خلاصه استاندارد حسابرسي شماره30 برنامه ريزي
استاندارد حسابرسي شماره30
برنامه ريزي
مقدمه
• هدف بخش 30 استانداردهاي حسابرسي، ارائه راهنماييهاي لازم در باره برنامه ريزي حسابرسي صورتهاي مالي است.
• افزون بر اين، بعضاً راهنماييهاي لازم براي كارهاي حسابرسي نخستين نيز ارائه شده است.
كليات
• برنامه ريزي يكي از مراحل اصلي كار حسابرسي صورتهاي مالي است.
• برنامه ريزي كار حسابرسي صورتهاي مالي با سه هدف عمده زير انجام ميشود:
•• كسب شواهد كافي و مناسب به اقتضاي شرايط موجود.
•• صرف هزينه هاي معقول براي كسب شواهد مورد نياز.
•• جلوگيري از هر گونه سوءتفاهم احتمالي با صاحبكار.
• برنامه ريزي شامل مراحلي است كه غايت آن تدوين طرح كلي و طرح تفضيلي (برنامه) حسابرسي است.
• هدف از تدوين طرح كلي و برنامه حسابرسي، كاهش خطر حسابرسي تا سطحي قابل پذيرش مي باشد.
• ميزان كاهش خطر حسابرسي، بستگي به ماهيت، زمان بندي اجرا و ميزان روشهاي حسابرسي برنامه ريزي شده و چگونگي اجراي آنها دارد.
• مسئوليت طرح كلي و برنامه حسابرسي همواره بر عهده حسابرس است، حتي اگر قسمتهايي از آن را با مديريت واحد مورد رسيدگي در ميان بگذارد.
برخي از منافع ديگر برنامه ريزي
• حصول اطمينان از توجه كافي حسابرس به زمينه هاي مهم حسابرسي.
• شناسايي مسائل و مشكلات بالقوه.
• تكميل سريع و به موقع كار.
• تقسيم مناسب كار بين اعضاي گروه حسابرسي.
• ايجاد هماهنگي بين كار حسابرسان ديگر و كار حسابرس.
• ايجاد هماهنگي بين كار كارشناس و كار حسابرس .
عوامل موثر بر حدود برنامه ريزي
• اندازه واحد مورد رسيدگي.
• پيچيدگي كار.
• تجارب قبلي حسابرس از واحد مورد رسيدگي.
• شناخت حسابرس از فعاليت واحد مورد رسيدگي.
مراحل كار برنامه ريزي
• به طور كلي، فعاليتهاي مرتبط با برنامه ريزي را مي توان در دو مرحله زير دسته بندي نمود:
•• فعاليتهاي پيش از آغاز عمليات اجرايي حسابرسي (كه اصطلاحاً فعاليتهاي مقدماتي ناميده مي شوند).
•• فعاليتهاي پس از آغاز عمليات اجرايي حسابرسي (برنامه ريزي عمليات اجرايي حسابرسي).
هدف فعاليتهاي مقدماتي
• هدف فعاليتهاي مقدماتي، كسب اطمينان از موارد زير است:
•• در نظر گرفته شدن كليه رويدادها يا شرايطي كه مي تواند بر توانايي حسابرس در برنامه ريزي و اجراي حسابرسي تاثير نامطلوب بگذارد.
•• حفظ استقلال حسابرس نسبت به صاحبكار.
•• نبود نگراني جدي نسبت به درستكاري مديريت.
•• درك مناسب صاحبكار از شرايط خدمت مورد ارائه.
فعاليتهاي مقدماتي
• فعاليتهاي زير پيش از شروع كار حسابرسي انجام ميشود:
•• اجراي روشهاي حسابرسي مناسب به منظور تصميم گيري
نسبت به ادامه روابط كاري با مشتريان موجود يا پذيرش يك كار حسابرسي جديد.
•• ارزيابي رعايت الزامات اخلاقي، از جمله استقلال.
•• كسب شناخت كافي از شرايط قرارداد حسابرسي.
برنامه ريزي عمليات اجرايي حسابرسي
• قبلاً تاكيد گرديد كه هدف برنامه ريزي حسابرسي تدوين دو مقوله زير است:
•• طرح كلي حسابرسي
•• برنامه حسابرسي.
طرح كلي حسابرسي
• طرح حسابرسي موارد زير را مشخص مي كند:
•• نوع و حجم منابع لازم (براي مثال، حسابرسان با تجربه) براي بكارگيري در حوزههاي حساس.
•• زمان بكارگيري اين منابع.
•• نحوه مديريت، هدايت و سرپرستي اين منابع.
• حسابرس براي تدوين اين طرح موارد زير را مشخص و بررسي مي كند:
•• ويژگيهايي از كارحسابرسي كه دامنه آن را تعيين مي كند (براي مثال، استانداردهاي حسابداري، الزامات گزارشگري ويژه صنعت، و مكانهاي استقرار اجزاي واحد مورد رسيدگي).
•• اهداف گزارشگري حسابرسي (براي مثال، علتهاي ارائه گزارشهاي حسابرسي ميان دوره اي و نهايي و برقراري ارتباطات با هيئت مديره واحد مورد رسيدگي).
