تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابداری مالی => نويسنده: jalal-1366 در آوریل 21, 2012, 20:51:50
-
هر چه بر وجود یک سیستم کنترل داخلی مناسب برای موجودیهای مواد و کالا و بهای تمام شده کالای فروش رفته تأکید شود از دیدگاه مدیریت و حسابرسان مستقل، هر دو باز کم است. در برخی از شرکتها، مدیریت شرکت تأکید زیادی بر کنترلهای داخلی وجوه نقد و اوراق بهادار وجود دارد در حالی که به کنترلهای داخلی موجودیها توجه زیادی ندارد. چون اقلام بسیاری از موجودیها قابلیت دزدیده شدن را ندارند، مدیریت شرکت ممکن است وجود کنترل های داخلی را در مورد موجودیهای غیر ضروری بداند. این طرز تفکر، نادیده گرفتن این واقعیت است که سیستم کنترل داخلی، نقش های دیگری نیز به اهمیت پیشگیری از تقلب را ایفا می کنند.
سیستم کنترل داخلی قوی علاوه بر تأمین اطمینان از درستی گزارشگری مقادیر عینی موجودیها، ابزاری است که اطلاعات دقیق و صحیحی از هزینه ها را برای تعیین بهای تمام شده کالای فروش رفته فراهم می آورد.
یک سیستم کنترل داخلی نارسا یا نامناسب می تواند سبب ارائه هزینه های نادرست به مدیریت گردد و بدین ترتیب، قیمت گذاری کالا به اشتباه صورت می گیرد و سایر تصمیم گیریهای مبتنی بر سود توسط مدیریت، اشتباه آمیز باشد. چنانچه حسابهای شرکت تصویری واقعی از بهای تمام شده موجودیها، بهای تمام شده کالای ساخته شده و بهای تمام شده کالای فروش رفته را ارائه ندهد، صورتهای مالی ممکن است از لحاظ سودآوری و وضعیت مالی، هر دو به طور قابل ملاحظه ای گمراه کننده شوند.
روشهای کنترل داخلی موجودیهای مواد و کالا و بهای تمام شده کالای فروش رفته تقریباً بر تمام وظایف مربوطه به تولید و فروش محصولات شرکت اثر می گذارد. خرید، دریافت کالا، انبار کردن مواد و کالا، صدور کالا از انبار، ساخت و ارسال کالا وظایفی عینی هستند که به ور مستقیم بر موجودیهای مواد و کالا اثر می گذارند، سیستم حسابداری صنعتی و مدارک ثبت دائمی موجودیها، وظایف دفتر داری (موجودیهای مواد و کالا) را تشکیل می دهند. از آنجا که محصول نهایی وظایف دفترداری مورد توجه حسابرسان است. حسابرسان باید علاوه بر کسب شناخت و ارزیابی روشهای مختلف کنترل داخلی و مدارک اولیه زیربنای تهیه صورتهای مالی ، از سیستم حسابداری صنعتی و مدارک ثبت دایمی موجودیها نیز شناختی کافی کسب و آنها را ارزیابی کنند.
هدفهای برنامه حسابرسی
هر برنامه حسابرسی بدین منظور طراحی می شود که به هدفهای خاصی در ارتباط با اقلام عمده مندرج در صورت های مالی دست یابد. این هدفها، مستقیماً از دعاهای منعکس در صورت های مالی صاحبکار ناشی می شود.
ادعاهایی مدیریت: اطلاعاتی است که در صورت های مالی تهیه شده صاحبکار منعکس و مورد تأیید مدیریت می باشد. به طور کلی هر مجموعه صورتهای مالی حاوی پنج ادعای مدیریت به شرح زیر است:
1- وجود یا رخداد: داراییها، بدهیها و حقوق صاحبان سرمایه مندرج در صورت های مالی، وجود دارد؛ معاملات ثبت شده در حسابها، روی داده است.
2- کامل بودن: تمام معاملات، دارایی ها، بدهیها و حقوق صاحبان سرمایه که باید در صورتهای مالی ارائه می شد، منعکس شده است.
3- حقوق و تعهدات: صاحبکار نسبت به داراییهای منعکس در صورتهای مالی دارای حق مالی است و نسبت به ایفای بدهیها، متعهد می باشد.
4- ارزشیابی یا تسهیم: مبالغ داراییها، بدهیها، حقوق صاحبان سرمایه، درآمدها و هزینه های منعکس در صورتهای مالی، طبق اصول پذیرفته شده حسابداری تعیین شده است.
5- نحوه ارائه و افشا: حسابها طبق اصول پذیرفته شده حسابداری در صورت هیا مالی، ارائه و طبقه بندی شده و تمام موارد با اهمیت، افشا گردیده است.
هدفهای کلی می تواند بر اساس این ادعاها و برای هز یک از انواع سرفصلهای ترازنامه، شامل داراییها، بدهیها و حقوق صاحبان سرمایه، تعیین و تنظیم شود.
