1-حسابرسان مستقل2-حسابرسان داخلی3-حسابرسان دیوان محاسبات(حسابرسی دولتی) 4- ممیزان دارایی(کارشناسان ارشد مالیاتی)5-بازرس قانونی.
حسابرسان مستقل:اشخاصی هستند مستقل ازواحد مورد رسیدگی که به دعوت صاحبان سهام ویااشخاص حقیقی یا حقوقی ویا به حکم قانون انتخاب می شوند ووظیفه ی آنها اعتبار دهی به صورت های مالی واظهار نظر نسبت به آنها می باشد وگزارش خودرابه دعوت کننده یا هر شخص حقیقی یا حقوقی که او را تعیین نموده است گزارش می دهد.حسابرس مستقل گزارش خود را به دعوت مننده یا هر شخص حقیقی یا حقوقی که او تعیین نموده است گزارش می دهد.
حسابرسان داخلی:تقریبا هر شرکت بزرگ یک واحد حسابرسی داخلی دارد که هدف اصلی آن بازرسی وارزیابی موثر بودن نحوه انجام محوله به واحد های گوناگون شرکت است.کارکنان حسابرسی داخلی زیر نظر کمیته حسابرسی هیات مدیره یا مدیرعامل هستند و بخش عمده ای از کار آنها حسابرسی عملیاتی است اگر چه این افراد در استخدام واحد مورد رسیدگی هستند و گزارش آنها به مدیریت شرکت ارائه می شود ولیکن لازم است مستقل ازروسای قسمت ها وسایر مدیرانی باشند که کار آنها را برسی می کنند.حسابرس داخلی یکی از ارکان اصلی محیط کنترلی محسوب می شود.
نکات مهم
1-ارزیابی و برسی کفایت و اثر بخشی سیستم های حسابداری و کنترل داخلی از جمله وظایف اصلی واحد حسابرسی داخلی است.
2-وجود یک واحد حسابرسی داخلی وموثرمعمولا سبب تعدیل نوع وماهیت و زمان بندی اجرای روش های حسابرسی وکاهش حدود روش های مورد اجرای حسابرس مستقل می شود اما هرگز نمی تواند به طور کامل جایگزین آنها شود.
حسابرسان دیوان محاسبات:کار حسابرسان دیوان محاسبات شامل هم حسابرسی رعایت وهم حسابرسی عملیاتی است که درسازمانهای دولتی به منظورتعیین انطباق صرف اعتبارات طرحها بامقاصدازپیش تعیین شده به منظوره ارزیابی تاثیروکارایی طرحهای دولتی انجام میپذیرد.حسابرسان دیوان محاسبات شرکتهای طرف قراردادهای دولتی رارسیدگی میکنند تا صحت پرداختهای دولت طبق قرارداد را تایید کنند فرایند کاردیوان محاسبات با تنظیم لایحه تفریغ بودجه وارائه به مجلس شورای اسلامی خاتمه می یابد.
کاراصلی دیوان محاسبات رسیدگی به کلییه درامدها هزینه ها دریافتها وپرداختها ونیز صورتهای مالی بنگاهای دولتی ازنظرمطابقت با قوانین ومقررات مالی وسایر قوانین وضوابط لازملاجرا در این ضمینه میباشد
ممیزان مالیاتی:ممیزانمالیاتی به حسابرسی رعایت اظهارنامه های مالیاتی افراد وشرکتها می پردازند تا انطباق محاسبه درامدوپرداخت مالیات رابا قانون تعیین کنند.به عبارت دیگروظیفه ی ممیزان مالیاتی حسابرسی رعایت است.
بازرس قانونی:طبق قانون تجارت انتخاب بازرس قانونی برای شرکت سهامی عام الزامی است.بازرس قانونی فردی است که طبق مقرراتقانون تجارت توسط مجمع عمومی صاحبان سهام وتحت شرایط خاص تعیین میشود.طبق قانون تجارت اهم وظایف بازرس قانونی به شرح زیراست:
الف- تاییدصحت وسقم صورتهای مالی ارائه شده بهد مجمع عمومی صاحبان سهام ازطرف هیات مدیره شرکت.
ب-اظهارنظر نسبت به گذارش فعالیتهای هیات مدیره که به مجمع عمومی صاحبان سهام ارائه میشود.
ج-حصول اطمینان از رعایت حقوق صاحبان سهام به طوریکسان.
د-دعوت مجمع عمومی صاحبان سهام درشرایط خاص.
ث-گذارش وقوع جرم درشرکت به محاکم قضایی واولین مجمع عمومی.
چ-اگاه ساختن مجمع عمومی درصورتی که مدیران اطلاعاتی برخلاف حقیقت دراختیار صاحبان سهام قراردهند.
انواع حسابرسی از جهات مختلف
1-انواع حسابرسی از نظراهداف وموضوعات مورد رسیدگی
الف)حسابرسی صورتهای مالی:درحسابرسی صورتهای مالی هدف تعیین مطابقت نحوه تهیه صورتهای مالی (شامل: ترازنامه/صورت سودوزیان/صورت سودوزیان جامع وصورت جریان وجوه نقد)با استانداردهای حسابداری یا اصول حسابداری است واستفاده کننده گان ازآن. مدیریت.سرمایه گذاران. بانکها.اعتباردهندگان.تحلیل گران مالی وسازمانهای دولتی می باشند.
ب)حسابرسی رعایت:عبارت است از فرایند سیستماتیک جمع آوری شواهد به منظورتعیین تطابق موضوع مورد رسیدگی با قانون.دستورالعمل ها و مقررات و گزارش نتایج به افراد ذینفع.به این نوع حسابرسی می توان به صورت پروژه ای جدا گانه یا همراه با صورت های مالی انجام می شود مصداق این نوع رسیدگی ها حسابرسی حسابرسان دیوان محاسبات عمومی و یا رسیدگی های ممیزان مالیاتی می باشد.
انجام حسابرسی ضمنی و برسی اجرای کنترل ها نوعی حسابرسی رعایت است بر این اساس گفته می شود که حسابرسی رعایت جزء لاینفک حسابرسی صورت های مالی می باشد.
ج)حسابرسی عملیاتی:به برسی قسمت های خاصی از سازمان به منظور سنجش نحوه
عمل آنها می پردازد یا به عبارت دیگر به برسی میزان انطباق سیاست ها.خط مشی ها ومقررات سازمانی با عمل کرد بخش های مختلف شرکت می پردازد هدف در اینجا برسی میزان کارایی و اثر بخشی وصرفه اقتصادی فعالیت ها است.
