استاندارد شماره1007:ارتباطات با مديريت
موضوع:ملاحظات خاص در بكارگيري استانداردهاي حسابرسي
•هدف اين استاندارد، ارائه راهنماييهاي لازم درباره ارتباطات و روابط حسابرس با مديريت واحد اقتصادي است.
•برخي جنبههاي روابط حسابرس با مديريت را الزامات قانوني وحرفهاي تعيين ميكند و برخي ديگر تحت تاثير روشهاي اجرايي حسابرس است. ارتباط حسابرس با مديريت همواره با توجه به اين الزامات و روشها برقرار ميشود.
الزامات قانوني وحرفهاي
آيين رفتار حرفهاي
•حسابرس در جريان حسابرسي صورتهاي مالي بايد چنان ارتباطي را با مديريت واحد مورد رسيدگي برقرار كند كه بتواند حسابرسي را به گونهاي اثربخش و كارامد انجام دهد . اين ارتباط بايد با رعايت اصول رفتار حرفهاي ايجاد شود.
قرارداد حسابرسـي
•قرارداد حسابرسي از برداشت نادرست درباره چگونگي انجام كار حسابرسي پيشگيري ميكند و مبناي ارتباط بين حسابرس و صاحبكار است. شكل و محتواي قرارداد حسابرسي ممكن است براي صاحبكاران مختلف متفاوت باشد، اما مواردي كه معمولا در هر قرارداد حسابرسي درج ميشود در استاندارد 210، ارائه شده است.
تاييديه مديران
•شواهدي حاكي از اينكه مديريت مسئوليت ارائه مطلوب صورتهاي مالي طبق استانداردهاي حسابداري را پذيرفته و آن را تاييد كرده است.
•تاييد كتبي مطالب مهمي كه در جريان حسابرسي، توسط مديريت اظهار شده است. اين امر احتمال برداشت نادرست حسابرس از اظهارات شفاهي مديريت را كاهش ميدهد.
ارتباط با مديريت در طول عمليات حسابرسي
•حسابرس در جريان حسابرسي، درباره موضوعات گوناگوني چون موارد زير با مديريت مذاكره ميكند:
1.شناخت موضوع فعاليت واحد مورد رسيدگي.
2.طرح كلي حسابرسي.
3.تاثير قوانين يا استانداردهاي حرفهاي جديد بر كار حسابرسي.
4.اطلاعات لازم براي براورد خطر حسابرسي.
5.توضيحات ، شواهد حسابرسي و اظهارات مديريت.
6.موارد مشاهده شده در جريان حسابرسيِ موضوعاتي چون كارايي عملياتي يا اداري، سياستهاي تجاري و ساير موضوعات مورد علاقه و هرگونه پيشنهاد در اين زمينه.
•حسابرس بايد كليه مذاكرات با اهميت انجام شده با مديريت را در كاربرگهاي حسابرسي مستند كند. چنين مستنداتي بايد توضيحات و اظهارات مديريت درباره معاملات و ساير
رويدادهاي مالي با اهميت را دربر گيرد.
ارتباط با مديريت در پايان كار حسابرسي
•در پايان عمليات حسابرسي، مذاكره حسابرس و مديريت درباره موضوعاتي چون موارد زير، ضروري است:
1.هرگونه مشكل اجرايي در انجام عمليات حسابرسي از جمله محدوديت در رسيدگي.
2.هرگونه عدم توافق با مديريت در ارتباط با صورتهاي مالي.
3.تعديلات با اهميتي كه در جريان حسابرسي مشخص شده است.
4.مسايل و مشكلات قابل توجه مربوط به رويههاي حسابداري بكار گرفته شده وافشاي اقلام در صورتهاي مالي كه عدم رفع آنها ميتواند به تعديل گزارش حسابرس بيانجامد.
5.هرگونه تخلف يا ترديد در رعايت قوانين و مقررات كه نظر حسابرس را جلب كرده است.
6.خطرهاي با اهميتي كه واحد مورد رسيدگي بطور بالقوه يا بالفعل با آن روبرو است؛ مانند موضوعاتي كه ميتواند توانايي واحد مورد رسيدگي را در ادامه فعاليت خود به خطر اندازد.
7.پيشنهادهايي كه حسابرس در نتيجه انجام حسابرسي ميخواهد ارائه كند؛ مانند موضوعات مرتبط با كنترلهاي داخلي
•معمولا در پايان عمليات حسابرسي و به منظور مذاكره درباره نتايج نهايي حسابرسي، نشستي خاص با حضور حسابرس، هيات مديره، كميته حسابرسي يا ديگر مديران ذيربط ، برگزار ميشود.
گزارش درباره سيستم كنترل داخلي
•تصريح اين موضوع كه تنها نقاط ضعفي گزارش ميشود كه حسابرس در جريان رسيدگيهاي خود با آنها برخورد كرده است و احتمال ميرود نقاط ضعف ديگري نيز در كنترلهاي داخلي وجود داشته باشد.
•تصريح اين موضوع كه اين گزارش صرفا براي استفاده مديريت ( يا اشخاص ديگري كه به نام مشخص شدهاند) تهيه شده است.
•اهميت يافتههاي حسابرس درباره سيستمهاي حسابداري و كنترل داخلي ممكن است با گذشت زمان تغيير كند . هرگونه پيشنهاد ارائه شده در حسابرسي سالهاي گذشته كه اقدام اصلاحي مربوط به آن انجام نشده و نارسايي مربوط در سال مورد رسيدگي همچنان وجود دارد، عموما در گزارش سيستم كنترل داخلي سال مالي مورد گزارش، تكرار يا به گزارشهاي قبلي عطف داده ميشود.
• ارائه گزارش درباره سيستم كنترل داخلي يا هر مطلب ديگري به مديريت، ضرورت ارزيابي هرگونه اثر آن را بر صورتهاي مالي يا حسابرسي نفي نميكند و جايگزين مناسبي براي تاكيد بر يك مطلب خاص يا درج بند شرط در گزارش حسابرسي محسوب نميشود.
تاريخ اجرا
•اين استاندارد براي حسابرسي صورتهاي مالي كه دوره مالي آن از اول فروردين 1378 و پس از آن ميباشد، لازمالاجراست.
استاندارد شماره 2400 :بررسي اجمالي صورتهاي مالي
موضوع:استاندارد بررسي اجمالي
•هدف این استاندارد، ارائه استانداردها و راهنماییهای لازم درباره مسئولیتهای حرفهای حسابرس در مواردی است که حسابرسی غیراز حسابرس واحد تجاری بررسی اجمالی صورتهای مالی را انجام میدهد. در این استاندارد همچنین درباره شکل و محتوای گزارشی که حسابرس در این گونه موارد صادر میکند، استانداردها و راهنماییهای لازم ارائه شده است. بررسی اجمالی اطلاعات مالی میان دورهای توسط حسابرس واحد تجاری باید طبق استاندارد 2410 ، انجام شود.
•هدف از بررسي اجمالي صورتهاي مالي اين است كه حسابرس بتواند براساس رسيدگيهايي كه بمراتب محدودتر از حسابرسي است و تمام شواهد لازم و كافي را براي حسابرسي صورتهاي مالي تامين نميكند، چنين نظر دهد كه به مورد يا موارد با اهميتي كه حاكي از انحراف از استانداردهاي حسابداري باشد، برخورد نكرده است (اطمينان محدود).
•حسابرس در بررسي اجمالي صورتهاي مالي بايد "آيين رفتار حرفهاي" را رعايت كند. اصول آيين رفتار حرفهاي حاكم بر مسئوليتهاي حرفهاي حسابرس به شرح زیر است:
1.استقلال
2.درستكاري
3.بيطرفي
4.صلاحيت و مراقبت حرفهاي
5.رازداري
6.رفتار حرفهاي
7.اصول و ضوابط حرفهاي مربوط
•حسابرس بايد بررسي اجمالي صورتهاي مالي را با ترديد حرفهاي برنامهريزي و اجرا كند و بداند كه ممكن است شرايطي وجود داشته كه موجب اشتباه يا تحريف با اهميت در صورتهاي مالي شده باشد.
دامنه بررسي اجمالي صورتهاي مالي
•دامنه بررسي اجمالي صورتهاي مالي شامل مجموعه روشهايي است كه اجراي آنها در شرايط موجود، براي دستيابي به هدف بررسي اجمالي صورتهاي مالي، ضروري به نظر ميرسد. حسابرس بايد روشهاي لازم براي بررسي اجمالي، منطبق با استانداردهاي حسابرسي را با توجه به الزامات مقرر در اين استاندارد، قوانين و مقررات و در موارد مقتضي، شرايط قرارداد و الزامات خاص گزارشگري، تعيين كند.
•حسابرس با بررسي اجمالي، در سطحي محدود اطمينان ميدهد كه صورتهاي مالي مورد بررسي وي عاري از تحريف بااهميت است. اما، اين اطمينان به شكل منفي (سلبي) اظهار ميشود.
نكات اساسي قرارداد
•حسابرس و صاحبكار بايد درباره شرايط قرارداد با يكديگر توافق كنند. شرايط توافق شده بايد به صورت قرارداد، مستند شود.
•نكاتي كه بايد در قرارداد پيشبيني شود، شامل موارد زير است:
1.هدف از بررسي اجمالي صورتهاي مالي.
2.مسئوليت مديريت درباره صورتهاي مالي.
3.دامنه كار بررسي اجمالي، شامل اشاره به اين استاندارد.
4.امكان دسترسي حسابرس به هرگونه اسناد، مدارك و ساير اطلاعات لازم براي بررسياجمالي صورتهاي مالي.
5.شكل گزارشي كه در نظر است صادر شود.
6.تصريح اين كه بررسي اجمالي صورتهاي مالي از لحاظ كشف و افشاي اشتباهات و اعمال غيرقانوني يا ساير تخلفات، مانند تقلب يا اختلاس، نميتواند قابل اتكا باشد.
