تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابرسی => نويسنده: amiri در دسامبر 05, 2012, 09:42:20
-
امروزه حرفه حسابرسی ، گریزناپذیر بودن مدل گزارشگری مستمر را پذیرفته و خود را مهیای مواجهه با این فضای کاملا ً متفاوت گزارشدهی می کند . رویکرد سنتی حسابرسی که بر انتخاب نمونه ای از معاملات و رویدادها و انجام آزمون های بررسی جزئیات آنها و بر منتخبی از مانده حساب ها تمرکز دارد در مدل گزارشگری مالی مستمر که آزمون های مرتبط با معاملات و مانده ها باید به صورت روزانه انجام شود ، استفاده از رویکرد های سنتی حسابرسی امکان پذیر نیست. این فضای جدید مستلزم ایجاد تغییر است .
دو تغییر بنیادی در فرآیندهای حسابرسی معاصر رخ داده است . اولین تغییر ، گرایش به ارزیابی فرآیند ها و عملیات شرکت و تغییر دوم حرکت به سمت تأکید بیشتر بر کنترل های داخلی مرتبط با قابلیت اتکای سیستم های اطلاعاتی است . به نظر می رسد که تمرکز بر فرآیندها به معنی به رسمیت شناختن مدل کار و کسب است یعنی تنها راه ارزیابی واقعی وضعیت مالی شرکت و موقعیت تجاری آتی آن ، درک یک تصویر تمام نما از عملیات و فرآیندهای شرکت است . اما همچنان سئوالاتی در این زمینه وجود دارد که آیا این تمرکز بر عملیات شرکت پدید آورنده حسابرسی بهتری از واحد تجاری است ؟ علاوه بر آن ، این پرسش هم مطرح است که حسابرس تا چه اندازه می تواند به طرف های انجام دهنده خدمات بیرون سپاری شده ، اعتماد کند ؟ اگر حجم وسیعی از کارهای شرکت بیرون سپاری شده باشد (یعنی همان چیزی که در دنیای واقعی امروز یک اتفاق عادی است) آیا می توان بدون داشتن نگاهی عمیق و دقیق به این قبیل طرف های تجاری ، در مورد شرکت نظر داد ؟ اینها بخشی از مواردی است که پیش از دانستن میزان اثر بخشی رویکرد های جدید حسابرسی باید درباره آنها تحقیق شود.
از دو مورد حرکت و تغییر در رویه های حسابرسی ، تمرکز بیشتر به کنترل های سیستمی ، با موضوع سیستم ها مرتبط تر است . با افزایش روزافزون میزان خودکار سازی پردازش معاملات ، ردیابی سنتی معاملات نیز دشوارتر می شود . یکی از ابعاد حیاتی تر موضوع این است که آنها سیستم اطلاعاتی جمع آوری و ذخیره سازی اطلعاعات مالی تا چه اندازه قابل اعتماد و اتکاست و با چه دقتی اقدام به گردآوری تمام داده ها می کند . مسئله این است که چگونه می توان تعیین کرد که آیا سیستم اطلاعاتی قابل اعتماد است ؟ به نظر می رسد که تمرکز اولیه باید بر سیستم کنترل ها داخلی باشد که در درون و ماورای سیستم اطلاعاتی به منظور تقویت احتمال قابلیت اتکا به سیستم تعبیه شده اند . اما در دراز مدت نیاز به شناسایی راه های تازه ای است که از طریق آن بتوان قابلیت اتکای سیستم ها را ارزیابی کرد . این قلمرو دیگری است که به روی محققان حسابداری باز شده است .
در حالی که تحقیقات زیادی در حیطه سیستم های اطلاعاتی انجام و نتایج آن منتشر شده ، اما هنوز درک اندکی در این مورد وجود دارد که چه چیز ، سیستم را قابل اتکا می سازد و چطور می توان سیستم قابل اتکا را تشخیص داد ؟ نتایج چنین تحقیقاتی سبب خواهد شد تا سایر محققان به درک بهتری از موضوع قابلیت اتکا در سیستم ها نائل شوند . اما با این حال ، اگر به جای تمرکز بر طراحی و نگهداری سیستم ها از منظر حسابرسی به این قبیل تحقیقات نزدیک شویم ، حاصل کار بسیار متفاوت خواهد بود .
