تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابداری صنعتی => نويسنده: azadavar در دسامبر 29, 2012, 12:14:45
-
مواد مستقیم و انحرافات موبوطه
استاندارهای مواد مستقیم
استانداردهای مربوط به مواد مستقیم به دو بخش تقسیم می شود :
1- نرخ استاندارد مواد : بیانگر نرخی است که انتظار می رود برای خرید یک واحد مواد در دوره آتی پرداخت شود . نرخ مزبور باید منعکس کننده قیمت جاری بازار باشد .
چنانچه برای تولید محصولی بیش از یک نوع مواد مورد استفاده قرار گیرد ، باید برای هریک از انواع مواد ، نرخ استاندارد جداگانه ای تعیین شود .
2- مصرف استاندارد مواد : بیانگر مواد مصرفی مورد انتظار برای تولید یک واحد محصول می باشد و توس دایره تولید ( مهندسی تولید ) تعیین می شود . در تعیین مصرف استاندارد مواد ، باید عواملی از قبیل ضایهات ، تبخیر و غیره مورد توجه قرار گیرد .
چنانچه برای تولید محصولی بیش از یک نوع مواد مورد استفاده قرار می گیرد،باید مصرف استاندارد هر یک از آنها به طور جداگانه تعیین شود.
انحرافات مواد مستقیم
انحراف کل برای تولید محصول بیش از یک نوع مواد مورد استفاده قرار گیرد،باید مصرف استاندارد هر یک از آنها به طور جداگانه تعیین شود :
1-انحراف نرخ مواد-زمانی بوجود می آید که ترخ واقعی مواداز نرخ استاندارد آن کمتر یا بیشتر باشد . چنانچه نرخ واقعی مواد کمتر از نرخ استاندارد آن باشد انحراف نرخ مواد ،مساعد و اگر نرخ واقعی بیشتر از نرخ استاندارد باشدانحراف نرخ مواد،نامساعد خواهد بود .در اکثر موارد ،انحراف مساعد نرخ مواد"خوب" است ،اما همیشه اینگونه نیست . برای مثال، انحراف مساعد نرخ مواد ممکن است ناشی از خرید مواد نامرغوب باشد،که استفاده از مواد نامرغوب تأثیر منفی بر روی انحراف مصرف مواد خواهد داشت .همچنین در اثر استفاده از مواد نامرغوب ممکن است کیفیت محصول تولید شده کاهش یابد ،در نتیجه بر روی تعداد فروش نیز اثر منفی خواهد گذاشت . مسئولیت انحراف نرخ مواد با دایره خرید است . انحراف نرخ مواد را در دو نقطه می توان محاسبه نمود :
الف- در زمان خرید-هنگامیکه انحراف نرخ مواد در زمان خرید محاسبه می شود ،حساب موجودی مواد با نرخ استانداردنگهداری می گردد. انحراف نرخ مواد در زمان خرید از رابطه زیر بدست می آید:
ب-در زمان مصرف-هنگامی که انحراف نرخ مواد در زمان مصرف محاسبه می شود،حساب موجودی مواد با نرخ واقعی نگهداری شده و در زمان مصرف با استفاده از یکی از روشهای ارزیابی موجودیها(میانگین موزون ،اولین صادره از اولین وارده و غیره)به حساب کالای در جریان ساخت منظور می شود.انحراف نرخ مواد در زمان مصرف از رابطه زیر بدست می آید:
2-انحراف مصرف مواد- زمانی بوجود می آید که مصرف واقعی مواد ،کمتر یا بیشتر از مصرف استاندارد مواد برای تولید واقعی (منظور از تولید واقعی عبارت است از معادل آحاد تکمیل شده* )باشد. انحراف مواد از رابطه زیر بدست می آید:
انحراف مساعد مصرف مواد در اثر استفاده از مواد نامرغوب ،کارگزان غیر ماهر ،ماشین آلات فرسوده و تغییر درروشهای تولید بوجود می آیدو بیانگر ضلیعات غیر عادی می باشد .مسئولیت انحراف مصرف مواد با دایره تولید است .
*معادل آحاد تکمیل شده در سیستم هزینه یابی استاندارد تا حدود زیادی مشابه معادل آحاد تکمیل شده به روش FIFOدر سیستم هزینه یابی مرحله ای است ،با این تفاوت که ضایعات عادی و ضایعات غیر عادی در آن منظور نمی شود،چرا که در واقع در سیستم هزینه یابی استاندارد ،میزان ضایعات عادی در کارت استاندارد لحاظ شده و هر گونه ضایعات غیر عادی نیز در انحرافات بازده تجلی پیدا می کند و نیازی به تعیین بهای تمام شده آن نیست .
انحراف مکمل مواد مستقیم
در برخی از صنایع از قبیل صنایع شیمیایی،غذایی و .... که بیش از یک نوع مواد در فرایند ساخت مورد استفاده قرار می گیرد ،برای تولید محصولات از ترکیبهای خاصی از مواد استفاده می شود . در پاره ای اوقات ،به دلایل گوناگون از قبیل کمبود مواد اولیه،امکان جایگزینی مواد اولیه وجود دارد و میتوان ترکیب مواد مورد استفاده را تغییر داد ،بدون اینکه کیفیت محصول تغییر یابد . در اینگونه صنایع ،برای تجزیه و تحلیل کاملتر می توان انحراف مصرف مواد را به انحرافات زیر تفکیک نمود:
1-انحراف ترکیب مواد-در اثر استفاده از ترکیب مواد به نسبتی متفاوت با ترکیب استاندارد ،بوجود می آید و مشابه انحراف مصرف مواد است ولی بر دیدگاه وارده متکی است . انحراف ترکیب مواد از رابطه زیر بدست می آید:
*منظور از مخلوط واقعی در رابطه فوق،جمع مواد مصرف شده است.
2-انحراف بازده مواد-ناشی از تفاوت بین بازده واقعی و بازده مورد انتظار بر اساس مواد واقعی مصرف شده در تولید می باشد و از نظر مفهومی می توان آن را ضایعات غیر عادی تلقی نمود .انحراف بازده واد از رابطه زیر بدست می آید:
*منظور از بازده واقعی،همان تولید واقعی (معادل آحاد تکمیل شده )است .
**بازده استاندارد در محاسبه انحراف بازده برای مواد،دستمزد و سر بار یکسان است.
منبع : صنعتي جمشيد اسكندري