مي شود همچنين بموجب ماده 157 (ق.م.م) مدت مندرج در ماده 156 براي مؤدياني كه در موعد مقرر از تسليم اظهارنامه منبع درآمد خودداري و يا اصولاً طبق مقررات اين قانون مكاف به تسليم اظعارنامه در سررسيد پرداخت مالياتي نيستند مرور زمان مالياتي پنج سال از تاريخ سررسيد پرداخت ماليات مي باشد و پس از گذشت پنج سال مذكور ماليات متعلق قابل مطالبه نخواهد بود مگر اينكه ظرف اين مدت درآمد مؤدي تعيين و برگ تشخيص ماليات صادر و حداكثر ظرف سه ماه پس از انقضاي پنج سال مذكور برگ تشخيص صادره به مؤدي ابلاغ مي شود.
تشويقات مالياتي
1-معادل يك درصد بازاي هر ماه از مالياتهاي پرداخت هاي مؤدي تا سررسيد مقرر بعنوان جايزه خوش حسابي از ماليات متعلقه كسر خواهد شد.(ماده 190ق.م.م)
2-چنانچه مؤديان مالياتي كه مكلف به نگاهداري دفاتر قانوني هستند سه سال متوالي ترازنامه و حساب سئد و زيان دفاتر و مدارك آنها مورد قبول اداره مالياتي قرار گيرد و ماليات هر سال خود را در سال تسليم اظهارنامه و بدون مراجعه به هيأت هاي حل اختلاف مالياتي پرداخت نموده باشند علاوه بر بند فوق معادل 5 درصد اصل ماليات سه سال متوالي را بعنوان جايزه دريافت خواهند داشت كه اين جايزه از ماليات معاف است.(ماده 189ق.م.م)
3-در صورت تمكين به برگ تشخيص مالياتي و توافق با اداره مالياتي از 80 درصد جرائم متعلقه معاف خواهند بود.(تبصره يك ماده 190)
4-در صورتي كه مؤديان ظرف مدت يكماه از تاريخ ابلاغ برگ قطعي ماليات نسبت به پرداخت يا ترتيب پرداخت آن اقدام نمايند 40 درصد جرائم متعلقه بخشيده مي شود.(تبصره 2 ماده 190ق.م.م)
جرائم مالياتي
1-عدم تسليم اظهارنامه توسط اشخاص حقوقي و مشمولان بند هاي (الف و ب) ماده(95)موجب تعلقجريمه اي معادل 40 درصد ماليات متعلق بوده كه غير قابل بخشش است.
2-عدم تسليم اظهارنامه موضوع ماده114توسط آخرين مديران شركت باعث خواهد شد كه مديران متضامناً مسئول پرداخت ماليات شركت شوند.(تبصره ماده118ق.م.م)
3-تخلف شركتهاي تعاوني مصرف و مسكن مؤسسات باعث لغو معافيت آنان خواهد شد.(تبصره ماده 193)
4-عدم اجراي طرح توسعه، تكميل، بازسازي و نوسازي ويا عدم بهره برداري ظرف مدت يكسال پس از مهلت تعيين شده در طرح سرمايه گذاري و يا انحلال يا انتقال ظرف مدت پنج سال پس از شروع بهره برداري، موجب تعلق ماليات معادل معافيتهاي مالياتي منظور شده براي اجراي طرح و جرائم متعلقه موضوع ماده(190) مي شود.
5-در صورت خودداري از ارائه دفاتر بدون عذر موجه درآمد مشمول ماليات مؤديبطزيق علي الرأس محاسبه مي شود.(ماده181ق.م.م)
6-تأخير در پرداخت ماليات پس از سررسيد مقرر موجب تعلق جريمه اي معادل 2،5درصد ماليات متعلقه بازاي هر ماه تأخير.(ماده190ق.م.م)
7-عدم تسليم اظهارنامه در موعد مقرر موجب تعلق جريمه اي معادل 10 درصد ماليات متعلقه خواهد شد.(ماده 192ق.م.م)
8-عدم تسليم ترازنامه و حساب سود و زيان يا عدم ارائه دفاتر موجب تعلق جريمه اي معادل 20درصد ماليات متعلقه براي هر يك از از موارد فوق خواهد شد.(ماده193ق.م.م)
9-رد دفاتر قانوني موجب تعلق جريمه اي معادل 10دزصد ماليات متعلقه خواهد شد.(ماده 193)
10-در صورتيكه درآمد ابرازي مؤدي با درآمد تشخيصي قطعي شده اداره امور مالياتي بيش از 15درصد اختلاف داشته باشد علاوه برتعلق جرائم مالياتي به مؤدي تا سه سال هيچگونه بخشودگي و تسهيلات ديگر به وي اعطا نخواهد شد.(ماده194ق.م.م)
11-جريمه تخلف آخرين مديران قبل از انحلال از لحاظ تسليم اظهارنامه مالياتي موضوع ماده 114معادل 2درصد سرمايه پرداخت شده شركت در تاريخ انحلال خواهد بود.(ماده195ق.م.م)
12-جريمه تسليم اظهارنامه مالياتي خلاف واقع آخرين مديران موضوع ماده 114معادل يك درصد سرمايه پرداخت شده در تاريخ انحلال مي باشد.(ماده195ق.م.م)
13-جريمه مديران تصفيه در صورت تخلف از مقررات مالياتي معادل 20درصد ماليات متعلقه خواهد بود.(ماده196ق.م.م)
14-جريمه عدم تسليم ليست حقوق معادل معادل2درصد حقوق پرداخت شده مي باشد.(ماده197ق.م.م)
15-جريمه عدم تسليم قراردادهاي پيمانكاران ظرف مهلت مققر معادل يك درصد مبلغ قراردادها خواهد بود.(ماده197ق.م.م)
16-عدم كسر و ايصال مالياتهاي تكليفي در موعد مقرر موجب تعلق جريمه اي معادل 20درصد ماليات متعلقه خواهد شد.(ماده199ق.م.م)
17-وصول ماليات از طريق عمليات اجرايي باعث تعلق جريمه اي معادل 10درصد جمع بدهي و جرائم متعلقه خواهد شد.(ماده211ق.م.م)
منابع:
حسابداری مالیاتی(تالیف)غلامحسین دوانی
