تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابداری مالی => نويسنده: محبوبه زمانی در دسامبر 05, 2012, 07:57:36
-
مقدمه
در مواقعي كه شركت ها نياز به منابع مالي هنگفتي دارند، بانك ها ممكن است از دادن وام به شركت ها خودداري ورزند و يا اينكه شرايط دشواري را براي اعطاي وام در نظر گيرند. هدف اصلي از صدور اوراق قرضه، دريافت سرمايه هاي اندك از اشخاص واستقراض بلندمدت است .همچنين صدور سهام صرفه جويي مالياتي ندارند، در مقابل هزينه ي بهره ي منابع مالي دريافت شده از طريق وام يا اوراق قرضه، هزينه قابل قبول مالياتي بوده واين مزيت را دارد كه براي واحد استقراض كننده، صرفه جويي مالياتي به همراه خواهد داشت. بدينوسيله، جريان خروج وجه نقد از شركت كاهش يافته، و موجب بهبود وضع نقدينگي خواهد شد.اوراق قرضه بر اهرم مالي، نسبت بدهي و همچنين ريسك شركت مؤثر است.
اوراق قرضه
اوراق بهاداري است كه بيانگر تعهدي بلند مدت براي پرداخت مبلغي معين در يك زمان مشخص يا طي يك دوره، با نرخ بهره ي ثابت براي دارنده ي اوراق مي باشد. طبق ماده 52اصلاحيه ي قانون تجارت، ورقه ي قرضه، ورقه ي قابل معامله اي است كه معرف مبلغي وام است با بهره ي معين كه تمام يا اجزاي آن، در موعد يا مواعد معين بايد مسترد گردد. در قانون تجارت ايران، انتشار اوراق قرضه صرفاً براي شركت هاي سهامي عام كه تعهد صاحبان سهام نداشته و حداقل دو سال از فعاليت آن ها نيز گذشته باشد، مجاز است.
اوراق قرضه داراي مشخصاتي به شرح زير است:
1- مبلغ اسمي: مبلغي است كه روي ورقه قرضه درج مي شود و نمايانگر بدهي شركت صادر كننده به دارنده ي آن مي باشد.
2- نرخ بهره: نرخي است كه شركت صادركننده ي اوراق قرضه موظف است معادل آن نسبت به مبلغ اسمي اوراق قرضه، به دارنده ي آن اوراق بهره پرداخت نمايند. نرخ بهره ي مندرج در برگ قرضه سالانه مي باشد.
3- تاريخ پرداخت بهره: تاريخي است كه روي ورقه ي قرضه جهت پرداخت بهره ي اوراق قرضه مشخص شده است. تاريخ پرداخت بهره معمولاً سه ماهه، شش ماهه و يا يك ساله است.
4- تاريخ سررسيد اوراق قرضه: تاريخي است كه در آن شركت صادركننده ي اوراق قرضه، مكلف به پرداخت مبلغ اسمي اوراق به دارنده آن است.
دلايل صدور اوراق قرضه:
همانطور كه پيشتر بيان شد، يكي از راه هاي تأمين مالي براي شركت هايي كه به منابع مالي احتياج دارند استقراض است. چهار دليل اصلي براي صدور اوراق قرضه به جاي صدور ساير انواع اوراق بهادار عبارتند از:
1- تأمين مالي شركت هاي كوچك تنها از اين طريق امكان پذير است.
شركت هاي كوچك ومتوسط به دليل عدم اطمينان از جريان هاي نقدي آتي، نسبت به شركت هاي بزرگ از درجه ريسك بالايي برخوردارند. از اين رو سرمايه گذاران عموماً تمايلي براي سرمايه گذاري در اين شركت ها از خود نشان نمي دهند. بنابراين، يكي از عمده ترين گزينه هاي انتخابي چنين شركت هايي براي تأمين مالي، استقراض است.به عبارت ديگر، از آنجا كه سود تضمين شده(بهره ي) وجوه استقراض شده مي بايست به موجب قانون در مقاطع زماني مشخص پرداخت شود و مقدار آن نيز از پيش تعيين شده است. بنابراين نسبت به سرمايه گذاري در سهام كه دريافت سود آن غير قطعي بوده و تابع چگونگي عملكرد واحد تجاري است، از ريسك كمتري براي خريدار برخوردار مي باشد. در برخي مواقع نيز ممكن است شركت وام گيرنده به دليل ريسك بالاي فعاليت هاي خود، وجوه استقراض شده را با در رهن گذاشتن برخي دارايي هاي واحد تجاري ضمانت نمايد.
2- تأمين مالي از طريق اوراق قرضه،هزينه كمتري براي شركت دارد.
به طوركلي، ريسك سرمايه گذاري در اوراق قرضه از ريسك سرمايه گذاري در سهام كمتر است، زيرا نرخ بازده اوراق قرضه كمتر از بازده سهام است. البته به خاطر تغيير در شرايط بازار، هزينه ي تأمين مالي از طريق استقراض نيز در بازارهاي مختلف متفاوت است. به همين دليل، اين مزيت به شرايط ويژه بازار وابسته است.
3- تأمين مالي از طريق استقراض، صرفه جويي مالياتي دارد.
هزينه بهره، يكي از اقلام كاهش دهنده درآمد، براي محاسبه سود خالص جهت اهداف مالياتي است.در حالي كه سود تقسيمي براي صاحبان سهم جزو اين هزينه هاي نمي باشد.
4- اوراق قرضه حق رأي ندارد ودارنده ي آن در مالكيت ومنافع شركت سهيم نميباشد. سهام داران شركت، ممكن است تمايلي نداشته باشند كه تعداد مالكان شركت افزايش يابد. بنابراين با صدور اوراق قرضه، تعداد سهامداران افزايش نيافته و در نتيجه منافع مالكان شركت كاهش نمي يابد.
انواع: اوراق قرضه:
به منظور تقسيم بندي انواع اوراق قرضه معيار هاي متنوعي وجود دارد و مي توان آن را از جنبه ها مختلف به ترتيبي كه در ادامه مي آيد تقسيم بندي نمود.
الف. از نظر واحد انتشار دهنده:
از نظر واحد انتشار دهنده مي توان اوراق قرضه را به اوراق قرضه ي شركت ها واوراق قرضه ي دولتي تفكيك نمود.تفاوت اساسي اين نوع اوراق قرضه در ميزان ريسك هر يك است.اوراق قرضه ي دولتي از پشتوانه ي دولت برخوردار بوده وبه همين دليل داراي ريسك كمتر ودر نتيجه نرخ بهره ي پايين تري است.
ب.از نظر هدف انتشار:ا
وراق قرضه از نقطه نظر هدف انتشار به دو بخش اورق قرضه ي تأمين مالي جهت خريد دارايي واوراق قرضه يمنتشره جهت جايگزيني آن با اوراق قرضه ي قبلي تقسيم مي شود.
ج.از نظر سررسيد:
اين نكته كه اوراق قرضه در چه زماني سررسيد مي شوند خود موضوعي است كه موجب تقسيم بندي اوراق قرضه به صورت زير شده است:
1.اورق قرضه ي عادي
2.اوراق قرضه با سررسيد سريال
3.اوراق قرضه ي قابل باز خريد
4.اوراق قرضه ي قابل عودت
5.اوراق قرضه ي قابل تبديل
منبع:میانه .خواجوی ،شکراله.محل نشر ،تهران ، ترمه،1389 .