تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابرسی => نويسنده: abbasi در دسامبر 06, 2012, 09:37:07
-
ترازنامه از جمله گزارشهای برون سازمانی بوده که جهت ارزیابی وضعیت مالی واحد تجاری به کار می رود ، و گاهی از آن به صورت وضعیت مالی یاد می کنند که دارایی ها ، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام واحد های تجاری را در یک مقطع زمانی مشخص گزارش می کند . این صورت وضعیت مالی حاوی اطلاعاتی درمورد ماهیت و مبالغ سرمایه گذاری ها در منابع واحد تجاری ، تعهدات به اعتبار دهندگان و حقوق مالکان در منابع اقتصادی مزبور می باشد . ترازنامه ساختار منابع واحد تجاری ( طبقات عمده دارایی ها و مبالغ آنها ) و ساختار مالی آن ( طبقات عمده بدهی ها و حقوق صاحبان سرمایه و مبلغ آنها ) را نشان می دهد . اطلاعات ارائه شده در ترازنامه میتواند به طور مستقیم به برآورد استفاده کنندگان از مبلغ ، زمان و احتمال جریانهای نقدی آتی کمک کند .
سودمندی ترازنامه
با کمک ترازنامه می توان به بررسی قابلیت سود آوری شرکت پرداخت ، ولی نمی توان پی برد که وجه نقد از کجا برای خرید دارایی به دست آمده است . ترازنامه با ارائه اطلاعاتی در خصوص دارایی ها ، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام ، به عنوان مبنایی جهت سنجش نرخ بازده و ارزیابی ساختار سرمایه ی واحد های تجاری محسوب می شود . همچنین ، تحلیلگران مالی از اطلاعات این صورت مالی در ارزیابی احتمال خطر و جریانهای نقدی آتی شرکت استفاده می کنند . در این رابطه ، تحلیلگران از ترازنامه به عنوان ابزاری جهت ارزیابی نقدینگی ، توان ایفای تعهدات ، و همچنین انعطاف پذیری مالی استفاده می کنند .
محدودیت های ترازنامه
محدودیت های زیر را می توان درمورد ترازنامه ذکر نمود :
1- ترازنامه کماکان ارزشهای تاریخی را نشان می دهد و از ارزشهای جاری غافل است . به عبارت دیگر ترازنامه تصویری از نظام بهای تمام شده تاریخی را انعکاس می دهد . ترازنامه ، تصویر واقعی از ارزش منصفانه کل واحد تجاری نیست . حسابداری با استفاده از محافظه کاری و اصل بهای تمام شده تاریخی همواره تصویری متفاوت از آنچه واقعاً وجود دارد را ارائه میکند .
2- ترازنامه ارزشهای غیر همگن را باهم جمع می کند که این امر منجر به نامربوط بودن اقلام ترازنامه میگردد .
3- عدم انعکاس برخی منابع مورد استفاده جهت حصول جریانهای نقدی آتی در متن صورتهای مالی . مانند منابع انسانی ، حسن شهرت محصولات ، مدیریت کارآمد .
4- در ترازنامه همانند صورت سود و زیان انجام برخی برآوردها ، عینیت آن را مورد تردید قرار می دهد . نمونه ای از این برآورد ها عبارتند از : عمر مفید دارایی ها ، درصد سوخت مطالبات مشکوک الوصول ، ارزش اسقاط و ...
انواع شکل های ارائه ترازنامه :
ترازنامه را می توان به اشکال مختلفی گزارش نمود . انواع شکل های ارائه ترازنامه به شرح زیر هستند :
:(T)الف)- شکل حساب
این نوع شکل ارائه ترازنامه ، بر روی معادله حسابداری تاکید دارد . دارایی ها در سمت راست ترازنامه و بدهی ها و حقوق صاحبان سرمایه در سمت چپ ترازنامه فهرست می شوند .
ب ) شکل گزارشی : در این شکل ، قسمت چپ ترازنامه را زیر دارایی می نویسند . در ایران بیشتر از فرم گزارشی استفاده می شود .
ج ) شکل سرمایه در گردش : این شکل ارائه ، بر محاسبه و گزارش سرمایه در گردش در متن ترازنامه تاکید دارد که برای موسسات اعتباری مطلوب است . حسن آن مبلغی است که به نام سرمایه در گردش به موسسه اعتباری می دهد . این شکل گزارش ترازنامه ، منسوخ شده است .
طبقه بندی مرسوم در ترازنامه :
برای طبقه بندی رویکردهای متفاوتی وجود دارد :
1- طبقه بندی بر مبنای انتظاراتی که از موجودی کالا در انبار است ( کارکرد ) .
2- طبقه بندی از نقطه نظر تاثیری که روی انعطاف پذیری دارند. مثلا دارایی های عملیاتی ( سرمایه گذاری ) باید از دارایی های جاری به طور جداگانه طبقه بندی شوند .
3- طبقه بندی از نقطه نظر نقدینگی . در این طبقه بندی معمولا دارایی ها را بر مبنای کاهش نقد شوندگی شان طبقه بندی می کنند . در مورد بدهی ها بر مبنای الزام به باز پرداخت آنها عمل می کنند . درمورد حقوق صاحبان سهام بر مبنای کاهش بقا ( کاهش ماندگاری ) طبقه بندی انجام می شود .
انگیزه های طبقه بندی را می توان به صورت زیر خلاصه نمود :
1- نشان دادن توانایی واحد تجاری در ایفای تعهداتش در سر رسید آنها .
2- توصیف عملیات واحد تجاری .
3- پیش بینی جریانهای نقدی آتی شرکت . هرچه دارایی جاری بیشتر باشد ، واحد تجاری توانایی بیشتری دارد .
4- نشان دادن فرایند حسابداری .
5- نشان دادن روشهای ارزیابی . مثلا قاعده ای که برای استهلاک در نظر می گیرند .
* مهمترین دلیل طبقه بندی ، تسهیل تصمیم گیری است .
طبقه بندی دارایی ها و بدهی ها در ترازنامه :
دارایی ها به دو گروه کلی، جاری و غیر جاری طبقه بندی میشوند . دارایی های جاری وجه نقد یا سایر دارایی هایی است که انتظار می رود طی یک دوره مالی یا چرخه عملیاتی هر کدام که طولانی تر است به وجه نقد تبدیل یا مصرف شوند . بدهی به مفهوم تعهد است . اگر سر رسیدی کمتر از یک دوره مالی داشته باشد ، بدهی جاری است و محاسبه آن آسان است ( ارزش اسمی و سررسید آنها یکی است ) . اگر سررسید آن بیش از یک دوره مالی باشد ، بدهی غیر جاری ( بلند مدت ) می گویند که ارزش اسمی سررسید آن معمولا یکی نیست .
منبع : کتاب صورتهای مالی اساسی چاپ سیزدهم ، ترجمه و تالیف: عزیز عالی ور و حسابداری میانه 1 تالیف: دکتر شکر اله خواجوی .