7.تصريح اين كه بررسي اجمالي صورتهاي مالي، به منزله حسابرسي طبق استانداردهاي حسابرسي نيست و بنابراين، اظهارنظر حسابرسي نيز ارائه نخواهد شد. حسابرس به منظور تاكيد بر اين نكته و جلوگيري از هر گونه برداشت نادرست ميتواند به اين موضوع نيز اشاره كند كه بررسي اجمالي، الزامات قانوني و نيازهاي اشخاص ثالث به حسابرسي را، برآورده نميكند
برنامهريزي
•حسابرس بايد كار بررسي اجمالي را چنان برنامهريزي كند كه از اجراي موثر آن اطمينان يابد.
•حسابرس براي بررسي اجمالي صورتهاي مالي بايد از نوع فعاليت واحد اقتصادي، شامل توجه به ساختار سازماني واحد اقتصادي، سيستمهاي حسابداري، ويژگيهاي عملياتي و نوع و ماهيت داراييها، بدهيها، درآمدها و هزينههاي آن شناخت كافي بدست آورد يا شناخت خود را بهنگام كند.
•حسابرس بايد از موارد ياد شده در بالا و ساير موضوعات مربوط به صورتهاي مالي شناخت داشته باشد؛ مانند، شناخت از محصولات و روشهاي توزيع آنها، خطوط توليد، محل كارگاههاي توليد و اشخاص وابسته. حسابرس براي انجام پرسوجوهاي منطقي و مربوط، طراحي روشهاي مناسب و نيز ارزيابي پاسخها و اطلاعات دريافتي، به اين شناخت نياز دارد
خدمات انجام شده توسط ديگران
•حسابرس هنگام استفاده از نتايج كار حسابرسان ديگر يا كارشناسان بايد اطمينان يابد كه نتايج مزبور براي هدف بررسي اجمالي صورتهاي مالي، مناسب است.
مستندسازي
•حسابرس بايد موضوعاتي را كه در فراهم كردن شواهد لازم براي پشتيباني از گزارش بررسي اجمالي و شواهد مربوط به انجام كار طبق اين استاندارد اهميت دارد، مستند كند.
روشها و شواهد
•حسابرس بايد در تعيين نوع و ماهيت، زمان بندي اجرا و حدود روشهاي بررسي اجمالي، قضاوت حرفهاي خود را بكار گيرد.موارد زير ميتواند حسابرس را در اين باره ياري رساند:
1.هرگونه شناخت حاصلاز حسابرسي يا بررسي اجمالي صورتهاي مالي در دورههاي گذشته.
2.شناخت حسابرس از نوع فعاليت تجاري واحد مورد بررسي، شامل اصول و رويههاي حسابداري مورد عمل در صنعتي كه واحد مورد بررسي در آن فعاليت ميكند.
3.سيستمهاي حسابداري واحد مورد بررسي.
4.ميزاني كه هر يك از اقلام مورد بررسي، تحت تاثير قضاوت و براوردهاي مديريت قرار ميگيرد.
5.اهميت معاملات و مانده حسابها
•حسابرس در بررسي اجمالي صورتهاي مالي بايد موضوع اهميت را همان گونه مورد توجه قرار دهد كه در حسابرسي صورتهاي مالي به آن ميپردازد. با وجودي كه احتمال كشف نشدن تحريفها در بررسي اجمالي بيش از حسابرسي است، قضاوت درباره اهميت به سطح اطمينان فراهمشده (از طريق بررسي اجمالي يا حسابرسي) مربوط نيست، بلكه به اطلاعاتي كه حسابرس نسبت به آن گزارش ميدهد و نيازهاي اتكاكنندگان به آن اطلاعات، بستگي دارد.
•روشهاي مورد استفاده در بررسي اجمالي صورتهاي مالي معمولا شامل موارد زير است:
1.كسب شناخت از عمليات تجاري واحد اقتصادي و صنعتي كه در آن فعاليت ميكند
2.پرسوجو درباره اصول و رويههاي حسابداري واحد مورد رسيدگي.
3.پرسوجو درباره روشهاي ثبت، طبقهبندي و تلخيص معاملات، گردآوري اطلاعات براي افشا در صورتهاي مالي و تهيه صورتهاي مزبور.
4.پرسوجو درباره كليه مندرجات با اهميت صورتهاي مالي.
5.روشهاي تحليلي طراحي شده براي شناسايي روابط و اقلامي كه غيرعادي
•روشهاي تحليلي طراحي شده براي شناسايي روابط و اقلامي كه غيرعادي به نظر ميرسد. اين گونه روشها شامل موارد زير است:
1.مقايسه صورتهاي مالي با صورتهاي مالي دورههاي گذشته.
2.مقايسه صورتهاي مالي با نتايج عمليات و وضعيت مالي پيشبيني شده.
3.بررسي روابط بين عناصر صورتهاي مالي كه انتظار ميرود از الگويي مبتني بر تجارب واحد مورد رسيدگي يا معيارهاي صنعت پيروي كند.
•مطالعه صورتهاي مالي با توجه به اطلاعاتي كه حسابرس بدست آورده است، به منظور تشخيص انطباق صورتهاي مالي با مبناي حسابداري مربوط.
•پرسوجو از مسئولين امور مالي واحد مورد رسيدگي
•دريافت تاييديه مديران.
•حسابرس بايد درباره آن گروه از رويدادهاي پس از تاريخ ترازنامه كه ممكن است موجب تعديل صورتهاي مالي يا افشا در آن شود نيز پرسوجو كند. حسابرس در مورد شناسايي رويدادهاي پس از تاريخ گزارش بررسي اجمالي، هيچ مسئوليتي ندارد.
نتيجهگيري و گزارشگري
•در گزارش بررسي اجمالي اطمينان محدود بايد به صراحت اظهار شود. حسابرس بايد نتايج حاصل از شواهد گردآوري شده را به عنوان مبناي اظهار اطمينان محدود، مرور و ارزيابي كند.
•حسابرس بايد اطلاعات بدست آمده در جريان بررسي اجمالي را به منظور يافتن نشانه يا نشانههايي از موارد عدم ارائه مطلوب صورتهاي مالي از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهاي حسابداري، ارزيابي كند.
•در گزارش بررسي اجمالي صورتهاي مالي، دامنه كار توصيف ميشود تا استفادهكننده بتواند از نوع و ماهيت كار انجام شده، شناخت كافي بدست آورد. علاوه براين، در گزارش تصريح ميشود كه بررسي اجمالي انجامشده، حسابرسي نيست و بنابراين، نظر حرفهاي حسابرسي نيز اظهار نخواهد شد.
•گزارش بررسي اجمالي صورتهاي مالي بايد شامل اجزاي اصلي زير باشد:
1.عنوان (شامل استقلال حسابرس، مثلا: گزارش بررسي اجمالي حسابرس مستقل)
2.مخاطب گزارش.
3.بند مقدمه شامل:
(1)مشخص كردن عناوين صورتهاي مالي مورد بررسي اجمالي.
(2)مشخص كردن مسئوليت مديريت واحد مورد رسيدگي و حسابرس.
4.بند دامنه رسيدگي (توصيف نوع و ماهيت بررسي اجمالي) شامل:
5.اظهار اطمينان محدود.
(1)اشاره به استاندارد حسابرسي مربوط به بررسي اجمالي صورتهاي مالي.
(2)تصريح اين كه بررسي اجمالي، اساسا به پرسوجو و اجراي روشهاي تحليلي محدود ميشود.
(3)تصريح اين كه حسابرسي، اجرا نشده است، روشهاي اجرا شده، اطمينان كمتري را نسبت به حسابرسي فراهم ميكند و نظر حرفهاي حسابرسي اظهار نميشود.
6.نشاني حسابرس.
7.تاريخ گزارش.
8.امضاي حسابرس.
•گزارش بررسي اجمالي بايد حاوي يكي از موارد زير باشد:
1.اين موضوع كه حسابرس در جريان بررسي اجمالي خود به اطلاعاتي برخورد نكرده است كه نشان دهد صورتهاي مالي از تمام جنبههاي بااهميت طبق استانداردهاي حسابداري به نحو مطلوب ارائه نشده است.
2.تشريح موارد عدم رعايت استانداردهاي حسابداري و در صورت امكان، تعيين آثار ريالي آنها بر صورتهاي مالي، همراه با يكي از موارد زير:
a.ارائه نظر مشروط در چارچوب اطمينان محدود.
b.ارائه نظر مردود، در صورتي كه آثار موارد مزبور بر صورتهاي مالي، اساسي باشد به نحوي كه حسابرس نظر مشروط را براي نشان دادن گمراهكنندگي يا ماهيت ناقص صورتهاي مالي، مناسب تشخيص ندهد.
3.در صورت وجود محدوديت با اهميت در دامنه رسيدگي، توصيف محدوديت مزبور همراه با يكي از
موارد زیر است:
a.اظهارنظر مشروط در چارچوب اطمينان محدود به دليل تعديلات احتمالي كه در صورت رفع محدوديت، ممكن بود در صورتهاي مالي ضرورت يابد.
b.عدم اظهار هرگونه اطمينان در صورتي كه آثار احتمالي محدوديت مزبور بر صورتهاي مالي، اساسي باشد به نحوي كه هيچ اطميناني نتواند اظهار شود.
•اين استاندارد براي حسابرسي صورتهاي مالي كه دوره مالي آن از اول فروردين 1378 و پساز آن ميباشد، لازمالاجراست.
استاندارد شماره2410: بررسي اجمالي اطلاعات مالي ميان دورهاي توسط حسابرس مستقل واحد تجاری
موضوع: استانداردهاي بررسي اجمالي
•هدف اين استاندارد، ارائه استانداردها و راهنماييهاي لازم در ارتباط با مسئوليتهاي حرفهاي حسابرس و شكل و محتواي گزارش وي در مواردي است كه بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای صاحبكار حسابرسي را به عهده ميگيرد.
