تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابداری دولتی => نويسنده: تارا در مه 01, 2012, 19:03:13
-
انواع حسابهای مستقل در حسابداری دولتی
یکی از اصول متداول حسابداری دولتی لزوم ایجاد و نگهداری حسابهای مستقل برای منابع مالی و وجوهی است که طبق مقررات به مصارف معین تخصیص داده شده اند به طوری که در صفحات قبل نیز توضیح داده شد،هر حساب مستقل یک واحد مالی و حسابداری مستقل با مجموعه ای از حسابهای متوازن می باشد که در آنها وجوه نقد و سایر دارییها،بدهیها،اندوخته ها،مازاد به طور کلی،منابع و مصارفی که به منظور اجرای فعالیتها و عملیات خاص یا نیل به اهداف معین طبق قوانین و مقررات تفکیک شده اند،ثبت می شود.با توجه به تعریف فوق،ایجاد هر حساب مستقل مستلزم تحقق دو شرط لازم و کافی زیر است:
الف)وجود یک واحد مالی مستقل،شامل وجوه نقد و سایر داراییهای که طبق مقررات به مقاصد مصارف معین و یا برنامه ها،فعالیتها و طرحهای خاص تخصیص یافته اند.
ب) وجود یک واحد حسابداری دوطرفه مستقل که فعالیتهای مالی مربوط به واحد مالی مستقل در آن ثبت می گردند.
هر واحد مالی و حسابداری مستقل معمولا به موجب قوانین و مقررات ایجاد می شود و مصرف منابع مالی آن نیز تابع محدودیتها،تشریفات و مقررات مصوب می باشد در اکثر کشورها،جهت ثبت فعالیتهای مالی سازمانهای دولتی،معمولا از سه نوع کلی حسابهای مستقل که برای وجوه دولتی،وجوه سرایه ای و وجوه امانی نگهداری می شوند استفاده می گردد.
حسابهای مستقل برای وجوه دولتی
حسابهای مستقل برای وجوه دولتی که داراییها و منابع مالی آنها کلا متعلق به دولت و سازمانهای غیر انتفاعی است،معمولا شامل حسابهای مستقل زیر می باشند:
حساب مستقل عمومی
حساب مستقل عموی یک واحد، حسابداری و مالی مستقلی است که در آن فعالیتهای مالی مربوط به داراییها،درآمدها و منابع معینی که طبق مقررات برای تامین مالی عملیاتت، فعالیتها، خدمات جاری ،عادی و عمومی هر سازمان دولتی یا غیر انتفاعی مورد استفاده قرار می گیرند ثبت می شود این حساب مستقل ممکن است دارای عناوین دیگری مانند(حساب مستقل عملیاتی)،«حساب مستقل جاری نامحدود»«حساب مستقل درآمد عمومی »و «حساب مستقل کل»نیز باشد مالیاتها،عوارض،جرایم،کمکهای دریافتی از دولت،حق الزحمه خدمات و سایر دریافتها معمولا منابع حساب مستقل عمومی و هزینه های مربوط به اجرای برنامه ها،فعالیتها و عملیات جاری سازمان دولتی معمولا مصارف حساب مستقل مورد بحث را تشکیل می دهند حساب مستقل عمومی دارای تفاوتهای اساسی زیر با واحدهای حسابداری مستقلی استکه در موسسات بازرگانی نگاهداری می شوند:
1- این حساب مستقل علاوه بر حسابهای عادی شامل حسابهای بودجه ای برای ثبت درآمدهای پیش بینی شده،اعتبارات مصوب و تعهدات قطعی نشده می باشد.
2- 2-هزینه های حساب مستقل عمومی معمول به منظور تحصیل درآمد انجام نمی شوند،بلکه هدف اجرای برنامه ها،فعالیتها و عملیاتی است که در بودجه مصوب پیش بینی گردیدهاند.بنابراین،اصل «تطبیق هزینه ها با درآمدهای دوره مالی» به منظور تعیین سود ویژه،که هدف اصلی موسسات بازرگانی است،در حسابداری حساب مستقل عمومی دارای کاربرد نیست .
3- 3-در حساب مستقل عمومی،بودجه مصوب سالانه ،منابع و مبالغ درآمدها را تعیین و با وجود آنکه حساب مستقل عمومی دارای عمر نامحدود می باشد،تداوم درآمدها و هزینه های،مستلزم تصویب بودجه سالانه است .