هدفهای کلی برنامه های حسابرسی دارایی ها
برنامه حسابرسی هر یک از اقلام صورتهای مالی باید به گونه ای متناسب آن قلم شود که بتواند هدفهای خاص به رسیدی به آن قلم را برآورده سازد. هدفهای خاص رسیدگی به موجودیهای نقد دقیقاً همان هدفهای خاص مربوط به رسیدگی به موجودیهای مواد و کالا نیست. گرچه هدفهای خاص رسیدگی به هر حساب و از این رو، روشهای حسابرسی آن، با هدفها و روشهای رسیدگی سایر حسابها متفاوت است، این نکته ضروری می باشد که بدانیم همه برنامه های حسابرسی اساساً برخورد یکسانی با اثبات اقلام ترازنامه و مبالغ مرتبط در صورت سود و زیان دارند. برنامه حسابرسی هر یک از گروه های دارایی شامل روشهایی است که به منظور دستیابی به هدفهای خاص زیر طراحی شده است:
برنامه حسابرسی داراییها مبتنی بر هدفهای کلیه
ارزیابی سیستم کنترل داخلی
الف) شناختی از سیستم کنترل داخلی کسب کنید که برای ریزی حسابرسی کافی باشد
ب) احتمال خطر کنترل را برآورد و آزمونهای اضافی کنترلها را طراحی کنید.
پ) آزمونهای اضافی کنترلها را اجرا کنید
ت) احتمال خطر کنترل را مجدداً برآورد و آزمونهای محتوا را طراحی کنید.
2- اثبات حساب ها (آزمون های محتوا)
الف- وجود داراییها را اثبات کنید
ب- مالکیت شرکت را بر داراییها اثبات کنید
پ- از کامل بودن ثبت دارایی ها اطمینان یابید
ت- از مناسب بودن ارزشیابی داراییها مطمئن شوید.
ث- از صحت محاسبا ریاضی مدارم زیر بنای حسابهای مربوط به داراییها، اطمینان حاصل کنید
ج- از مناسب بودن نحوه ارائه و کفایت افشای اقلام داراییها در صورتهای مالی مطمئن شوید.
این هدفهای کلی در مورد تمام برنامه های حسابرسی دارایی ها به طور یکسان کاربرد دارد.
اثبات مانده حسابها
هدف اصلی حسابرسان از ارزیابی سیستم کنترل داخلی، تعیین خطر کنترل مربوط به هر یک از ادعاهای عمده موجود در صورتهای مالی است تا بتوانند نوع و میزان رسیدگیهایی را مشخص کنند که برای اثبات مانده حسابها ضروری است.
اثبات وجود داراییها:
اولین گام برای اثبات مانده حساب یکی از دارایی، اثبات وجود آن دارایی است. وجود داراییهایی چون وجوه نقد، اوراق بهادار و موجودیهای مواد و کالا معمولاً می تواند از طریق مشاهده عینی اثبات شود. هنگامی که داراییهایی تحت کنترل اشخاص ثالث قرار دارند مانند موجودی نزد بانک و کالای امانی نزد دیگران دریافت تأییدیه مستقیم از آن اشخاص می تواند روش مناسب باشد. وجود حسابهای دریافتنی معمولاً با دریافت تأییدیه از مشتریان بابت بدهی آنان به شرکت، اثبات می گردد. اثبات وجود داراییهای نامشهود دشوارتر است؛ حسابرسان باید شواهدی کردآوری کنند که نشان دهد مبالغی خرج شده و این مخارج احتمالاً دارای منافع اقتصادی آتی است.
اثبات مالکیت داراییها
روشهایی که وجود دارایی را اثبات میکند معمولاً مالکیت داراییها را نیز تأیید مینماید. برای مثال تأییدیه موجودی نزد بانک، وجود وجوه نقد و مالکیت شرکت نسبت به آن را مشخص می کند. بازرسی اوراق بهادار نیز وجود و مالکیت اوراق مزبور، هر دو، را اثبات میکند زیرا نام مالک اوراق روی گواهینامه درج شده است.
مشاهده عینی سایر دارایی ها مانند ماشین آلات و تجهیزات وجود آن داراییها نه مالکیت آنها را اثبات می کند ماشین آلات و تجهیزات مکن است به جای تحصیل، با اجاره کوتاه مدت یا بلند مدت در اختیار شرکت باشند. حسابرسان برای اثبات مالکیت صاحبکار بر این گونه داراییها باید شواهدی و مدارکی چون قبوض عوارض و مالیات اموال، فاکتورهای خرید و اسناد مالکیت آنها را بازرسی کنند.
صاحبکار ممکن است مالکیت تمام داراییهایی که به درستی در صورتهای مالی منعکس شده است را نداشته باشد بلکه طبق قراردادهایی چون قرارداد اجاره بلند مدت، حق استفاده از آنها را داشته باشد. مالکیت این گونه حقوق با بررسی قراردادهای مربوط مشخص می شود.
اثبات کامل بودن
طراحی آزمونهای محتوایی که بتواند داراییهای ثبت نشده در دفاتر صاحبکار را کشف کند، دشوار است به همین دلیل، حسابرسان برای تشخیص کامل بودن داراییهای ثبت شده ناگزیرند به مقدار قابل ملاحظه ای بر آزمونهای (رعایت روشهای) کنترل داخلی صاحبکار متکی باشند.