•منظور از اطلاعات مالي میاندورهای در اين استاندارد، اطلاعاتي است كه طبق استانداردهاي حسابداري تهيه و ارائه ميشود و دربرگيرنده مجموعه كامل يا فشرده صورتهاي مالي براي دورهاي كوتاهتر از سال مالي واحد تجاري است.
•حسابرس بايد بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای را طبق الزامات اين استاندارد انجام دهد. حسابرس با انجام حسابرسي صورتهاي مالي سالانه، از واحد تجاري و محيط آن، شامل كنترلهاي داخلي، شناختي كافي كسب ميكند. در مواردي كه حسابرس به بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای ميپردازد، با انجام پرسوجو در جريان بررسي اجمالي، اين شناخت را به روز ميکند. اين امر در تشخيص پرسوجوهاي لازم و تعيين روشهاي تحليلي و ساير روشهاي بررسي اجمالي قابل اجرا به حسابرس ياري ميرساند. چنانچه حسابرس ديگري غير از حسابرس واحد تجاري براي بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای تعيين شود، بررسي اجمالي را طبق استاندارد2400 ، انجام ميدهد. از آنجا كه شناخت اين حسابرس از واحد تجاري و محيط آن، شامل كنترلهاي داخلي، معمولاً به اندازه شناخت حسابرس واحد تجاري نيست، لازم است براي دستيابي به اهداف بررسي اجمالي، پرس و جوها و روشهاي متفاوتي را انجام دهد.
اصول كلي بررسي اجمالي اطلاعات مالي مياندورهای
•حسابرس در بررسی اجمالی اطلاعات مالی میان دورهای باید الزامات آیین رفتار حرفهای را رعايت كند. اين الزامات، حاكم بر مسئوليتهاي حرفهاي حسابرس در زمينههاي استقلال، درستكاري، بيطرفي، صلاحيت و مراقبت حرفهاي، رازداري، رفتارحرفهاي و اصول و ضوابط حرفهای مربوط است.
•حسابرس بايد روشهاي كنترل كيفيت را متناسب با هر کار بررسي اجمالي اجرا كند. عناصر كنترل كيفيت مرتبط با بررسي اجمالي شامل مسئوليتهاي مديريت کار درقبال كيفيت بررسي اجمالي، الزامات آیین رفتار حرفهای، پذيرش يا تداوم كار، تعيين گروه كاري، انجام كار و نظارت برآن است.
•حسابرس بايد بررسي اجمالي را با نگرش ترديد حرفهاي برنامه ريزي و اجرا كند و احتمال وجود شرايطي را كه ممكن است موجب تعديلي بااهميت در اطلاعات مالي میاندورهای (براي انطباق آن، از تمام جنبه هاي بااهميت، با استانداردهاي حسابداري) گردد، در نظر داشته باشد.
هدف بررسي اجمالي اطلاعات مالي مياندورهای
•هدف بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای، اين است كه حسابرس بتواند براساس بررسي اجمالي، نتيجهگيري خود را در اين باره بيان کند که آيا با مورد يا مواردي حاكي از عدم ارائه مطلوب اطلاعات مالي میاندورهای، از تمام جنبه هاي بااهميت، طبق استانداردهاي حسابداري، برخورد کرده است يا خير.
•هدف بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای با هدف حسابرسي طبق استانداردهاي حسابرسي تفاوتي عمده دارد. بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای مبنايي را براي اظهارنظر درباره مطلوبيت ارائه اطلاعات مالي، از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهاي حسابداري، فراهم نميكند.
•بررسي اجمالي، در مقايسه با حسابرسي، براي كسب اطمينان معقول از نبود تحريف بااهميت در اطلاعات مالي میاندورهای طراحي نميشود. بررسي اجمالي شامل پرسوجو، عمدتاً از مسئولين امور مالي و حسابداري و اجراي روشهاي تحليلي و ساير روشهاي بررسي اجمالي است. بررسي اجمالي ممكن است توجه حسابرس را به نكات عمده مؤثر بر اطلاعات مالي میاندورهای جلب كند، اما تمام شواهدي را که براي يک کار حسابرسي لازم است، فراهم نميكند.
توافق درباره شرايط كار
•حسابرس و صاحبكار بايد درباره شرايط كار توافق كنند.
•شرايط مورد توافق کار در قرارداد درج ميشود. چنين قراردادي، از برداشت نادرست درباره ماهيت كار به ويژه هدف و دامنه بررسي اجمالي، مسئوليتهاي مديريت واحد تجاری، ميزان مسئوليت حسابرس، اطمينان كسب شده و محتوا و شكل گزارش، پيشگيري ميكند. قرارداد بررسي اجمالي معمولاً موارد زير را دربرميگيرد:
1.هدف بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای.
2.دامنه بررسي اجمالي.
3.مسئوليت مديريت درباره اطلاعات مالي میاندورهای.
4.شكل و محتواي گزارشي كه در نظر است صادر شود، شامل هويت مخاطب گزارش.
5.موافقت مديريت درباره اين که هرگاه مجموعه گزارشهاي حاوي اطلاعات مالي مياندورهاي نشانگر بررسي اجمالي آن توسط حسابرس واحد تجاري باشد، گزارش بررسي اجمالي نيز همراه آن مجموعه ارائه شود.
روشهاي بررسي اجمالي اطلاعات مالي مياندورهای
كسب شناخت از واحد تجاري و محيط آن، شامل كنترلهاي داخلي
•حسابرس برای برنامهریزی و اجرای بررسی اجمالی بايد از واحد تجاري و محيط آن، شامل كنترلهاي داخلي مرتبط با تهيه اطلاعات مالي سالانه و میاندورهای، شناخت كافي کسب شده را به روز کند به گونهاي که بتواند اقدامات زير را انجام دهد:
1.مشخص کردن انواع تحريفهاي بااهميت بالقوه و ارزيابي احتمال وقوع آنها.
2.انتخاب نوع پرس و جو، روشهاي تحليلي و ساير روشهاي بررسي اجمالي به گونهاي كه مبنايي را براي گزارشگري در اين باره فراهم کند که آيا حسابرس با مورد يا مواردي حاكي از عدم ارائه مطلوب اطلاعات مالي میاندورهای، از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهاي حسابداري، برخورد کرده است يا خير.
•حسابرس، شناخت از واحد تجاري و محيط آن، شامل كنترلهاي داخلي، را براي تعيين پرس و جوها، روشهاي تحليلي و ساير روشهاي بررسي اجمالي لازم و همچنين، شناسايي رويدادها، معاملات يا ادعاهايي كه روشهاي بررسي اجمالي ياد شده درباره آنها اجرا ميشود، بكار ميگيرد.
•حسابرس، ماهيت روشهاي بررسي اجمالي را كه لازم است در مورد بخشهاي واحد تجاري اجرا شود، تعيين ميكند و درصورت لزوم، ساير حسابرسان درگير در بررسي اجمالي را از اين موضوعات آگاه مینماید. عوامل مورد توجه حسابرس، شامل اهميت و خطر وجود تحریف در اطلاعات مالي میاندورهای بخشهاي واحد تجاري و شناخت حسابرس از ميزان متمركز يا غيرمتمركز بودن كنترلهاي داخلي مربوط به تهيه اين گونه اطلاعات است.
پرس و جو، روشهاي تحليلي و ساير روشهاي بررسي اجمالي
•حسابرس بايد پرس و جو را عمدتاً از مسئولين امور مالي و حسابداري به عمل آورد و روشهاي تحليلي و ساير روشهاي بررسي اجمالي را اجرا كند تا بتواند به اين نتيجه برسد كه آيا براساس روشهاي اجرا شده، با موردي حاکي از عدم ارائه مطلوب اطلاعات مالي میاندورهای، از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهاي حسابداري، برخورد کرده است يا خير.
•بررسي اجمالي معمولاً مستلزم آزمون سوابق حسابداري از طريق وارسي، مشاهده يا دریافت تأييدیه نمیباشد. روشهاي انجام بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای معمولاً به انجام پرس و جو، عمدتاً از مسئولين امور مالي و حسابداري، و بكارگيري روشهاي تحليلي و ساير روشهاي بررسي اجمالي، محدود ميشود، و مستلزم اثبات اطلاعات کسب شده درباره موضوعات عمده حسابداری مرتبط با اطلاعات مالی میاندورهای نيست. شناخت حسابرس از واحد تجاري و محيط آن، شامل كنترلهاي داخلي، نتايج برآورد خطر در حسابرسي قبلي و ارزيابي حسابرس از سطح اهميت مربوط به اطلاعات مالي میاندورهای بر ماهيت و ميزان پرس و جوها، روشهاي تحليلي و ساير روشهاي بررسي اجمالي، مؤثر است.
•اجراي روشهاي تحليلي براي شناسايي روابط و اقلامی که غيرعادي به نظر میرسد و ممکن است بيانگر تحريفي بااهميت در اطلاعات مالي میاندورهای باشد. روشهاي تحليلي میتواند شامل تحلیل نسبتها و تكنيكهاي آماري مانند تحليل روندها يا تحليل رگرسيون باشد و می تواند به صورت دستي يا با استفاده از رایانه انجام شود.
•حسابرس میتواند بسیاری از روشهاي بررسي اجمالي را پیش از تهيه اطلاعات مالي میاندورهای یا همزمان با آن اجرا كند.
اجراي زودتر برخی از روشهاي بررسي اجمالي در دوره مياني، شناسايي و بررسي بموقع موضوعات عمده حسابداري مؤثر بر اطلاعات مالي میاندورهای را نيز ميسر ميسازد.
•بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای معمولاً مستلزم اثبات نتايج پرس و جو درباره دعاوي حقوقي یا ادعاها نيست. از اين رو، معمولاً درخواست تأييديه از وكيل حقوقي واحد تجاري ضرورت ندارد. اما، چنانچه حسابرس به دليل وجود دعاوي حقوقي يا ادعاها نسبت به ارائه مطلوب اطلاعات مالي میاندورهای، از تمام جنبههاي بااهميت، براساس استانداردهاي حسابداري، ترديد كند و بر اين باور باشد كه امکان دارد وكيل حقوقي واحد تجاري اطلاعاتی در این باره داشته باشد، تماس مستقیم با وي ممکن است ضرورت يابد.