4- در حساب مستقل عمومی،شناخت درآمد معمولا براساس یکی از مبانی حسابداری «تعهدی تعدیل شده»یا «نقدی» صورت می گیرد.درآمدهایی که «آماده ،در دسترس و قابل اندازه گیری»باشند براساس حسابداری «تعهدی تعدیل شده»و درآمدهایی که قبل از وصول،قابل شناسایی قطعی نیستند براساس حسابداری نقدی ثبت می گردند.
حساب مستقل درآمد اختصاص
هر سازمان دولتی یا غیر انتفاعی ممکن است عملیات و فعالیتهای معینی را انجام دهد که از محل مالیاتها،عوارض و درآمدهای خاص تامین مالی می گردند.حساب مستقل درآمد اختصاصی معمولا برای ثبت فعالبتهای مالی مربوط به دریافت و مصرف هر یک از انواع درآمدهای خاص مذکور که معمولا برای مصارف و مقاصد عملیاتی معین وصول می گردند نگاهداری می شود.خصوصیات حسابداری این حساب مستقل اساسا مشابه با حساب مستقل عمومی می باشد و فعالیتهای مالی آن تا زمانی که مجوز قانونی ایجاد حساب مستقل و وصول درآمدهای آن به قوت خود باقی است ادامه می یابد.
حساب مستقل پروژه های عمرانی
این حساب مستقل جهت هبت فعالیتهای مالی مربوط به وجوه و منابع مالی برای ایجاد یا خریداموال، ماشین آلات و تجهیزا ت سرمایه ای اساسی به مصرف می رسند نگهداری می شود.بنابراین حساب مستقل پروژه های عمرانی شامل دریافتها و پرداختهای وجوه حاصل از فروش اوراق قرضه عمومی صادره جهت خرید یا احداث اموال و تجهیزات سرمایه ای و کمکهای دریافتی از دولت و بخش خصوصی و وجوه انتقالی از سایر حسابهای مستقل برای پروژه های عمرانی می باشد.
شناخت درآمدهای حساب مستقل پروژه های عمرانی معمولا براساس حسابداری «تعهدی تعدیل شده»صورت می گیرد.عمرا این حساب مستقل از تاریخ تصویب قانونی هر پروژه شروع و تا تاریخ تکمیل پروژه و انتقال رسمی داراییهای سرمایه ای به سازمان دولتی ادامه می یابد.عمر حساب مستقل پروژه های عمرانی معمولا با دوره مالی سازمان دولتی تطبیق ندارد ولی حسابهای اسمی حساب مستقل مذکور،جهت تسهیل در تهیه صورتهای مالی سالانه،معمولا در پایان سال بسته می شودند داراییهای ثابت یا بدهیهای بلند مدت حاصل از اجرای پروژه ها معمولا در حساب مستقل پروژه های عمرانی ثبت می شوند .مازاد این حساب مستقل نمایانگر مابه التفاوت داراییهای جاری با بدهیهای جاری،به عبارت دیگر،نشان دهنده وجوه و منابع مالی موجود برای انجام هزینه های مربوط به برنامه ها و اهداف مصوب حساب مستقل مذکور می باشد.
حساب مستقل تامین مالی و بازپرداخت دیون بلند مدت
در « حساب مستقل تامین مالی و بازپرداخت دیون بلند مدت »،فعالیتهای مالی مربوط به منابع مالی و درآمدهایی که برای بازپرداخت اصل و فرع اوراق قرضه و بدهیها و تعهدات بلند مدت عمومی وصول می گردند ثبت می شود. در این حساب مستقل،علاوه بر حسابهای عادی ،حسابهای بودجه ای مربوط به درآمدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب نیز ثبت می شوند،ولی نگهداری حساب تعهدات قطعی نشده ضرورتی ندارد،زیرا مشخص است که اعتبارات مصوب قفط جهت بازپرداخت دیون و اوراق قرضه بلند مدت مصرف می شوند.
درآمدها و منابع مالی حساب مستقل مورد بحث شامل مالیاتهای قابل وصول و سود سرمایه گذاریها یا انجام شده می باشد.فعالیتهای مالی این حساب مستقل معمولا با استفاده از حسابداری تعهدی تعدیل شده ثبت می شوند و ترازنامه آن، مانند حسابهای مستقل عمومی و پروژ ه های سرمایه ای،فقط شامل داراییهای جاری و بدهیهای جاری می باشد حسابهای دیون بلند مدت عمومی» بازپرداخت می گردند،بجای انعکاس در حساب مستقل مذکور،معمولا در گروه حساب بدهیهای بلند مدت عمومی ثبت می شوند.منابع:اصول و کاربرد حسابداری در سازمانهای دولتی و غیر انتفاعی
تالیف:داوود اقوامی و جعفر باباجانی