تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابرسی => نويسنده: عالی زاده در دسامبر 08, 2012, 19:43:02
-
پاسخگويي كه خواستگاه آن احترام به حقوق انسانهاست، در سطوح مختلف ملي و بنگاههاي تجاري مطرح است. مديران در مقابل سرمايه گذاران،اعتبار دهندگان و ساير اشخاص ذينفع ، موظفند از طريق ارائه اطلاعات به موقع ، شفاف و قابل اعتماد ، آنها را در جريان نحوه بكارگيري منابع اقتصادي و نتايج عمليات واحد تجاري قرار داده و امكان تصميم گيري و قضاوت منطقي را براي آنها فراهم سازند. [2] . اتخاذ تصميمات معقول اقتصادي و تخصيص بهينه منابع محدود و كمياب به سوي فعاليتهاي برتر بدون وجود اطلاعات به موقع، معتبر و قابل اتكا ، امكان پذير نیست .
در بيانيه اساسي تئوری های حسابداري، مربوط بودن و قابل اتكابودن ، به عنوان دو ويژگي كيفي مهم اطلاعات مالي، همواره از موضوعات مهم ادبيات گزارشگري مالي بوده و مورد توجه و تاكيد نهادهاي حرفه اي، مراجع قانوني واستفاده كنندگان اطلاعات مالي است . به موقع بودن به اين مفهوم است كه اطلاعات بايد در كوتاه ترين زمان و به سريع ترين شكل ممكن در دسترس استفاده كنندگان قرارگيرد. هر چه فاصله زماني بين پايان سال مالي و تاريخ انتشار صورتهاي مالي واحدهاي تجاري كوتاه تر باشد، منافع و سودمندي حاصل از صورتهاي مالي حسابرسي شده سالانه واحدهاي تجاري افزايش می یابد . افزايش فاصله زماني بين پايان سال مالي و تاريخ انتشار صورتهاي مالي، احتمال فاش شدن اطلاعات به نفع گروهي از استفاده كنندگان و به زيان سايرين را افزايش مي دهد.
ويژگي كيفي مهم ديگر، قابل اتكا بودن اطلاعات مالي بیان شده است . كمك به تصميم گيري و حفظ منافع سرمايه گذاران ، اعتبار دهندگان و ساير گروه هاي ذينفع و هم چنين االزمات قانوني تعيين شده در بسياري از كشورها موجب شده است كه حسابرسي صورتهاي مالي ،توسط شخصي مستقل از تهيه كننده اطلاعات برنامه ريزي و اجرا شود. علي رغم اين كه مزاياي حاصل از صورتهاي مالي حسابرسي شده، بر كسي پوشيده نيست، ولي مدت زمان اجرا و تكميل عمليات حسابرسي مي تواند بر به موقع بودن اطلاعات مالي ارائه شده ودر نتيجه بر مربوط بودن آن اثر گذار باشد .گزارشگري مالي به موقع تابع عوامل مختلفي است. اين عوامل مي تواند مربوط به حسابرس و عمليات حسابرسي يا مربوط به ويژگي هاي واحد مورد رسيدگي باشد.