•حسابرس بايد درباره شناسایی همه رويدادهای واقع شده از تاریخ ترازنامه تا تاريخ گزارش بررسي اجمالي كه ممكن است مستلزم تعديل اطلاعات مالي میاندورهای یا افشا در آن باشد، پرس و جو کند.
•حسابرس بايد درباره هر گونه تغییر در ارزيابي مدیریت از تداوم فعاليت واحد تجاري، پرس و جو کند.
•رويدادها يا شرايطي كه ممكن است به ترديدی عمده در مورد تداوم فعاليت واحد تجاري بيانجامد میتواند در تاريخ صورتهاي مالي سالانه وجود داشته باشد يا ممكن است در نتيجه پرس و جو از مديريت يا در جريان اجراي ساير روشهاي بررسي اجمالي شناسايي شود. در مواردي كه اين گونه رويدادها يا شرايط توجه حسابرس را به خود جلب ميكند، حسابرس از مديريت در مورد برنامههاي آتي مانند فروش داراييها، استقراض يا تجديد ساختار بدهيها، كاهش يا به تأخير انداختن مخارج يا افزايش سرمايه، پرسوجو ميكند. حسابرس همچنين، درباره امکانپذیری این برنامهها و اعتقاد مدیریت نسبت به بهبود شرایط در اثر اجرای این برنامهها پرس و جو میکند.
ارزيابي تحريفها
•حسابرس بايد اهمیت تحريفهاي اصلاح نشدهاي را که با آن برخورد کرده است به تنهایی و در مجموع، نسبت به اطلاعات مالی میاندورهای ارزیابی کند.
•حسابرس در ارزيابي اهميت تحريفهاي اصلاح نشده توسط واحد تجاری، قضاوت حرفهای خود را بکار میگیرد.
•حسابرس ممكن است مبلغي را تعيين كند كه تحريفهاي كمتر از آن نياز به جمعبندي نداشته باشد، چون بر این باور است که مجموع اين گونه مبالغ به روشني نميتواند اثر با اهميتي بر اطلاعات مالي میاندورهای داشته باشد. با اين حال، حسابرس، اين واقعيت را در نظر ميگيرد كه تعيين اهميت مستلزم ملاحظات كمي و همچنين كيفي است و تحريفهاي با مبالغ نسبتاً كوچك نیز ميتواند اثر بااهميتي بر اطلاعات مالي میاندورهای داشته باشد.
تأييديه مديريت
حسابرس بايد درباره موارد زیر از مديريت، تأييديه كتبي دريافت كند:
1.پذیرش مسئوليت خود درباره طراحي و برقراري كنترلهاي داخلي براي پيشگيري و كشف تقلب و اشتباه؛
2.تهیه و ارائه اطلاعات مالي میاندورهای طبق استانداردهای حسابداری؛
3.پذیرش اینکه، اثر تحريفهاي اصلاح نشده شناسايي شده توسط حسابرس در جريان بررسي اجمالي، به تنهايي و درمجموع، نسبت به اطلاعات مالي میاندورهای به عنوان يك مجموعه واحد، كم اهميت است. خلاصه اي از اين گونه اقلام در تأييديه مديريت يا پيوست آن ارائه می شود؛
4.افشای همه واقعيتهاي عمده مرتبط با هر نوع تقلب يا موارد مشكوك به تقلب مشخص شده براي مديريت كه بتواند بر واحد تجاري اثر داشته باشد؛
5.افشای نتايج ارزيابي مدیریت از خطر اینكه اطلاعات مالي میاندورهای ممكن است در نتيجه تقلب به گونهاي بااهميت تحريف شده باشد
6.افشای همه موارد مشخص شده عدم رعايت قطعي يا احتمالي قوانين و مقرراتی كه آثار آنها بايد در تهيه اطلاعات مالي میاندورهای، مورد توجه قرار گيرد؛ و
7.افشای همه رويدادهاي بااهميتي كه پس از تاريخ ترازنامه و تا تاريخ گزارش بررسي اجمالي روي داده و ممكن است مستلزم تعديل اطلاعات مالي میاندورهای يا افشا در آن باشد.
مسئوليت حسابرس درباره اطلاعات همراه
•حسابرس بايد ساير اطلاعات همراه اطلاعات مالي میاندورهای را به منظور کسب اطمینان از نبود مغايرت بااهميت با اطلاعات مالي میاندورهای مطالعه کند. چنانچه حسابرس مغايرت بااهميتي را شناسايي كند، ضرورت اصلاح اطلاعات مالي میاندورهای يا ساير اطلاعات را ارزيابي ميکند. اگر اصلاح اطلاعات مالي میاندورهای ضرورت داشته باشد و مديريت از انجام آن خودداري كند، حسابرس آثار آن را بر گزارش بررسي اجمالي، مورد توجه قرار ميدهد. چنانچه اصلاح ساير اطلاعات ضرورت داشته باشد و مديريت از انجام آن خودداري كند، حسابرس درج يك بند اضافي براي توضيح مغايرت بااهميت يا اقدامات دیگری چون خودداري از صدور گزارش بررسي اجمالي يا كنارهگيري از كار را مورد توجه قرار ميدهد.
•چنانچه حسابرس به اين نتيجه برسد که ساير اطلاعات، حاوی تحريف بااهميت يك واقعيت است بايد موضوع را با مديريت واحد تجاری مطرح كند.
اطلاع رساني
•چنانچه حسابرس با اجراي بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای، به این نتیجه برسد كه براي ارائه مطلوب اطلاعات مالي از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهای حسابداری، تعديل بااهميتي ضرورت دارد، بايد اين موضوع را در اولين فرصت ممکن به سطح مناسبی از مديريت اطلاع دهد.
•در مواردي كه به قضاوت حسابرس، مديريت در زمان معقولي پاسخ مناسب را ندهد، حسابرس بايد ارکان راهبری واحد تجاري را از این موضوع آگاه كند.
•در مواردی که به قضاوت حسابرس، ارکان راهبری واحد تجاري در زمان معقولي پاسخ مناسب را ندهند، حسابرس بايد موارد زير را مورد توجه قرار دهد:
1.ضرورت تعدیل گزارش؛ يا
2.امکان كناره گيري از كار بررسي اجمالي؛ و
3.امکان كناره گیري از حسابرسي صورتهاي مالي سالانه.
•چنانچه حسابرس با اجراي بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای با موارد تقلب يا عدم رعايت قوانين و مقررات توسط واحد تجاري برخورد کند بايد موضوع را در اولين فرصت ممکن به سطح مناسبي از مديريت اطلاع دهد. تعيين سطح مناسب مدیریت، به احتمال تباني يا مشاركت مديران اجرايي بستگی دارد.
•حسابرس بايد موضوعات مرتبط با راهبری واحد تجاری، ناشي از بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای را به ارکان راهبری واحد تجاري اطلاع دهد.
گزارشگري ماهيت، ميزان و نتايج بررسي اجمالي اطلاعات مالي مياندورهای
•حسابرس بايد گزارشی كتبي صادر كند كه حاوي اطلاعات زير باشد:
•حسابرس بايد گزارشی كتبي صادر كند كه حاوي اطلاعات زير باشد:
1.عنوان مناسب.
2.مخاطب، طبق شرايط حاکم بر قرارداد.
3.تصريح اطلاعات مالي میاندورهای بررسي شده، شامل برشمردن عنوان هر يك از صورتهاي مالي كامل يا فشرده، تاريخ و دوره تحت پوشش اطلاعات مالي میاندورهای.
4.تصریح مسئوليت مديريت در قبال تهيه و ارائه اطلاعات مالي میاندورهای.
5.تصريح اینکه مسئوليت نتيجه گيري درباره اطلاعات مالي میاندورهای بر اساس بررسي اجمالي با حسابرس است.
6.تصریح اینكه بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای براساس استاندارد 2410 ، انجام شده است و اينکه بررسي اجمالي شامل پرس و جو، عمدتاً از مسئولین امور مالي و حسابداري، و بکارگیری روشهاي تحليلي و ساير روشهاي بررسي اجمالي است.
7.تصریح اینکه دامنه بررسی اجمالی به مراتب محدودتر از حسابرسی برطبق استانداردهای حسابرسی است و در نتیجه، حسابرس نمیتواند اطمينان يابد از همه موضوعات مهمی که معمولاً در حسابرسی شناسايي ميشود، آگاه است و از این رو، ”اظهار نظر حسابرسی“ ارائه نمیکند.
8.بيان اينكه حسابرس به اين نتيجه نرسيده است (رسیده است) که اطلاعات مالي میاندورهای، از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهای حسابداری به نحو مطلوب ارائه نشده است.
9.تاريخ گزارش.
10.نام و امضاي حسابرس
11.نشاني حسابرس.
•تصریح نکات برجسته زیر در گزارش کتبی بررسی اجمالی اطلاعات مالی میان دوره ای لازم است:
1.تصريح اطلاعات مالي میاندورهای بررسي شده
2.تصریح اینکه دامنه بررسی اجمالی به مراتب محدودتر از حسابرسی برطبق استانداردهای حسابرسی است و در نتیجه، حسابرس نمیتواند اطمينان يابد از همه موضوعات مهمی که معمولاً در حسابرسی شناسايي ميشود، آگاه است و از این رو، ”اظهار نظر حسابرسی“ ارائه نمیکند.
3.بيان اينكه حسابرس به اين نتيجه نرسيده است (رسیده است) که اطلاعات مالي میاندورهای، از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهای حسابداری به نحو مطلوب ارائه نشده است.
