موضوع :مفاهیم وکلیات بانکداری
نام کتاب : امور عمومی بازرگانی
تالیف: یحیی عبدالله زاده
اقتصاد کنونی جهان اقتصاد پولی است اغلب معاملات و مبادلات با استفاده از پول انجام میگیرد"پول در فعالیتهای اقتصادی نقش بسیار تعیین کننده ای دارد"بدون استفاده از ان هزاران معامله گوناگون بازرگانی که هر روز شاهد انجام ان هستیم غیر ممکن است"
بانکهای مرکزی تقریبا در همه جای دنیا وظیفه حفظ ارزش پول تنظیم و اجرای سیاست پولی و نظارت بر کارها وعملیات و سایربانکها را بر عهده دارند"بانکهای پس اندار و تخصصی نقش بسیار مهمی در حل و فصل مشکلات سرمایه گذاری و رفع نیازهای اجتماعی دارند"
به طور کلی میتوان گفت که امروزه حرفه بانکداری تامین مالی سایر حرفه ها و کسب و کارها را بر عهده دارد"بدین گونه بانک وبانکداری در تمامی جنبه های زندگی اقتصادی جوامع ریشه دوانده است"
محدودیت بانکها در زمینه ایجاد اعتبار:
قدرت بانکها در زمینه ایجاد اعتبار نباید نا محدود باشد زیرا این امر ممکن است به افزایش بیش از اندازه اعتبار منجر شود و در اداره امور بانک و اقتصاد جامعه اختلال ایجاد کند"به همین جهت قدرت بانکها در مورد ایجاد اعتبار به چند طریق محدود شده است:
1ـ مقررات نقدینگی بانکها: بانکها به اعتماد و اطمینان مردم جامعه نیاز فراوان دارند" برای این منظور باید کار خود را چنان برنامه ریزی کنند که همواره بتوانند وجوه سپرده مشتریان را به محض تقاضای انان در اختیارشان بگذارند"بنابراین بانکها ناگزیرند مقداری موجودی نگهداری کنند این امر قدرت خرید انان را در زمینه ی دادن اعتبار محدود میکند"
2ـ افزایش بدهکاری به اتاق پایاپای: بانکها ناگزیرند در توسعه یا محدود کردن اعتبار به طور دسته جمعی و هماهنگ با یکدیگر اقدام کنند"
3ـ ضرورت اخذ تضمین: بانکها معمولا قبل از دادن وام از متقاضی وام تقاضای ارائه نوعی وثیقه میکنند تا در صورت عدم باز پرداخت وام در سررسید مقرر وثیقه را بفروشند و حق خود را بردارند"وثیقه ممکن است سهام اوراق بهادار اسناد بیمه اسناد مالکیت و امثال انها باشد"
4ـ تصمیمات مقامات پولی کشور: بانک مرکزی برای تنظیم حجم پول و اعتبارات تدابیرمختلفی به کارمی برد که مهمترین انها عبارتند از:خرید و فروش اوراق بها دا،تغییر ذخیره قانونی،تعیین نرخ تنریل و تنزیل اتکایی"
حجم پول در گردش ـ امروزه بخش عظیمی از داد و ستدها با استفاده از پول تحریری و بخش اندکی از انها با استفاده از اسکناس و مسکوکات انجام میشود"مجموع پول تحریری و ان قسمت از اسکناس و مسکوکات را که در دست افراد است در اصطلاح [حجم پول در گردش] می نامند البته در محاسبه حجم پول در گردش قسمتی از اسکناسهای منتشر شده را که نزد بانکها است نباید منظور کرد"
• شبه پول ـدارندگان پول به منظور جلوگیری از خسارت ناشی از تنزیل ارزش پول و حفظ قدرت خرید پول معمولا پول خود را به داراییهای دیگری مانند زمین ساختمان کالا اوراق قرضه و سهام شرکتها تبدیل میکنند"یکی ازانواع داراییهای مزبور شبه پول است که شامل انواع حسابهای پس انداز و سپرده است و معمولا سریعتر از سایر انواع دارایی قابل تبدیل به پول نقد است"
• .سرعت گردش پول ـ منظور از سرعت گردش پول تعداد دفعاتی است که در ظرف زمانی معین واحد پول در مبادله کالاها و خدمات مورد
استفاده قرار میگیرد"
افزایش و کاهش سرعت گردش پول دقیقا همان نقش افزایش و کاهش پول در گردش را بازی میکند مثلا اگر یک اسکناس هزار ریالی را در طول یکسال دو بار در مبادلات مورد استفاده قرار گرفته باشد قدرت خرید ان معادل دو هزار ریال در سال بوده است"
چشم اندازآینده بانکداری در ایران:
پس از سالها بحث و گفتگو در زمینه چگونگی فعالیت بانکها به نظر میرسد اکنون که دولت جمهوری اسلامی در دهه سوم عمر خود برای حل مشکلات اقتصادی و تامین رفاه اجتماعی میکوشد، دولتی بودن بانکها اگر زمانی برای جلوگیری از شکست و توقف انها ضرورت داشت امروز که چنین مشکلی وجود ندارد چنداد قابل توجیه نیست"
تصویب دستور العمل تاسیس بانکهای خصوصی و خارجی در مناطق ازاد کشور و واگذاری بخش قابل توجهی ار سهام بانکها به مردم در طول برنامه سوم توسعه اقتصادی ـ اجتماعی نشانه های اغازیک حرکت نوین در نظام بانکداری ایران است"در مرداد ماه 79 رییس کل بانک مرکزی ایران اعلام کرد که از ماه اینده بانکهای خصوصی میتوانند فعالیت خود را در مناطق ازاد اغاز کنند؛ بنا به اظهارات ایشان دستور العمل تاسیس بانکهای خصوصی در داخل کشور نیز تدوین شده است که پس از نهایی شدن، شاهد حضور و فعالیت این بانکها نیز خواهیم بود"