2- عوامل موثر بر گزارشگري مالي به موقع
در تحقيقات انجام شده قبلي ، مهمترين عوامل موثر بر گزارشگري مالي به موقع ومدت زمان اجرا وتكميل عمليات حسابرسي به شرح زيرعنوان شده اند:
اندازه شركت، سودآوري ، پيچيدگي عمليات و نوع صنعت ، ميزان ريسك يا خطر (اهرم)، عمر شركت، تاريخ پايان سال مالي ، ميزان همكاري كاركنان صاحبكار با حسابرسان، بودجه زماني حسابرسي، سيستم كنترل داخلي شركت، وجود يا عدم وجود واحد حسابرسي داخلي و كميته حسابرسي در شركت، اندازه موسسه حسابرسي، تكنولوژي و فنآوري هاي مورد استفاده در شركت و هم چنين در مؤسسه حسابرسي ، نوع و ميزان خدمات ارائه شده به صاحبكار، عوامل محيطي (وضعيت اقتصادي، نرخ بهره، تورم، رقابت و ملاحظات سياسي و قانوني) ، سطح تجربه و تخصص و شخصيت حسابرس، وجود يا عدم وجود اقلام غير مترقبه در شركت، نوع اظهار نظر حسابرسي ارائه شده در مورد صورتهاي مالي ، وضعيت شركت در بورس اوراق بهادار، تعداد سهامداران، وجود يا عدم وجود شركتهاي فرعي و وابسته، ومواردی از این قبیل
در تحقيق حاضر ،از بين عوامل مختلف موثر بر گزارشگري مالي، رابطه بین ویژگی های زیر با مدت زمان اجرا و تكميل عمليات حسابرسي شركت مورد بررسي قرار گرفته است:
الف: اندازه شرکت : در بيشتر پژوهش های انجام شده قبلي در خارج از كشور، وجود رابطه معني دار بين به موقع بودن گزارشگري مالي ساليانه با اندازه شركت مورد تاييد قرار گرفته است. بيشتر اين محققين معتقد ندكه شركتهاي با اندازه بزرگ زودتر از شركتهاي كوچك، عمليات حسابرسي خود را اجرا و تكميل مي كنند. زیرا اولا - به دليل استقرار سيستم هاي كنترل داخلي قوي درشركتهاي بزرگ ، احتمال وقوع اشتباه چه سهوي و چه عمدي در صورتهاي مالي كاهش پيدا می كند و به تبع آن حسابرسان مي توانند اتكاي بيشتري بر سيستم كنترل داخلي شركت نموده و به نحو قابل ملاحظه اي از حجم آزمون هاي محتوا به کاهند .ثانیا- شركتهاي بزرگ به دليل داشتن منابع مالي زياد قادرند كارمندان حسابداري بيشتر با تخصص و تحصيلات بالاتر و همچنين سيستم هاي اطلاعاتي پيشرفته تري را به خدمت به گيرند . از طرف ديگر اين شركتها با در اختيار حسابرسان گذاشتن تعدادي از پرسنل خود و انجام قسمتي از كارهاي حسابرسي و بكارگيري موسسات حسابرسي كارآمد و پرداخت حق الزحمه حسابرسي بيشتر، عمليات حسابرسي صورتهاي مالي آنها در مدت زمان اندكي بعد از اتمام سال مالي انجام می شود . ثالثا- شركتهاي بزرگ از حساسيت بيشتري نسبت به شركتهاي كوچك برخوردار ند. شركتهاي بزرگتر داراي هزينه هاي سياسي بيشتري نسبت به شركتهاي كوچك تر هستند. بزرگ بودن شركت، تعداد زياد ذينفعان را به همراه دارد كه تمايل دارند ، عمليات شركت را با دقت و حساسيت زيادي تعقيب كنند. بنابراين مديران شركتهاي بزرگ تمايل دارند، مدت زمان تاخير در اجرا و تكميل عمليات حسابرسي و گزارشگري مالي را كاهش دهند. زيرا آنها شديدا از طرف سرمايه گذاران، اعتبار دهندگان، نهادهاي قانوني و ديگر استفاده كنندگان براي ارائه به موقع صورتهاي مالي خود تحت فشارند . لذا، اين فرض قابل تصور وجود دارد كه ارتباط معني دار آماری بین اندازه شرکت و مدت زمان اجرا و تكميل عمليات حسابرسي وجود دارد.
ب)نسبت بدهي به حقوق صاحبان سهام :اين امكان وجود دارد ،شركتهايي كه نسبت بدهي به حقوق صاحبان سهام آنها بالا باشد؛ تمايل داشته باشند ميزان و سطح ريسك خود را پنهان نمايند.آنها ممكن است براي اين منظور درصدد برآيند، صورتهاي مالي سالانه خود را با تاخير منتشر کنند. از طرف ديگر بالا بودن نسبت بدهي به حقوق صاحبان سهام، احتمال ناتواني شركت در بازپرداخت بدهي و ايفاي تعهدات را افزايش می دهد. در چنين مواردي حسابرسان نگران كمتر از واقع نشان دادن بدهيها توسط شرکت خواهند بود. بنابراين حسابرسان براي كاستن ميزان مسئوليت خود در مقابل دعاوي مطروحه احتمالي در آينده، رسيدگي كامل تري را برنامه ريزي كرده و روشهاي حسابرسي را بگونه اي طراحي و اجرا مي نمايند كه از كامل بودن بدهي هاي ثبت شده اطمينان حاصل كنند. انجام این گونه اقدامات از جانب حسابرسان ، موجب طولاني شدن زمان تكميل عمليات حسابرسي و تاخير در انتشار صورتهاي مالي خواهد شد.