انحراف از استانداردهای حسابداری
•چنانچه حسابرس به این نتیجه برسد که اطلاعات مالي میاندورهای حاوی انحرافی بااهمیت از استانداردهای حسابداری است یا ممکن است حاوی چنین انحرافی باشد و مدیریت واحد تجاري از اصلاح اطلاعات مالي میاندورهای خودداری میورزد، حسابرس گزارش بررسي اجمالي را تعديل ميكند. تعديل گزارش بررسي اجمالي معمولاً با افزودن يك بند توضيحي به آن و ارائه نتيجهگيري مشروط انجام ميشود.
•در مواردي كه اثر انحراف از استانداردهای حسابداری بر اطلاعات مالي میاندورهای چنان بااهميت و فراگیر است كه بيان نتيجهگيري مشروط نميتواند ماهیت گمراه كننده يا ناقص اطلاعات مالي میاندورهای را به گونهای کافی افشا کند، حسابرس نتيجهگيري مردود ارائه میکند.
محدوديت در دامنه بررسي اجمالي
•محدوديت در دامنه بررسي اجمالي معمولاًحسابرس را از تكميل بررسي اجمالي باز ميدارد.
•در مواردي كه حسابرس قادر به تکميل بررسي اجمالي نيست بايد دليل آن را كتباً به سطح مناسبي از مديریت، و ارکان راهبری واحد تجاري اطلاع دهد و مناسب بودن يا نبودن صدور گزارش را مورد توجه قرار دهد.
تحميل محدوديت بر دامنه بررسي اجمالي توسط مديريت
•چنانچه شناخت اوليه حسابرس از شرايط کار بیانگر اين باشد كه به دليل تحميل محدوديت در دامنه بررسي اجمالي توسط مدیریت، نميتواند بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای را تكميل كند، حسابرس آن کار را نميپذيرد.
•چنانچه پس از پذيرش کار، محدوديتی در دامنه بررسي اجمالي توسط مديريت ايجاد شود، حسابرس درخواست رفع آن را ميكند. اگر مديريت از انجام آن خودداري ورزد، حسابرس قادر به تکميل بررسي اجمالي و بيان نتيجهگيري نخواهد بود. در این گونه موارد، حسابرس، دلايل ناممکن بودن تكميل بررسي اجمالي را كتباً به سطح مناسبي از مديریت و ارکان راهبری واحد تجاري، اطلاع میدهد. با اين وجود، چنانچه حسابرس به این نتیجه برسد که براي ارائه مطلوب اطلاعات مالي میاندورهای، از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهای حسابداری، تعديل بااهميتي ضرورت دارد، طبق رهنمودهای ارائه شده در بندهاي 38 تا 40 این استاندارد(سه بند اول اطلاع رسانی)، عمل ميكند.
ساير موارد محدوديت در دامنه بررسي اجمالي
•محدوديت در دامنه بررسي اجمالي ممكن است به دليل شرايطي غير از تحميل محدوديت توسط مديريت، رخ دهد. حسابرس در اين گونه شرايط معمولاً نمي تواند بررسي اجمالي را تکمیل و نتيجهگيري خود را بيان كند. رهنمودهای لازم دراین باره دردو بند اخیر این استاندارد ارائه شده است. در برخی شرایط نادر، ممکن است محدوديت در دامنه بررسی اجمالی به روشني به يك يا چند موضوع خاص مربوط باشد كه با وجود بااهمیت بودن، به نظر حسابرس، اثر آن بر اطلاعات مالي میاندورهای فراگیر نباشد. در اين گونه شرايط، حسابرس با بيان اينکه، به استثناي موارد مندرج در بند توضيحي گزارش بررسي اجمالي، بررسي اجمالي طبق اين استاندارد انجام شده است، گزارش بررسی اجمالی را تعدیل و نتيجهگيري مشروط ارائه میکند.
•حسابرس ممكن است در گزارش حسابرسي آخرين صورتهاي مالي سالانه واحد تجاري به دليل وجود محدوديت در دامنه رسيدگي، نظر مشروط ارائه كرده باشد. حسابرس، وجود يا نبود آن محدودیت را در زمان اجرای بررسی اجمالی، ارزیابی میکند و در صورت وجود، آثار آن را برگزارش بررسي اجمالي میسنجد.
تداوم فعاليت و ابهامهاي عمده
•حسابرس ممكن است گزارش حسابرسي يا بررسي اجمالي قبلي را به منظور برجسته كردن یک ابهام بااهميت مربوط به رويداد يا وضعیتی كه میتواند در مورد تداوم فعاليت
واحد تجاري، ترديد عمده ايجاد كند، با افزودن يك بند تأكيد بر مطلب خاص، تعديل کرده باشد.
•چنانچه حسابرس در نتيجه پرس و جوها يا ساير روشهاي بررسي اجمالي با ابهام بااهميتي در ارتباط با يك رويداد يا وضعیتی برخورد کند که بتواند در مورد تداوم فعاليت واحد تجاري ترديد عمده ايجاد كند و افشاي كافي درباره آن نیز در اطلاعات مالي میاندورهای به عمل آمده باشد، حسابرس گزارش بررسي اجمالي را با افزودن يك بند تأكيد بر مطلب خاص، تعديل ميكند.
•اگر ابهام بااهميت موجود در مورد تداوم فعاليت واحد تجاري، به گونهای مناسب در اطلاعات مالي میاندورهای افشا نشده باشد، حسابرس بايد نتيجهگيري مشروط ارائه كند. گزارش بايد اشارهای روشن به وجود چنین ابهامی داشته باشد.
•در صورت وجود ابهام اساسي درباره تداوم فعاليت واحد تجاری يا وجود موارد متعدد ابهام بااهميت، شامل ابهام درباره تداوم فعاليت، که آثار بالقوه آن در مجموع اساسي باشد، حسابرس بايد صرف نظر از افشا يا عدم افشاي آنها در اطلاعات مالي میاندورهای، ناممکن بودن نتيجهگيري نسبت به آن اطلاعات را بيان کند.
•حسابرس در صورت برخورد با ابهام بااهميت (غير از مشكل تداوم فعاليت) كه حل و فصل آن به رويدادهاي آتي بستگی دارد و ممكن است بر اطلاعات مالي میاندورهای تأثير داشته باشد، بايد تعديل گزارش بررسي اجمالي را با افزودن يک بند بعد از بند نتيجهگيري، مورد توجه قرار دهد.
ساير ملاحظات
•یکی از مفاد قرارداد کار، موافقت مديريت با اين امر است كه چنانچه گزارشهای حاوي اطلاعات مالي میاندورهای، نشانگر بررسي اجمالي آن اطلاعات توسط حسابرس واحد تجاري باشد، گزارش بررسي اجمالي نيز همراه آن گزارشها ارائه شود. چنانچه مديريت واحد تجاري، گزارش بررسي اجمالي را همراه آن گزارشها ارائه نکند، حسابرس نظر مشاور حقوقي را براي كمك به تشخيص اقدام مناسب در اين گونه شرايط، جويا ميشود.
•چنانچه حسابرس گزارش بررسي اجمالي تعديل شده صادر كرده باشد و مديريت، اطلاعات مالي میاندورهای را بدون همراه کردن گزارش مزبور در گزارشهای حاوي اطلاعات مالي میاندورهای منتشر كند، حسابرس نظر مشاور حقوقي را براي كمك به تعيين اقدام مناسب در شرايط موجود، جویا میشود و احتمال كنارهگيري از كار حسابرسي صورتهاي مالي سالانه را مورد توجه قرار میدهد.
تاريخ اجرا
•اين استاندارد براي بررسي اجمالي اطلاعات مالي میاندورهای كه دوره مالي آن از اول فروردين 1389 و پس از آن شروع ميشود، لازمالاجراست.
استاندارد شماره 3400 : رسيدگی به اطلاعات ماليآتي-1384
موضوع:استانداردهای خدمات اطمينانبخشي به جز حسابرسي و بررسي اجمالي
•هدف اين استاندارد، ارائه استانداردها و راهنماييهاي لازم درمورد خدمات رسیدگی به اطلاعات مالی آتی و گزارش درباره آن، شامل روشهای رسیدگی به مفروضات بهترین براورد و مفروضات ذهنی است. این استاندارد برای رسیدگی به اطلاعات مالی آتی که بهصورت کلی یا توصیفی ارائه میشود، مانند مواردی که در مباحث و تحلیلهای مدیریت در گزارشهای سالانه واحد مورد رسیدگی ارائه میشود، کاربرد ندارد، اگرچه بیشتر روشهای مقرر در این بخش ممکن است برای چنین رسیدگیهایی نیز مناسب باشد.
•حسابرس در رسیدگی به اطلاعات ماليآتي بايد شواهد مناسب و كافي درباره موارد زير كسب كند:
1.نامعقول نبودن مفروضات بهترین براورد مدیریت که زیربنای اطلاعات مالی آتی است و سازگاری مفروضات ذهنی با هدف اطلاعات.
2.تهیه اطلاعات مالي آتي برمبناي مفروضات مربوط بهنحو مناسب.
3.ارائه اطلاعات مالي آتي بهنحو مناسب و افشای کافی مفروضات با اهمیت، ازجمله تفکیک روشن مفروضات بهترین براورد و مفروضات ذهنی.
4.تهیه اطلاعات مالي آتي بهطور یکنواخت با صورتهای مالی تاریخی و با استفاده از رویههای حسابداری مناسب.
•" اطلاعات مالي آتي" يعني اطلاعات مالي كه مبتنیبر مفروضاتي درباره رويدادهاي آتی و اقدامات احتمالی واحد مورد رسیدگی است. این اطلاعات از لحاظ ماهیت، بسیار ذهنی است و تهیه آن مستلزم اعمال قضاوت قابل توجه است. اطلاعات مالی آتی میتواند به شکل پیش بینی، فرضی یا ترکیبی از هر دو باشد، برای مثال، اطلاعات مالی پیشبینی شده یکساله به علاوه اطلاعات مالی فرضی پنج ساله.
