تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابداری مالی => نويسنده: sadegh_g در نوامبر 09, 2012, 19:33:28
-
بدهی های بلند مدت – اوراق قرضه ( اوراق مشارکت )
اوراق قرضه در ایران.
طبق ماده 52 قانون تجارت ایران "ورقه قرضه ، ورقه قابل معامله ای است که معرف مبلغی وام است با بهره معین که تمامی آن یا اجزای آن در موعد معینی باید مسترد گردد. برای ورقه قرضه ممکن است علاوه بر بهره ، حقوق دیگران نیز شناخته شود."
ماهیت اوراق قرضه.
شرکتها برای دستیابی به مبالغ عمده وجوه نقد ، ممکن است به انتشار اوراق قرضه روی بیاورند. ورقه قرضه ، سند پرداختنی بلند مدتی است که با خود بهره به همراه دارد.
اوراق قرضه ، بدهی شرکت در قبال مبلغ استقراضی از سرمایه گذاران می باشد.
خریداران اوراق قرضه در ازای سرمایه گذاری خود گواهینامه قرضه دریافت می کنند که نام شرکت منتشر کننده ئر آن درج شده است. همچنین در این کواهینامه مبلغ اصل یعنی مبلغی که شرکت از دارنده ورقه قرضه اسقراض کرده است ، منعکس
می باشد.
ورقه قرضه شرکت صادر کننده ملزم می سازد تا مبلغ اصل را درتاریخ معینی که در این گواهینامه ذکر گردیده به دارنده ورقه ، پرداخت نماید.
انواع اوراق قرضه.
اوراق قرضه وثیقه دار یا رهنی این اجازه را به دارنده آن می دهد که در صورت امتناع شرکت از پرداخت بهره یا اصل ، دارایی مشخص از دارایی های شرکت صارد کننده را از آن خود نماید. پشتوانه اوراق قرضه بدون وثیقه که اصطلاحاً اسناد بدهی نامیده می شود ، حسن شهرت قرض گیرنده می باشد.
قیمت ورقه قرضه.
ممکن است سرمایه گذاران مالکیت اوراق قرضه را از بازار تحصیل نمایند. قیمت ورقه قرضه ، قیمت ورقه قرضه در قالب درصدی از ارزش سرسید آن اعلام می شود ، مثلاً 1000 ریال قرضه ای که با نرخ 100 اعلام می گردد ، به مبلغ 1000 ریال منفی که معادل صد درصد ارزش اسمی است منفی خرید و فروش می شود.
هنگامی که ورقه قرضه ای به قیمتی بیش از ارزش سرسید ( اسمی ) خود صادر می گردد ، اصطلاً گفته می شود ، انتشار به صرف گرفته و چنانچه ورقه قرضه به قیمتی کمتر از ارزش سرسید ( اسمی ) صادر شود ، انتشار به کسر بوده است.
ارزش فعلی.
1000 ریالی که امروز دریافت می شود ، بسیار ارزشمندتر از 1000 ریالی است که در آینده دریافت می شود. شما
می توانید ریال امروز سرمایه گذاری کنید و از محل آن سود کسب نمایید.
مبلغی که فرد در زمان حال سرمایه گذاری می نماید تا در آینده مبلغ بیشتری دریافت کند ، ارزش فعلی یک مبلغ آتی نامیده می شود.
نرخ های بهره ورقه قرضه.
در حقیقت قیمت بازار ، ارزش فعلی اوراق قرضه می باشد و برابر است با ارزش فعلی پرداخت مبلغ اصل به علاوه ارزش فعلی پرداخت های بهره نقدی ( که معمولاً شش ماهه ، یکساله یا هر سه ماه یک بار در طی عمر اوراق قرضه صورت می گیرد ).
انتشار اوراق قرضه پرداختنی به کسر.
اوراق قرضه نیز همانند سهام ، گاهی به کس منتشر می شود. همانطور که می دانید ممکن است شرایط بازار ، شرکت منتشر کننده را ملزم نماید اوراق قرضه خود را به کسر بفروشد. فرض کنید شرکت آرمان 100,000 ریال اوراق قرضه 8 درصد ، 10 ساله خود را زمانی که نرخ بهره بازار بالاتر از 8 درصد است ، منتشر می نماید. در این صورت ، قیمت بازار اوراق قرضه شرکت به نرخ 95 سقوط می کند یعنی برابر با 98 درصد ارزش اسمی خواهد بود و شرکت آرمان 98,000 ریال بابت انتشار اوراق قرضه دریافت می نماید.
انتشار اوراق قرضه پرداختنی به صرف.
انتشار اوراق قرضه به صرف. کمتر از انتشار به کسر صورت می گیرد. آیا علت این موضوع را می دانید؟ زیرا شرکتها ترجیح می دهند اوراق قرضه ای را منتشر کنند که نرخ بهره نقدی کمتری داشته باشد.
بازخرید اوراق قرضه پرداختنی.
معمولاً شرکتها برای بازخرید اوراق قرضه پرداختنی ، تا تاریخ سرسید منتظر می مانند. از آنجا که در سرسید ، تمام صرف یا کسر اوراق قرضه منقضی شده است ، مرحله بازخرید با بدهکار کردن اوراق قرضه پرداختنی و بستانکار کردن وجوه نقد به میزان ارزش سرسید اوراق قرضه ثبت می شود.
گاهی اوقات اوراق قرضه بازخرید می باشد به این معنی که ممکن است منتشر کننده اوراق قرضه ، آن را به قیمت مشخص انتخابی خود بازخرید کند. قیمت بازخرید اندکی بیش از ارزش اسمی می باشد. اوراق قرضه بازخرید به منتشر کننده این امکان را می دهد که از مزایای نرخ بهره کمتر استفاده نموده و اوراق قرضه با بهره بالا را بازخرید نماید.