•• عوامل مهمي كه حسابرس بر آنها تمركز خواهد يافت (نظير سطوح اهميت حوزههايي كه در معرض خطر تحريف با اهميت قرار دارد و توسعه شديد فعاليتها).
•• نتايج فعاليتهاي مقدماتي.
•• تجربيات به دست آمده از ديگر خدمات عرضه شده به واحد مورد رسيدگي.
برنامه حسابرسي
• برنامه حسابرسي تعيين كننده ماهيت، زمان بندي اجرا و حدود روشهاي حسابرسي است.
• برنامه حسابرسي، موارد زير را توصيف مي كند:
•• ماهيت، زمان بندي و حدود روشهاي برنامه ريزي شده جهت برآورد خطر تا حدي كه براي برآورد خطرهاي تحريف با اهميت كفايت كند.
•• ماهيت، زمان بندي و حدود روشهاي حسابرسي لازم در سطح ادعاها، براي هر يك از موارد با اهميت گروههاي معاملات، مانده حسابها و موارد افشا.
• روشهاي حسابرسي ديگري كه به موجب ساير بخشهاي استانداردهاي حسابرسي الزامي شده است.
هدايت، سرپرستي، وبررسي
• چگونگي هدايت و سرپرستي اعضاي گروه حسابرسي به عوامل گوناگون زير بستگي دارد:
•• اندازه واحد اقتصادي.
•• پيچيدگي واحد اقتصادي.
•• حوزه جغرافيايي كار حسابرسي.
•• خطرهاي بروز تحريف با اهميت.
•• تواناييها و صلاحيتهاي اعضاي گروه حسابرسي.
مستندسازي
• موارد زير بايد مستند شود:
•• طرح كلي حسابرسي.
•• برنامه حسابرسي.
•• تصميم هاي كليدي گرفته شده طي برنامه ريزي كار حسابرسي.
•• موضوعهاي قابل توجهي كه حسابرس به گروه حسابرسي تذكر داده است.
• اگر تغييرات قابل توجهي در طرح كلي حسابرسي يا جزئيات برنامه حسابرسي انجام شود، حسابرس موارد زير را مستند مي كند:
•• دلايل تغيير.
•• واكنش حسابرس به رويدادها، موقعيتها يا نتايج روشهاي حسابرسي كه منجر به اين تغييرات شده است.
• براي مستند سازي مي توان از چك ليستها يا برنامه هاي حسابرسي استاندارد استفاده نمود.
• در صورت استفاده از چك ليستها يا برنامه هاي استاندارد بايد آنها را متناسب با شرايط تعديل نمود.
ملاحظات مربوط به حسابرسي نخستين
• در حسابرسي نخستين نيز فعاليتهاي برنامه ريزي را مي توان در دو گروه زير دسته بندي نمود:
•• فعاليتهاي مقدماتي.
•• فعاليتهاي مربوط به عمليات اجرايي حسابرسي.
فعاليتهاي مقدماتي در حسابرسي نخستين
• پيش از شروع حسابرسي نخستين، فعاليتهاي زير بايد انجام شود:
•• اجراي روشهاي حسابرسي مناسب به منظور پذيرش كار.
•• تماس با حسابرس قبلي در رعايت الزامات آيين رفتار حرفه اي.
فعاليتهاي مربوط به عمليات اجرايي حسابرسي در حسابرسي نخستين
• حسابرس در حسابرسيهاي نخستين، موارد زير را در نظر مي گيرد:
•• بررسي كاربرگهاي حسابرس پيشين، به جز در مواردي كه قوانين و مقررات، اين بررسيها را منع كرده باشد.
•• موضوعهاي اصلي مورد بحث با مديريت، طي فرايند انتخاب حسابرس (از قبيل كاربرد استانداردهاي حسابداري يا استانداردهاي حسابرسي و گزارشگري)، طرح اين موضوعات با هيئت مديره واحد مورد رسيدگي، و اثر اين موضوعات بر طرح كلي حسابرسي و برنامه حسابرسي.
•• روشهاي حسابرسي برنامه ريزي شده براي مانده هاي اول دوره (بخش 51 استانداردهاي حسابرسي با عنوان ”حسابرسي نخستين – مانده هاي اول دوره“ را ببينيد).
•• بكارگماري كاركنان مجرب در حوزه هايي كه مخاطرات شديدي مورد انتظار است.
•• ساير روشهاي كنترل كيفيت كه موسسه حسابرسي اجراي آن را در حسابرسيهاي نخستين الزامي دانسته است.
ارتباطات با هيئت مديره
• حسابرس مي تواند عناصر معيني از كار برنامه ريزي را با هيئت مديره و مديريت اجرايي واحد مورد رسيدگي در ميان گذارد.
• اگرچه حسابرس بايد زمان بندي و مسائل مرتبط ديگري از كار خود را با مديريت هماهنگ كند، اما بايد مراقب باشد با افشاي بيش از اندازه جزئيات روشهاي حسابرسي كه سبب ميشود پيش بيني پذيري روشهاي حسابرسي براي مديريت بسيار زياد شود، اثربخشي حسابرسي را فداي اين هماهنگي نكند.