•" اطلاعات مالی پيشبيني شده" يعني اطلاعات مالي آتي تهيه شده برمبناي مفروضاتی درباره رويدادهاي آتيكه مدیریت انتظار دارد رخ دهد و اقداماتی که مدیریت در تاریخ تهیه اطلاعات، انتظار دارد در آینده انجام دهد (مفروضات بهترین براورد).
•" اطلاعات مالی فرضی" يعني اطلاعات مالي آتي كه براساس یکی از مباني زير تهيه شده است:
1.مفروضات ذهني درباره رويدادهاي آتي و اقدامات مديريت كه لزوما انتظار وقوع آنها نميرود، مانند مفروضاتیكه برخي واحدهاي تجاري درمرحله پیش از بهرهبرداری يا در هنگام بررسي تغيير عمده در نوع عملیات خود درنظر میگیرند.
2.تركيبي از مفروضات بهترین براورد و مفروضات ذهنی.
•اطلاعات مالي آتي ميتواند شامل مجموعه صورتهاي مالي، یکی از صورتهای مالی یا یک یا چند عنصر صورتهای مالی باشد و ممکن است برای مقاصد زیر تهیه شود :
1.بهعنوان ابزار مديريتی درون سازمانی
2.برای ارائه به اشخاص ثالث
•مسئولیت تهيه و ارائه اطلاعات مالي آتي، شامل مشخص کردن و افشاي مفروضات زیربنای آنها، بهعهده مدیریت است. بهمنظور افزایش اعتبار اطلاعات مالی آتی، برای استفاده اشخاص ثالث یا هدفهای داخلی، ممکن است از حسابرس درخواست شود اطلاعات مزبور را رسیدگی و درمورد آن گزارش ارائه کند.
اطمينان بخشي حسابرس درباره اطلاعات مالي آتي
•اطلاعات مالي آتي به رويدادها و اقداماتي مربوط ميشود كه هنوز واقع نشده و ممكن است واقع نشود. گرچه ممكن است شواهدی بهمنظور پشتيباني از مفروضات زیربنای تهیه اطلاعات مالی آتی در دسترس باشد، اما اینگونه شواهد، خود مربوط به آینده است و از این رو، بهدلیل ماهیت نظری، با شواهد معمول قابل دسترس در حسابرسی اطلاعات مالی تاریخی متفاوت است. بنابراین، حسابرس نمیتواند درباره تحقق نتایج نشان داده شده در اطلاعات مالی آتی اظهارنظر کند.
•به علاوه، با درنظر گرفتن نوع شواهد در دسترس برای ارزیابی مفروضات زیربنای تهیه اطلاعات مالی آتی، حسابرس ممکن است نتواند بهگونهای متقاعد شود که درباره عاریبودن مفروضات از تحریف با اهمیت، نظر مثبت اظهار کند. بنابراین، در این استاندارد، حسابرس هنگام گزارشگری درباره معقول بودن مفروضات مدیریت، تنها اطمینانی در سطح متوسط ارائه میکند. با این وجود، اگر حسابرس، به اندازه کافی متقاعد شده باشد، از اظهار اطمینان مثبت درباره مفروضات منع نشده است.
پذيرش کـار
•حسابرس پیش از پذيرش کار رسیدگی به اطلاعات مالي آتي، لازم است ازجمله به موارد زير توجه کند:
1.استفاده مورد نظر از اطلاعات.
2.نشر عمومي يا محدود اطلاعات.
3.ماهيت مفروضات (یعنی این که مفروضات، بهترین براورد است یا ذهنی).
4.جزئيات قابل درج در اطلاعات.
5.دوره تحت پوشش اطلاعات.
•هنگامي كه مفروضات، كاملا غير واقعبينانه است يا حسابرس براين باور است كه اطلاعات مالي آتي براي استفاده مورد نظر نامناسب است، وي بايد از پذیرش کار خودداری یا از آن کنارهگیری کند.
•حسابرس و صاحبکار باید درمورد شرایط کار توافق کنند.
شناخت فعاليت واحد مورد رسيدگی
•حسابرس برای ارزیابی این که همه مفروضات عمده لازم جهت تهیه اطلاعات مالی آتی تعیین شده است باید شناخت کافی از فعالیت واحد مورد رسیدگی کسب کند. حسابرس لازم است با ارزیابی موضوعاتی چون موارد زیر، با فرایند تهیه اطلاعات مالی آتی توسط واحد مورد رسیدگی نیز آشنا شود :
1.كنترلهاي داخلي حاکم بر سيستم مورد استفاده برای تهيه اطلاعات مالي آتي و میزان تخصص و تجربه تهیهکنندگان آن اطلاعات.
2.ماهيت مستندات تهيه شده توسط واحد مورد رسيدگي براي پشتيباني از مفروضات مديريت.
3.ميزان استفاده از تکنیکهای آماري و رياضي و برنامههای رايانهای.
4.شيوههاي مورد استفاده در تعیین و بكارگيري مفروضات.
5.میزان دقت اطلاعات مالي آتي تهيه شده در دورههاي قبل و دلايل مغايرات عمده.
•حسابرس بايد ميزان توجيهپذيري اتکا براطلاعات مالي تاریخی واحد مورد رسیدگی را ارزیابی کند . حسابرس بهمنظور ارزيابي اينكه اطلاعات مالي آتي برمبنايي يكنواخت با اطلاعات مالي تاريخي تهيه شده است و همچنین دستیابی به یک معیار مبتنی بر اطلاعات مالی تاریخی برای ارزیابی مفروضات مدیریت، به شناخت از اطلاعات مالی تاریخی واحد مورد رسیدگی نیاز دارد.
•چنانچه گزارش حسابرسي يا بررسي اجمالي درباره اطلاعات مالي تاريخي دوره قبل، حاوی نظری غیر از نظر مقبول بوده يا واحد مورد رسيدگي در مرحله تاسيس باشد، حسابرس واقعيتهاي پيرامونی و تاثير آن را بر رسیدگی به اطلاعات مالي آتي، مورد توجه قرار ميدهد.
دوره تحت پوشش
•حسابرس بايد دوره زماني تحت پوشش اطلاعات مالي آتي را مورد توجه قرار دهد. از آنجا كه هرچه طول دوره بیشتر باشد، جنبههای نظری مفروضات افزایش مییابد، پس با طولانیتر شدن دوره، توانایی مدیریت برای تعیین مفروضات بهترین براورد کاهش مییابد. به هر حال، این دوره نمیتواند طولانیتر از دورهای باشد که مدیریت، مبانی معقولی برای مفروضات خود دارد. برخی از عواملی که حسابرس در ارزیابی دوره زمانی تحت پوشش اطلاعات مالی آتی به آن توجه میکند، در زیر میآید :
1.چرخه عملياتي؛ براي مثال، درمورد یک پروژه بلندمدت ساختماني، زمان مورد نياز براي تکمیل پروژه ممكن است دوره تحت پوشش را تعيين كند.
2.میزان اتکاپذيري مفروضات؛ براي مثال، چنانچه واحد مورد رسيدگي محصول جديدي را معرفي ميكند، دوره آتي تحت پوشش ميتواند كوتاه و بهاجزاي كوچکتری، مانند هفته و ماه، تبدیل شود. ازسوي ديگر، چنانچه تنها فعاليت تجاري واحد مورد رسيدگي، داشتن اموال تحت اجاره بلندمدت است، يك دوره آتي نسبتا بلند ممكن است معقول باشد.
3.نياز استفادهكنندگان؛ براي مثال، اطلاعات مالي آتي ممكن است درارتباط با درخواست وام و برای دوره زماني لازم بهمنظور تامین وجوه كافي براي بازپرداخت آن، تهيه شود. ازسوي ديگر، اطلاعات ممكن است براي سرمايهگذاران درارتباط با فروش اوراق مشاركت، بهمنظور تشريح استفاده موردنظر از وجوه حاصل از فروش آن در دوره آتي، تهيه شود.
روشهاي رسيدگي
•حسابرس هنگام تعيين ماهيت، زمانبندي اجرا و حدود روشهاي رسيدگي بايد موارد زير را مورد توجه قرار دهد:
1.احتمال وجود تحريف عمده.
2.شناخت كسب شده در طول رسيدگيهاي قبلي
3.صلاحيت مديريت برای تهيه اطلاعات مالي آتي.
4.میزان تاثیر قضاوتهای مدیریت در تهیه اطلاعات مالی آتی
5.کفایت واتکاپذیری دادههای زیربنای اطلاعات مالی آتی.
•حسابرس منبع و اتکاپذیری شواهد پشتوانه مفروضات بهترین براورد مديريت را ارزيابي ميكند. شواهد مناسب و كافي براي پشتیبانی اين مفروضات از منابع داخلي و خارجي کسب میشود. این شواهد شامل ارزیابی مفروضات در پرتو اطلاعات تاريخي و مبتني بودن آنها بر برنامههايي است كه در توان واحد مورد رسيدگي میباشد.
•حسابرس درمواردی که از مفروضات ذهني استفاده شده است، در نظر داشتن کلیه تبعات عمده این مفروضات توسط مدیریت را ارزیابی میکند. برای مثال، چنانچه پیشبینی رشد فروش فراتر از ظرفیت جاری واحد مورد رسیدگی باشد، لازم است اطلاعات مالی آتی شامل سرمایهگذاری لازم برای ایجاد ظرفیت اضافی یا مخارج مربوط به راههای جایگزین برای رسیدن به فروش پیشبینی شده، مانند پیشبینی انعقاد قرارداد دست دوم تولید، باشد.
•حسابرس لازم است نسبت به تهیه مناسب اطلاعات مالی آتی، براساس مفروضـات مدیریت، متقاعد شـود. این کار میتواند از طریق انجام کنترلهایی چون محاسبه مجـدد و بررسی سازگاری درونی انجام شود. ”سازگاری درونی“ یعنی هماهنگی اقدامات مورد نظر مدیریت با یکدیگر و نبود هرگونه ناسازگاری در تعیین مبالغی که براساس متغیرهای مشترک (مانند نرخ سود تضمین شده) براورد شده است.