نکته: ممکن است اوراق قرضه قابل بازخرید توسط شرکت منتشرکننده بازخرید شود. دارندگان اوراق قرضه در این مورد حق انتخاب ندراند و باید اوراق قرضه را جهت بازخرید ف، در اختیار بگذارند.
اوراق قرضه و اسناد قابل تبدیل.
ممکن است اوراق قرضه و اسناد پرداختنی به اختیار سرمایه گذار قابل تبدیل به سهام عادی شرکت انتشار دهنده باشد اوراق قرضه ( یا اسناد ) قابل تبدیل در حقیقت ترکیبی از تضمین دریافت هایی بهره و دریافت اصل اوراق قرضه با فرصت دستیابی به سود چشمگیر سهام می باشد.
در صورتی که قیمت بازار سهام شرکت انتشار دهنده به اندازه کافی بالا باشد ، دارندگان اوراق قرضه آن را به سهام تبدیل می نمایند. شرکت انتشار دهنده ، تبدیل را با بدهکار کردن حساب های اوراق قرضه و بستانکار حساب های حقوق صاحبان سهام ثبت می کنند ، ضمناً این که مبلغ دفتری اوراق قرضه ، به عنوان ارزش دفتری سهام منتشرء جدید ، مطرح می شود.
اسناد پرداختنی رهنی.
تعهد قرض کننده به پرداخت بدهی به قرض دهنده ، سند نام دارد. رهن قراردادی است مرتب با سند که طی آن قرض کننده ، اختیار تصرف دارایی های مشخص را در صورت عدم پرداخت بدهی در سر موعد به قرض دهنده اعطا می کند.
مزایای تأمین مالی عملیات با اوراق قرضه در مقایسه با سهام.
واحد های تجاری ، راههای مختلفی برای تحصیل داراییها در اختیار دارند. ممکن است مدیریت به خرید یا اجاره تجهیزات تصمیم بگیرد. پول لازم برای تحصیل دارییها می تواند از طرق سود انباشته واحد تجاری ، انتشار سهام ، انتشار سند پرداختنی ، یا انتشار اوراق قرضه تأمین شود. به طور کلی می توان مزایای هرنوع تأمین مالی را چنین بیان نمود:
انتشار سهام: عدم ایجاد بدهی یا هزینه بهره که حتی باید در سالهای مشکل و نامساعد نیز پرداخت شود. ریسک کمتر برای شرکت منتشر کننده.
انتشار یک سند یا اوراق قرضه: مالکیت سهام یا کنترل شرکت را رقیق نمی کند به علت اینکه بهر ، هزینه قابل قبول مالیاتی است وبه علت اینکه مالکیت رقیق نمی شود ، سود هرسهم بیشتر می شود.
اوراق مشارکت.
اوراقی است که به موجب قانون انتشار اوراق مشارکت و یا مجوز قانونی خاص یا مجوز بانک مرکزی جهت تأمین بخشی از منابع مالی طراح های اقتصادی صادرکنندگان ( انتشاردهندگان ) آن منتشر می شود.
مشخصات اوراق مشارکت.
این اوراق دارای قیمت اسمی است ، می تواند با نام یا بی نام باشد ، دارایی مدت معینی است ، بازپرداخت اصل در سرسید و پرداخت سود علی الحساب در مقاطع معین توسط ناشر تضمین شده و خرید و فروش آن در بانک عامل یا بورس اوراق بهادار مجاز است.
حقوق دارندگان اوراق مشارکت ( سرمایه گذاران ).
دارنده اوراق مشارکت ، در سرسید اصل قیمت اسمی دریافت می کند.
دارنده اوراق مشارکت متناسب با قیمت اسمی و مدت زمان مشارکت در سود حاصل از اجزای طرح سهیم می باشد.
دارنده اوراق مشارکت می تواند اوراق مزبور را بفروشد ( توسط بانک عامل یا بورس اوراق بهادار ). با فروش اوراق مشارکت ، رابطه وکیل و موکل بین ناشر و خریدار محقق می شود.
اوراق مشارکت را می توان به عنوان وثیقه در قراردادهای مربوط به دستگاه های دولتی استفاده نمود ( ماده 37 آیین نامه)
اوراق مشارکتی که توسط شرکتهای سهامی عام منتشر شده است در سرسید نهایی با سهام سایر شرکتهایی پذیرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار قابل تعویض است.
انواع اوراق مشارکت.
اوراق مشارکت دولت. جهت تأمین منابع مالی طرح های عمرانی – انتفاعی دولتی صادر شده میزان آن در بودجه تعیین می شود و وزارت امور اقتصادی و دارایی تضمین کننده بازپرداخت اصل و سود علی الحساب و سود تحقق یافته است.
اوراق مشارکت شهردارییها ، شرکتهای دولتی و سایر موسسات. در تمام این موسسات اولاً اوراق مشارکت برای طرحهایی غیر از طرحهای عمرانی و انتفاعی دولت است و شامل طرحهای تولیدی ، ساختمانی و خدماتی سودآور می باشد ، ثانیاً مجوز آنها توسط بانک مرکزی صادر خواهد شد.
اوراق مشارکت بانک مرکزی. براساس مواد 91 و 93 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی به بانک مرکزی اجازه داده شده با تصویب شورای پول و اعتبار اقدام به انتشار این اوراق نماید.
منابع: حسابداری شرکتهای ( 2 )
مولفان: دکتر ایرج نوروش – دکتر غلامرضا کرمی – محمد مرادی
ناشر: کتاب نو