واقعیت دیگر مطرح از دیدگاه حسابرسی این است که تقریبا ً محدودیت های مشخصی در رابطه با بررسی صرف فرآیند ها و کنترل های سیستمی شرکت یا کار و کسب وجود دارد . بنا به دلایل متعددی لازم است که معاملات شرکت در راستای درک کاملی از میزان قابلیت اتکای اطلاعات تولید شده توسط سیستم ، مورد حسابرسی و بررسی قرار گیرد . در دنیای در حال تحول امروز نمی توان با همان روش های سال های گذشته این کارها را انجام داد . مجموعه آنچه امروز وجود دارد ما را به سوی نوع تازه ای از حسابرسی هدایت می کند که می توان از آن به حسابرسی مستمر بر خط تعبیر کرد . حوزه دیگری که به واسطه تغییرات جدید ، نیازهای جدی در آن مطرح شده ، قلمرو مرتبط با فنون به کارگیری نرم افزارهای موسوم به عامل هوشمند در درون نرم افزارهای کاربردی مالی و اداری یا استفاده از چنین نرم افزارهایی در خارج از سیستم کاربردی و به عنوان عامل مسلط بر آن است . این عوامل هوشمند نرم افزاری باید توانایی مراقبت بر انواع معاملات مالی و ثبت ها و بیرون کشیدن موارد غیر متعارف یا مواردی را داشته باشند که بنا به دلایلی شک برانگیز است . علاوه بر این ، همواره و به صورت به هنگام ، باید نمونه هایی تصادفی از معاملات از مجموعه معاملات ، استخراج و بررسی شود . بالاخره به مجرد این که معاملات خاصی جهت بررسی ، نشان گذاری یا استخراج شدند عوامل هوشمند نرم افزاری ، در شکل ایده آل آن ، باید بتوانند آزمون های حسابرسی لازم را در مورد آنها به انجام برسانند . واضح است که تمام این موارد به نوعی دارای پیچیدگی های خاص خود می باشد و این همان دشواری هایی است که محققان عصر حاضر باید بر آن فائق آیند. در تحقیقات قبلی و از اواخردهه 1990 به برخی موضوعات مطرح پیرامون حسابرسی مستمر بر خط ، اشاره شده است .
گرایش حرفه حسابرسی به رویکرد سیستم محور ، سبب ظهور منفعت جانبی آن یعنی بروز فرصت هایی برای ارائه خدمات اطمینان بخش یا تضمین عملکرد در مورد سیستم های اطلاعاتی هم شده است . طرح این فرصت ها در فضای نوین ، این چالش را پیش می کشد که اصولا ً چرا تاکنون چنین خدماتی بر زمین مانده و ارائه نشده است . شناسایی این فرصت ها از طریق مقایسه با روش های واقعی عرضه خدمات به سادگی انجام شدنی است . این هم قلمرو دیگری است که محققان می توانند در آن نقش مهمی برای تعیین نوع جهت گیری شیوه های عملی در حرفه ایفا کنند . قلمروهای بالقوه خدمت رسانی در حوزه خدمات تضمین عملکرد سیستم ها بسیار وسیع و شامل موضوعاتی چون قابلیت اتکای سیستم های اطلاعاتی ، قابلیت اتکای پایگاه های عمومی داده ها ، امنیت وب سایت ها برای کار و کسب و انجام معاملات ، و سایر موضوعات مرتبط با تجارت الکترونیک می شود . گرچه امروزه خدماتی در زمینه اطمینان بخشی در مورد امنیت وب سایت ارائه می شود ( مثل وب تراست) اما این آن چیزی نیست که مجامع حرفه ای سرشناسی مثل انجمن حسابداران رسمی آمریکا (AUCPA) را راضی کند . این بحث وقتی جنبه جدی تر به خود می گیرد که بدانیم در برهه ای از زمان ، در حالی که اروپایی ها خدمات وب تراست را پذیرفته بودند در گوشه دیگری از دنیا (مثلاً استرالیا) حسابداران رسمی از پذیرش آن امتناع می کردند. بنابراین تحقیقات پر ارزش بعدی می تواند دید ما را نسبت به موضوع قابل عرضه بودن چنین خدماتی بهبود بخشد ، و مثلا ً نشان دهد که وجود آرم وب تراست بر روی وب سایت یک شرکت واقعا ً چه ارزشی دارد .
در مورد سایر قلمروهای تضمین عملکرد سیستم های اطلاعاتی نیازهایی در رابطه با ایجاد روش هایی برای هدایت امر ارائه این قبیل خدمات در یک سطح قابل قبول حرفه ای احساس می شود. برای نمونه ، یکی از چیزهایی که منطقا ً باید در کنار خدمات وب تراست ایجاد شود ، پدید آوردن مدلی مشابه برای معاملات بین شرکتی (B2B) در اینترنت است . قلمرویی که امروزه مبلغ معاملات موجود در آن سر به چند میلیارد دلار می زند .
یکی دیگر از حوزه های جذاب ارائه خدمات تضمین عملکرد ، به موضوع کیفیت و قابلیت اتکای پایگاه های داده مربوط می شود . جهت گیری اولیه عرضه این نوع خدمات ، متوجه پایگاه های داده های عمومی و دولتی است . باید تحقیقاتی در مورد راه های بهینه تعریف این خدمات و نحوه انجام و گزارشدهی آن صورت گیرد .
در شرایطی که حرفه حسابرسی دستخوش تغییرات سریع و پرتنشی در مورد نحوه انجام خدمات حسابرسی ، شده است و موضوع تضمین عملکرد سیستم های اطلاعاتی نیز به عنوان یک موضوع نو ظهور ، لااقل در ابعاد فعلی آن مطرح است ، فرصت های بی نظیری پیش روی محققان پدید آمده تا در نقش سکانداران هدایت جامعه حرفه ای ، در این شرایط پر تحول وارد عمل شوند . نقشی که در هیچ برهه ای از تاریخ نظیری برای آن نمی توان یافت .
منبع : ماهنامه انجمن حسابداران خبره ایران .