مقدمه:
در حسابداری بهای تمام هزینه دستمزد و سهم نیروی کار به طور مستقیم وغیر مستقیم در تولید محصول شده است یکی از عوامل بهای تمام شده محصول می باشد بنابراین این کمیت و کیفیت نیروی کار و هزینه های مربوط آثارموضوعاتی است که همواره باید کنترل و بررسی شود تا پرداخت حقوق و دستمزد کیفیت و نیروی کار حفظ شود.
افزایش تولید که به کاهش بهای تمام شده هر واحد منجر می شود و توام با افزایش نرخ های دستمزد و مزایا مربوط و موجب افزایش روند استفاده از تجهیزات ماشینی و پیشرفته به منظور تولید بیشتر یا ساعات کار کمتر گردیده است. تغییرات در نیروی کار در واقع استفاده اغلب تغییرات در روشهای پرداخت پاداش را ایجاد می نماید و این امر خود موجب تغییراتی در نحوه حسابداری هزینه دستمزد می گردد و طبق آخرین تجزیه و تحلیل پرداخت های دستمزد به طور مستقیم و غیر مستقیم بر مبنای درجه مهارت کار گران صورت می گیرد.
بنابراین انگیزه کنترل و نحوه حسابداری مناسب این هزینه یکی از مسائل بسیار مهم در مدیریت واحد تجاری محسوب می گردد. مشارکت و همکاری کارکنان و اعتقاد آنان، به اهداف و خط مشی های واحدهای تجاری می تواند تا حد زیادی افزایش کارآیی و کاهش هزینه های عملیاتی رابه دنبال داشته باشد هزینه یابی دستمزد تنها یکی از عوامل مؤثر در ایجاد روابط مطلوب بین کارکنان و کارفرما می باشد مدارک کافی که به آسانی قابل فهم بوده و در دسترس باشد نیز یکی از عوامل مهم در برقراری روابط همگن و موزون بین مدیریت کارکنان و مقامات قانونی و مجامع عمومی می باشد.
به اجزا به هم پیوسته در داخل یک مؤسسه به داده های مربوط به سهم نیروی کار در تولید محصولات یا ارائه خدمات به صورت اطلاعات حقوق و دستمزد تبدیل می نماید. سیستم و دستمزد می گویند.
دستمزد تولیدی: عبارت از وجوهی است که برای کار انجام شده تولیدی در یک مدت معین پرداخت یا تعهد می گردد.
دستمزد مستقیم: عبارت است هزینه کار انجام شده ای که مستقیماً به جهت تولید محصول پرداخت یا تعهد شود به عبارت دیگر دستمزد کارگران را که مستقیماً به ساخت محصول استغال دارد دستمزد مستقیم می گویند مانند کارگران چوب بری
دستمزد غیرمستقیم: عبارت است هزینه نیروی کار انجام شده که مستقمیماً در ساخت محصول صرف نشده باشد به عبارت دیگر دستمزد سرکارگران و سرپرستان و کسانی که به تعمیر و نگهداری ماشین آلات اشتغال دارند و مستقیماً تأثیری در تولید ندارد دستمزد غیر مستقیم می گویند.
زمان عادی انجام کار: از مدت زمانی که طبق روال عادی برای انجام کار لازم است.
زمان استاندارد انجام کار: عبارت از میزان کار مورد انتظار ار هر کارگر در زمان معین و زمان ایتندارد از طریق زمان سنجی حرکات لازم برای تولید یا در نظر گرفتن اوقات استراحت و توقف تا خیرات به دست می آید.
اهمیت سیستم حقوق و دستمزد
هزینه حقوق و دستمزد نشان دهنده سهم نیروی کار و تولید محصولات و ارائه خدمات بوده و یکی از مهمترین هزینه های عملیاتی اکثر مؤسسات است.
هزینه دستمزد به عنوان یبکی از عوامل مهم هزینه مستلزم اندازه گیری و کنترل تحلیل مستمر می باشد افزایش تولیدی که بهای تمام شده هر واحد منجر می گردد توأم با افزایش نرخ های دستمزد و مزایای مربوط موجب افزایش روند استفاده از تجهیزات ماشینی و پیشرفته به منظور تولید بیشتر با ساعات کار کمتر گردیده است و تغییرات در استفاده از نیروی کار اغلب تغییرات در روشهای پرداخت پاداش را ایجاد می نماید و این امر خود موجب تغییراتی در نحوه حسابداری هزینه های دستمزد می گردد طبق آخرین تجزیه و تحلیل ها پرداخت های دستمزد به طور مستقیم یا غیر مستقیم بر مبنای درجه مهارت کارگران صورت می گیرد.
مبانی کنترل هزینه دستمزد
کنترل هزینه دستمزد به انتقال صحیبح و به موقع اطلاعات به مدیریت واحد تجاری بستگی دارد غالباً مدیریت اجرایی به درصد هزینه های دستمزد به کل هزینه ها و تغییرات در این درصد علاقمند است.
مدیر کارخانه نیز لازم است از جزئیات هزینه های دستمزد بر حسب دوایر و خطوط تولید و سفارشات مراحل و همچنین مستقیم یا غیر مستقیم بودن آنها آگاه باشد سرپرستان کارگاه ها و دوایر تولیدی نیز نیازمند اطلاعات مشابهی از این قبیل در چهار اختیارات خود می باشد.
کنترل هزینه دستمزد با تهیه جدول برنامه ریزی مناسب تولید که خود بر آغاز نیز ساعات مورد نیاز و هزینه های دستمزد مربوطه متکی است و قبل از شروع تولد تعیین می شود آغاز می گردد در بسیاری از واحدهای تجاری برآورد نیازهای آتی نیروی کر معمولاً از طریق یک نرخ صحیح و منطقی در مورد ساعات کار مستقیم و تعداد کارکنان نسبت به مبلغ فروش هر یک از خطوط تولید و ارتباط این نرخ با پیش بینی فروش ها امکان پذیر می گردد در مؤسسات عمده فروشی و خرده فروشی ، مالی و خدماتی احتمالاً ارتباط بین حجم فروش و کارکنان مورد نیاز قابلیت پیش بینی دارد.
کنترل مؤثر هزینه دستمزد از طریق:
1برنامه ریزی تولید ،
2- استفاده از بودجه هزینه دستمزد و اوقاف کار و نرخ های استاندارد،
3-گزارشات دستمزد مناسب در مقابل انجام کار که شامل طرح های تشویقی باشد امکان پذیر می گردد.