•حسابرس لازم است توجه خود را بر زمینههایی متمرکز کند که نسبت به تغییر، بسیار حساس میباشد و ممکن است آثار با اهمیتی بر نتایج منعکس در اطلاعات مالی آتی داشته باشد. این موضوع بر میزان شواهد حسابرسی مناسب و همچنین، بر ارزیابی حسابرس از مناسب و کافیبودن افشای اطلاعات، اثر میگذارد.
•حسابرس باید درباره موارد استفاده اطلاعات مالی آتی، کامل بودن مفروضات عمده مدیریت و پذیرش مسئولیت اطلاعات مالی آتی توسط مدیریت، تاییدیه کتبی از مدیریت دریافت کند.
ارائه و افشا
•حسابرس هنگام ارزیابی ارائه و افشای اطلاعات مالی آتی، لازم است علاوه بر رعایت هرگونه الزامات خاص قانونی و مقرراتی یا استانداردهای حرفهای مربوط، موارد زیر را نیز مورد توجه قرار دهد :
1.آگاهکننده بودن اطلاعات مالی آتی و گمراهکننده نبودن آن.
2.افشای روشن رویههای حسابداری در یادداشتهای همراه اطلاعات مالی آتی.
3.کفایت افشای مفروضات مدیریت در یادداشتهای همراه اطلاعات مالی آتی. نوع مفروضات مدیریت (بهترین براورد یا ذهنی) باید به روشنی مشخص شده باشد.
4.افشای تاریخ تهیه اطلاعات مالی آتی. لازم به توضیح است که مدیریت باید مناسب بودن مفروضات مزبور را به این تاریخ ، تایید کند، حتی اگر اطلاعات مبنای آنها، طی یک دوره زمانی گرداوری شده باشد.
5.واضح و آشکار بودن مبانی تعیین دامنه و عدم انتخاب دامنه بهگونهای جانبدارانه یا گمراهکننده، در مواردی که نتایج در اطلاعات مالی آتی به صورت دامنه (یعنی، از یک حداقل تا یک حداکثر) ارائه شده است.
6.افشای هرگونه تغییر در رویههای حسابداری از تاریخ آخرین صورتهای مالی تاریخی همراه با دلایل هر تغییر و آثار آن بر اطلاعات مالی آتی.
گزارش رسيدگی به اطلاعات مالی آتی
•گزارش حسابرس درباره رسیدگی به اطلاعات مالی آتی باید حاوی موارد زیر باشد :
1.عنوان.
2.مخاطب.
3.مشخص کردن اطلاعات مالی آتی.
4.اشاره به استاندارد حسابرسی مربوط به رسیدگی به اطلاعات مالی آتی.
5.تصریح این که مسئولیت اطلاعات مالی آتی (شامل مفروضات زیربنای آنها) با مدیریت واحد مورد رسیدگی است.
6.در صورت نیاز، اشاره به هدفهای اطلاعات مالی آتی و یا هرگونه محدودیت در استفاده از آن.
7.ارائه اطمینان سلبی درباره این که آیا مفروضات، مبنای معقولی را برای اطلاعات مالی آتی فراهم میکند یا خیر.
8.اظهار نظر درباره این که آیا اطلاعات مالی آتی، براساس مفروضات بهگونهای درست تهیه و طبق استانداردهای حسابداری ارائه شده است یا خیر.
9.ارائه هشدارهای مناسب درباره قابلیت دستیابی نتایج مندرج در اطلاعات مالی آتی.
10.تاریخ گزارش که باید به تاریخ تکمیل اجرای روشهای رسیدگی باشد.
11.نشانی حسابرس.
12.نام و امضا.
گزارش رسیدگی به اطلاعات مالی آینده باید موارد زیر را در بر بگیرد:
•تصریح این که آیا حسابرس براساس رسیدگی به شواهد پشتوانه مفروضات، به مواردی برخورد کرده است که وی را متقاعد سازد مفروضات مزبور، مبنای معقولی برای تهیه اطلاعات مالی آتی فراهم نمیکند یا خیر.
•اظهار نظر درباره این که آیا اطلاعات مالی آتی براساس مفروضات، بهگونهای مناسب تهیه و طبق استانداردهای حسابداری ارائه شده است یا خیر.
•تصریح این که :
1.نتایج واقعی احتمالا متفاوت از اطلاعات مالی آتی خواهد بود؛ زیرا، رویدادهای پیشبینی شده اغلب بهگونهای مورد انتظار رخ نمیدهد و تفاوتهای حاصل میتواند با اهمیت باشد. به همین ترتیب، در موارد ارائه اقلام اطلاعات مالی آتی به صورت دامنه، لازم است تصریح گردد که نسبت به قرار گرفتن نتایج واقعی در آن دامنه، اطمینانی وجود ندارد.
2.درمورد اطلاعات مالی فرضی، اطلاعات مالی آتی با هدف … (هدف از تهیه) … و برمبنای مفروضاتی شامل مفروضات ذهنی درباره رویدادهای آتی و اقدامات مدیریت تهیه شده است که انتظار نمیرود لزوما به وقوع بپیوندد. در نتیجه، لازم است به استفادهکنندگان هشدار داده شود که اطلاعات مالی آتی برای هدفهایی جز هدف توصیف شده، بکار برده نشود
•هرگـاه حسابرس به این نتیجـه برسد کـه نحوه ارائـه و افشـای اطلاعـات مالی آتی، مناسب و کافی نیست باید حسب مورد، نظر مشروط یا مردود اظهار کند.
•چنانچه حسابرس به این نتیجه برسد که یک یا چند فرض از مفروضات عمده، مبنایی معقول برای اطلاعات مالی آتی (تهیه شده براساس مفروضات بهترین براورد یا مفروضات ذهنی) فراهم نمیکند ، باید نظر مردود اظهار کند.
•چنانچه شرایط حاکم بر رسیدگیها مانع از اجرای یک یا چند روش ضروری شود، حسابرس باید از کار، کنارهگیری کند یا محدودیت در دامنه رسیدگی را در گزارش خود توصیف و نسبت به اطلاعات مالی آتی عدم اظهارنظر ارائه نماید.
تاريخ اجرا
•این استاندارد برای رسیدگی به اطلاعات مالی آتی که از اول مهرماه 1384 و پس از آن تهیه میشود لازمالاجراست.
استاندارد شماره 4400: اجراي روشهاي توافقي رسيدگي به اطلاعات مالي
موضوع: استاندارد خدمات مرتبط
•هدف اين استاندارد، ارائه استانداردها و راهنماييهاي لازم درباره مسئوليتهاي حرفهاي حسابرس در موارد اجراي روشهاي توافقي رسيدگي به اطلاعات مالي، و شكل و محتواي گزارشي است كه حسابـرس در اين گونه موارد صادر ميكند.
•اجراي روشهاي توافقي ميتواند شامل روشهاي مشخصي درباره هريك از اقلام (مانند، حسابهاي پرداختني، حسابهاي دريافتني، خريد از اشخاص وابسته و فروش و سود هريك از اجزاي واحد مورد رسيدگي)، يكي از صورتهاي مالي (براي مثال، ترازنامه) يا حتي مجموعه صورتهاي مالي باشد.
هدف از اجراي روشهاي توافقي
•هدف از اجراي روشهاي توافقي، گزارش يافتههاي عيني ناشي از اجراي روشهاي مشخص با ماهيت حسابرسي است كه مورد توافق حسابرس، واحد مورد رسيدگي و/يا هر شخص ثالث ذيربطـي قـرار گرفته است.
•نظر به اين كه حسابرس تنها بـه گزارش يافتههاي عيني ناشي از اجراي روشهاي توافقي اكتفاميكند، بنابراين هيچ اطميناني نيز اظهار نميشود.
•گزارش يافتههاي عيني منحصرا به اشخاصي داده ميشود كه در مورد اجراي روشهاي مزبور توافق كردهاند؛ زيرا، اشخاص ديگر ممكن است به دليل عدم آگاهي از دلايل انتخاب روشهايتوافقي، نتايج نادرستي از آن گزارش بگيرند.
اصول كلي حاكم بر اجراي روشهاي توافقي
•حسابرس در اجراي روشهاي توافقي بايد "آيين رفتار حرفهاي" را رعايت كند.
•حسابرس بايد روشهاي توافقي را براساس اين استاندارد و شرايط مندرج در قرارداد مربوط اجرا كند.
نكات اساسي قرارداد
•نكاتي كه بايد مورد توافق قرار گيرد به شرح زير است:
1.نوع و ماهيت كار، شامل تصريح اين واقعيت كه اجراي روشهاي توافقي، حسابرسي يا بررسي اجمالي محسوب نميشود و بنابراين، هيچ اطميناني نيز اظهار نخواهد شد.
2.هدف مشخص شده براي انجام كار
3.مشخص كردن هرگونه اطلاعات مالي كه روشهاي توافقي درباره آن اجرا خواهد شد.
4.نوع و ماهيت، زمانبندي اجرا و حدود روشهاي رسيدگي مورد نظر كه بايد اجرا شود.
5.شكل مورد انتظار براي گزارش يافتههاي عيني.
6.هرگونه محدوديت در توزيع گزارش يافتههاي عيني
•در پارهاي شرايط (براي مثال، در مواردي كه روشهاي رسيدگي بين مقامات ذيصلاح قانوني، نمايندگان صنايع و نمايندگان حرفه حسابداري توافق ميشود) حسابرس ممكن است نتواند روشهاي توافقي را با كليه طرفهاي دريافت كننده گزارش مطرح كند. وي در چنين شرايطي ميتواند مثلا روشهاي رسيدگي را با نمايندگان مناسبي از طرفهاي درگير مطرح كند، مكاتبات انجام شده با طرفهاي مزبور را بررسي نمايد يا نمونهاي از نوع گزارشي را كه صادر خواهد شد براي ايشان بفرستد.