ج)سودآوري :توان سودآوري شركت به عنوان يكي از متغيرهاي اثر گذار بر مدت زمان اجرا و تكميل عمليات حسابرسي مورد مطالعه قرار گرفته است. وجود يك رابطه منفي بين توان سودآوري شركت با مدت زمان تاخير در اجرا و تكميل عمليات حسابرسي شركت قابل تصور است. بدين معني كه شركتهاي سود ده زودتر از شركتهاي زيان ده، عمليات حسابرسي خود را اجرا و تكميل مي كنند.
گزارش سود يا زيان مي تواند به عنوان يك خبر خوب يا بد در مورد نتايج عملكرد سالانه شركت مورد توجه قرارگيرد . در مورد شركتهاي زيان ده، مديران شركت تمايل دارند انتشار گزارشهاي مالي سالانه با تاخير باشد تا از عواقب انتشار يك خبر بد اجتناب نمايند. ازاين رو، مديران شركتهاي زيان ده تمايل دارند، حسابرسان از برنامه زماني معمول حسابرسي عقب تر باشند و عمليات حسابرسي با تاخير بيشتري انجام شود. هم چنين در مورد شركتهاي زيان ده، حسابرسان عمليات حسابرسي را با احتياط و اعمال مراقبت حرفه اي بيشتري انجام مي دهند. به ويژه زماني كه احتمال بروز ناتواني مالي، ورشكستگي يا عدم تداوم فعاليت يا تقلب مديران در شركتهاي زيان ده وجود داشته باشد . در نقطه مقابل، شركتهاي سود ده به منظور انتشار يك خبر خوب تمايل به انتشار زودتر از موعد صورتهاي مالي سالانه حسابرسي شده دارند. از اين رو نسبت به تكميل سريع عمليات حسابرسي و جلوگيري از تاخير در تكميل عمليات حسابرسي علاقه نشان مي دهند. هم چنين در شركتهاي سود ده ، چنان چه حاشيه سود يا نرخ بازده آنها بالاتر از متوسط صنعت باشد، با انتشار اين خبر خوب، از مزاياي پيش بيني هاي بازار و تصميمات استفاده كنندگان در مورد شركت منتفع خواهند شد. عملكرد مثبت يك شركت اثر برجسته اي بر روي ارزش سهام شركت خواهد داشت.
د) نوع اظهار نظر حسابرسي : مدت زمان تاخير در اجرا وتكميل عمليات حسابرسي به عنوان تابعي از نوع اظهارنظرحسابرسي ارائه شده در نظر گرفته می شود. براين اساس عنوان مي شود ؛ شركتهايي كه اظهار نظر حسابرسي ارائه شده در مورد صورتهاي مالي آنها به شكل مقبول است، احتمالا زودتر از شركتهايي كه اظهار نظر غير مقبول دريافت مي كنند، عمليات حسابرسي خود را اجرا و تكميل مي كنند. به عبارت ديگر ، متوسط تاخير در اجرا و تكميل عمليات حسابرسي براي شركتهايي كه اظهار نظر مقبول دريافت مي كنند، كمتر از شركتهايي است كه اظهار نظر غير مقبول دريافت مي كنند.
اظهارنظر هاي غير مقبول به عنوان يك خبر بد در نظر گرفته شده و باعث كندي در انتشارصورتهاي مالي سالانه حسابرسي شده شركت مي شود. علاوه بر آن ،اختلاف نظرهاي موجود بين حسابرس وشركت در خصوص بندهاي شرط گزارش حسابرسي مطرح شده ، موجب افزايش مدت زمان تاخير در اجرا وتكميل عمليات حسابرسي شركت می شود.
منبع: - نيكخواه آزاد علي، بيانيه مفاهيم بنيادي حسابرسي