مدارک و تکنیکهای حسابرسی:
یکی ازصاحب نظران ،حسابرسی را به یک پروژه تحقیقاتی تشبیه نموده است .در یک پروژه تحقیقاتی ، محقق نخست اطلاعاتی را که برای رسیدن به نتیجه مورد نظر لازم می داند ، با توجه به نوع آن به وسیله یکی از روش های مختلف علمی گردآوری می کند ، سپس برای آنکه بتواند نتیجه گیری کند ، آنها را به ترتیب مناسبی طبقه بندی کرده و اگر ارتباطی بین هر گروه از اطلاعات کسب شده وجود داشته باشد ،آنها را مشخص می کند.رسید گی هایی نیز که حسابرسان به عمل می آورند ،بی شباهت به تحقیقات محقق مذکور نیست.به طور کلی می توان گفت که هدف از کلیه این رسیدگی ها ،گردآوری یک سری اطلاعات و مدارک است که پس از طبقه بندی و مربوط ساختن آنها به یکدیگر ،حسابرس درباره آنها قضاوت کرده و نظر حرفه ای خود را ارائه می کند.
اطلاعات و مدارک گردآوری شده به وسیله حسابرسان ارتباط مستقیمی با نوع و محتوی صورتهای مورد رسیدگی دارد.مثلا اگر در تراز نامه ای رقمی تحت عنوان موجود ی جنسی به چشم می خورد،اطلاعاتی که حسابرس درباره آن گردآوری خواهد کرد،در این مورد خواهد بود که آیا موجودی های جنسی مورد نظر واقعا وجود دارد،ارزش آن صحیح محاسبه شده است یا خیر؟.اصولا وظیفه حسابرسان مستقل عبارت است از،انجام رسیدگی های که آنها را قادر به ارائه اظهارنظر در مورد مطلوبیت صورت های مالی سازد.بنابراین ،می توان حسابرسی را فرآیند گردآوری و ارزیابی مدارک کافی تلقی کرد . این امر مبنایی،برای اظهار نظر در مورد صورت های مالی فراهم می سازد. اطلاعات و مدارکی که به وسیله حسابرسان طی رسیدگی ها گردآوری می شود،فرم ها و کاربرگ های متعددی تشکیل می گردد.کفایت مدارک مستند،به کیفیت یا اعتبار آنها مربوط می شود.کفایت مدارک مستند به عوامل مختلفی بستگی دارد.
برای نمونه می توان به برخی از آنها اشاره کرد :
الف – تحصیل مدارک از منابع مستقل
هنگامی که حسابرسان مدارکی را ازمنبعی مستقل خارج از حیطه اختیارات صاحب کار تحصیل می کند،اعتبار مدارک افزایش می یابد.
ب – مدارک حسابداری
هنگامی که حسابرسان سعی دارند با ردیابی در مدارک حسابداری اقلامی را در صورت های مالی اثبات کنند، به طور معمول فرآیند ردیابی رااز طریق مراجعه به دفتر روزنامه،دفتر کل و مدارک کتبی تکمیل می کنند.بنا براین وجود کنترل های داخلی و حسابداری قوی قاطعانه در کیفیت مدارک حسابداری وسایر مدارک تهیه شده صاحب کار در تشکیلات موثراست.
پ- تحصیل مدارک (سند کتبی ) بدون واسطه
هنگامی که حسابرسان بطور مستقیم اطلاعاتی را تحصیل می کنند ،کفیت مدارک حسابرسی افزایش می یابد .به عنوان مثال ،به جای دریافت اطلاعات دست دوم حسابرسان ،شخصا دارایی ها را به طور عینی مشاهده کنند یا با بدهکاران مکاتبه کرده ویا اقلام مورد نظر را مجددا محاسبه نمایند.
کفایت مدارک مستند (سند کتبی )هنگامی افزایش می یابد که حسابرسان قادر به دریافت اطلاعات اضافی به منظور تایید مدارک اصلی باشند .همچنین روش های مختلفی که برای تحصیل این اطلاعات ومدارک به کار می رود ،به شرح زیر است :
1–مشاهده مدارک عینی توسط خود حسابرس :
در بسیاری موارد صحت مدارکی را که در صورت های مالی درج گردیده است می توان با مشاهده عینی تایید کرد. مشاهده عینی توسط خود حسابرس ،یکی قویترین مدارک حسابرسی است لذا از این طریق می توان وجود بسیاری ازدارایی های مشهود از قبیل موجودی های جنسی ،ماشین آلات ،وسائط نقلیه اثاثیه ،تجهیزات اداری ونظایر آن را بطور قطع ویقین اثبات وتایید نمود .
2- اظهار نظر اشخاص ثالث
اظهارات اشخاص ثالث به طور کتبی یا شفاهی ،اکثرا برای تایید رویداد تحت رسیدگی ،کمک قابل توجهی می کند .برای مثال ،اگر بدهکاران هر یک به طور مستقیم میزان بدهی خود را تایید کنند ،میزان بدهی ثبت شده در دفاتر موسسه تحت رسیدگی که به نام آنها درج گردیده است ، مورد قبول آنها خواهد بود .دراین صورت ،صحت چنین اقلامی برای حسابرسمحرزاست.
3-اسناد معتبر رسمی وغیر رسمی :
اسناد مختلف از جمله فاکتور خرید فروش،سند های دریافت پرداخت ،رسید های صادره از طرف فروشندگان، قبوض وحوله های انبار، قراردادها ،صورت جلسات مجامع عمومی ،صورت جلسات هیات مدیره وانواع مدارک دیگر رایج ترین مدارک مورد استفاده حسابرسان تشکیل می دهنند.
4-اظهارات مدیران و کارکنان دیگر
در موردی برای تایید فعالیت انجام شده ،حسابرس می توان به اظهارات رسمی یا غیر رسمی مقامات و کارکنان دستگاه تحت رسیدگی اتکا کند .طی فرایند حسابرسی ،مسائل متعددی پیش می آید که برای توضیح آنها تنها راه ، پرسش از ازمسئولاان امر یا مدیران ارشد می باشد که بطورشفاهی دریافت می شود ،برای آنکه بصورت مدرک حسابرسی درآیند ،خودحسابرس باید آنها را در پرونده های حسابرسی یادداشت کند.
منبع:کتاب حسابرسی