•موضوعاتي كه ميتواند در قرارداد درج شود، شامل موارد زير است:
I.فهرست روشهاي رسيدگي توافق شده
II.تصريح اين كه گزارش يافتههاي عيني، تنها بايد بين اشخاصي توزيع شود كه در مورد روشهاي مزبور توافق كردهاند.
روشهاي رسيدگي و شواهد
•حسابرس ميتواند در اجراي روشهاي توافقي از شيوههاي زير استفاده كند:
1.پرسوجو و تجزيه و تحليل.
2.محاسبه مجدد، مقايسه و ساير كنترلهاي محاسباتي.
3.مشاهده.
4.بازرسي.
5.دريافت تاييديه.
گزارشگري
•گزارش يافتههاي عيني بايد موارد زير را دربر گيرد:
1.عنوان حسابرس مستقل.
2.مخاطب گزارش - معمولا صاحبكاري كه حسابرس را براي اجراي روشهاي توافقي دعوت به كار كرده است.
3.مشخص كردن عناوين اطلاعات مالي كه روشهاي توافقي درباره آنها اجرا شده است.
4.تصريح اين كه روشهاي اجرا شده، همان روشهاي توافق شده با مخاطب گزارش است.
5.تصريح اين كه كار، طبق استاندارد حسابرسي "اجراي روشهاي توافقي رسيدگي به اطلاعات مالي" انجام شده است.
6.فهرست روشهاي رسيدگي اجرا شده.
7.هدف از رسيدگي.
8.توصيف يافتههاي عيني، شامل جزييات هرگونه ايراد يا اشتباه كشف شده.
9.تصريح اين كه روشهاي رسيدگي اجرا شده، حسابرسي يا بررسي اجمالي نيست و بنابراين، اطميناني نيز اظهار نميشود.
10.بيان اين كه اگر حسابرس روشهاي اضافي (يعني حسابرسي يا بررسي اجمالي) را اجرا ميكرد، ممكن بود موارد ديگري كشف ميشد كه گزارش آنها ضرورت مييافت.
11.تصريح اين كه گزارش بايد منحصرا به اشخاصي داده شود كه در مورد اجراي روشهاي رسيدگي توافق كردهاند.
12.در صورت لزوم، بيان اين موضوع كه گزارش، تنها به عناصر، حسابها، اقلام يا اطلاعات مالي مشخص شده مربوط است و صورتهاي مالي واحد مورد رسيدگي را به عنوان يك مجموعه دربر نميگيرد.
13.نشاني حسابرس
14.تاريخ گزارش
15.امضاي حسابرس
•گزارش اجراي روشهاي توافقي بايد هدف و روشهاي مورد توافق را با جزييات كافي و به گونهاي توصيف كند كه استفادهكنندگان بتوانند از نوع و ماهيت و حدود كار انجام شده، شناخت لازم بدست آورند
تاريخ اجرا
•اين استاندارد براي حسابرسي صورتهاي مالي كه دوره مالي آن از اول فروردين 1378 و پساز آن ميباشد، لازمالاجراست.
استاندارد شماره 4410:تنظيم اطلاعات مالي
موضوع: استاندارد خدمات مرتبط
•هدف اين استاندارد، ارائه استانداردها و راهنماييهاي لازم درباره مسئوليتهاي حرفهاي حسابرس در تنظيم اطلاعات مالي و شكل و محتواي گزارشي است كه حسابرس در اين گونه موارد صادر ميكند. منظور از حسابرس در اين استاندارد، الزاما فرد يا موسسهاي نيست كه حسابرسي صورتهاي مالي واحد اقتصادي را به عهده دارد.
هدف از تنظيم اطلاعات مالي
•هدف از تنظيم اطلاعات مالي، بكارگيري دانش و تخصص حسابرسان در زمينه حسابداري براي گردآوري، طبقهبندي و تلخيص اطلاعات مزبور است.
•قرارداد تنظيم اطلاعات مالي معمولا شامل تنظيم تمام يا بخشي از صورتهاي مالي است، اما ميتواند گردآوري، طبقهبندي و تلخيص ساير اطلاعات مالي را نيز شامل شود.
اصول كلي حاكم بر تنظيم اطلاعات مالي
•حسابرس بايد "آيين رفتار حرفهاي" را رعايت كند. اصول آيين رفتار حرفهاي حاكم بر مسئوليتهاي حرفهاي حسابرس در قراردادهاي تنظيم اطلاعات مالي به شرح زير است:
1.درستكاري
2.بيطرفي
3.صلاحيت و مراقبت حرفهاي
4.رازداري
5.رفتار حرفهاي
6. اصول و ضوابط حرفهاي مربوط
اگرچه رعايت اصل استقلال براي انعقاد قراردادهاي تنظيم اطلاعات مالي، ضروري نيست، امادر مواردي كه حسابرس استقلال ندارد، اين موضوع بايد در گزارش وي انعكاس يابد.
نكات اساسي قرارداد
•حسابرس بايد اطمينان يابد كه صاحبكار، شناخت روشني از شرايط قرارداد دارد . نكاتي كه بايد در قرارداد پيشبيني شود شامل موارد زير است:
1.نوع و ماهيت كار، شامل تصريح اين واقعيت كه حسابرسي يا بررسي اجمالي انجام نخواهد گرفت و بنابراين، اطميناني درباره اطلاعات مالي تنظيمشده نيز اظهار نخواهد شد.
2.اين واقعيت كه كار تنظيم اطلاعات مالي، براي مقاصد كشف و افشاي اشتباهات، اعمال غيرقانوني يا ساير تخلفات، مانند تقلب يا اختلاس، نميتواند قابل اتكا باشد.
3.نوع و ماهيت اطلاعاتي كه بايد توسط صاحبكار تهيه وارائه شود
4.اين واقعيت كه مسئوليت دقيق و كامل بودن اطلاعات ارائه شده به حسابرس براي تنظيم اطلاعات مالي دقيق و كامل، با مديريت واحد اقتصادي است.
5.مبناي حسابداري مورد استفاده در تنظيم اطلاعات مالي و اين واقعيت كه هرگونه انحراف آشكار از استانداردهاي حسابداري، افشا خواهد شد.
6.منظور از تنظيم اطلاعات مالي و تعيين گيرندگان گزارشهاي مزبور.
7.شكل گزارشي كه درباره اطلاعات مالي تنظيم شده صادر خواهد شد.
روشها
•حسابرس بايد از نوع فعاليت و عمليات واحد اقتصادي شناخت كلي بدست آورد و با اصول و رويههاي حسابداري خاص صنعتي كه واحد اقتصادي در آن فعاليت ميكند و شكل و محتواي اطلاعات مالي مناسب آن، آشنايي پيدا كند .
•حسابرس براي تنظيم اطلاعات مالي لازم است از نوع و ماهيت معاملات و يا ساير رويدادهاي مالي واحد اقتصادي، شكل دفاتر و مدارك حسابداري و مباني حسابداري زيربناي اطلاعات مالي آن شناخت كلي بدست آورد
•حسابرس بايد اطلاعات مالي تنظيم شده را به منظور حصول اطمينان از مناسب بودن شكل ارائه و نبود هر گونه تحريف بديهي با اهميت، مرور كلي كند . تحريف در اينجا شامل موارد زير است:
1.اشتباه در بكارگيري استانداردهاي حسابداري.
2.عدم افشاي اهم رويههاي حسابداري و هر گونه انحراف آشكار از آن.
3.عدم افشاي ساير موضوعات با اهميتي كه حسابرس از آن آگاه شده است.
•چنانچه حسابرس از وجود تحريف با اهميتي در اطلاعات مالي تنظيمشده آگاه شود بايد درباره چگونگي اصلاح مناسب آن، با صاحبكار توافق كند. اگر اصلاح لازم انجام نشود و اطلاعات مالي مزبور نيز گمراه كننده به نظر برسد، حسابرس بايد از ادامه آن كار، خودداري كند.
گزارشگري در موارد تنظيم اطلاعات مالي
گزارش تنظيم اطلاعات مالي بايد موارد زير را دربر گيرد:
•عنوان.
•نشاني حسابرس.
•تاريخ گزارش.
•اشاره به يادداشتهاي توضيحي همراه اطلاعات مالي تنظيمشده در مورد هر گونه انحراف آشكار با اهميت از استانداردهاي حسابداري مربوط
•تصريح اين كه تنظيم اطلاعات مالي، حسابرسي يا بررسي اجمالي نيست و از اين رو نسبت به اطلاعات مالي تنظيمشده نيز اطميناني اظهار نميشود.
•تصريح اين كه مسئوليت اطلاعات مالي تنظيم شده با مديريت واحد اقتصادي است.
•مشخص كردن عناوين اطلاعات مالي تنظيمشده و تصريح اين موضوع كه اين اطلاعات براساس آنچه مديريت واحد اقتصادي ارائه كرده تنظيم شده است.
•در مـواردي كـه حسابـرس استقـلال نـدارد، تصـريح عـدم استقلال حسابرس نسبت به واحد اقتصادي.
•تصريح اين كه كار، طبق استاندارد حسابرسي "تنظيم اطلاعات مالي" انجام شده است.
•مخاطب گزارش.
•امضاي حسابرس.
كليه صفحات اطلاعات مالي تنظيم شده توسط حسابرس بايد به مهر "حسابرسي نشده" يا "تنظيم شده بدون حسابرسي يا بررسي اجمالي" ممهور شود.
تاريخ اجرا
•اين استاندارد براي حسابرسي صورتهاي مالي كه دوره مالي آن از اول فروردين 1378 و پساز آن ميباشد، لازمالاجراست.
منبع:
کتاب اصول و ضوابط حسابداری و حسابرسی: استانداردهای حسابرسی
کمیته تدوین استانداردها
نشر: سازمان حسابرسی
تاریخ نشر: 20 مهر، 1388
