تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابداری مالی => نويسنده: محمود نوری در آوریل 15, 2012, 20:30:08
-
بسمه تعالی
اوراق قرضه پرداختنی
مقدمه
اوراق قرضه پرداختنی یکی از انواع تعهدات کتبی شرکت سهامی عام یا دولت در مقابل اشخاص ثالث میباشد که در ان شرکت سهامی عام منتشر کننده اوراق قرضه یا دولت تعهد نموده است یا مینماید که مبلغ مندرج در برگ قرضه را در سررسید یعنی تاریخ پرداخت پول به خریدار اوراق قرضه بپردازد. ضمنا تعهد میکند که در فواصل زمانی معین سود اوراق قرضه را نیز پرداخت کند بدیهی است که شرکت سهامی عام و یا دولت در مواقع نیاز پولی بیش از منابع قبلی به جای استقراض از بانکها اقدام به چاپ و انتشار و فروش اوراق قرضه به مردم و شخصیتهای حقوقی دیگر مینماید. تا با فروش اوراق قرضه تعهد پرداختنی بلند مدت بعهده شرکت باقی میماند و نیاز پولی شرکت یا دولت برطرف میگردد. نظر به اینکه برخی از دارندگان پول حاظر نیستند با خرید سهام از شرکت به عنوان سهامدار در زمره مالکین شرکت قرار گیرند تا در آینده در سود شرکت شریک شوند. بلکه ترجیح میدهند تا پول خود را صرف خرید اوراق پرداختی از شرکت بنماید تا جزءسرمایه گذاران شرکت قرار گیرند و از یکطرف از سود سرمایه مطمعن و از طرف دیگر دریافت اصل طلب خود قبل از سهامداران بهره مند گردند. زیرا خریدار اوراق قرضه این تفکر را دارد که اگر به جای خرید اوراق قرضه، سهام شرکت را خریداری کند،موقع انحلال و ورشکستگی واحد تجاری ابتدا بدهی های موسسه باید پرداخت گردد و در پایان امر مانده دارائی های شرکت به نسبت وتعداد سهام سرمایه بین سهامداران تقسیم گردد و چه بسا در برخی موارد نه تنها سودی عاید سهامداران نشده بلکه اصل سرمایه آنان نیز دریافت نمیگردد.برای چاپ اوراق قرضه لازم است اولاً تمام سهام سرمایه شرکت سهامی عام توسط سهامداران به حساب بانکی شرکت پرداخت شده باشد ثانیاً دو ترازنامه شرکت(در دو سال متوالی) به تصویب مجمع عمومی شرکت رسیده باشد، ضمناً بلیستی صورتجلسه مجمع عمومی در مورد انتشار اوراق قرضه و شرایط آن به اداره ثبت شرکتهای قوه قضائیه مستقیم و در روزنامه رسمی کشور و روز نامه کثسر الانتشار مصوبه مزبور به جاپ برسد. در هر برگ اوراق قرضه موارد زیر باید چاپ گردد:
الف) قیمت اسمی اوراق قرضه
ب) تاریخ سر رسید اوراق قرضه
پ) نرخ بهره اوراق قرضه
ت)تاریخ های پرداخت بهره اوراق قرضه، معمولاً هر شش ماه یکبار است و تاریخ های پرداخت بهره اوراق بایستی روی برگهای اوراق قرضه چاپ شود.
ث)ارزش باز خریدی
فروش اوراق قرضه
اوراق قرضه در سه حالت خرید و فروش میگردد:
الف)به قیمت اسمییعنی به بهای مندرج در برگهای اوراق قرضه مبادله میشود
ب)به قیمتی بیش از ارزش اسمی مثلاً یک درصد اضافه تر،از ارزش اسمی که با عدد 101% مشخص میشود و اصطلاحاً میگویند اوراق قرضه به صرف (primium) فروخته میشود.
پ) فروش به قیمتی کمتر از بهای اسمی مثلا 1% کمتر از ارزش اسمی فروخته می شود که با عدد 99% مشخص می شود و در این حالت فروش اوراق قرضه به کسر(discont) صورت میگیرد.
انواع اوراق قرضه
معمولاًاوراق قرضه به صورت بی نام منتشر و فروخته میشود،یععنی روی برگ اوراق قرضه نام مالک آن چاپ نشده است،لیکن بعضی از شرکتهای سهامی عام ممکن است،نام مالک را روی اوراق قرضه بنویسند،انتقال اینقبیل اوراق یا با تنظیم سند رسمی در محضر ویا ابطال اوراق قرضه قبلی و تنظیم اوراق قرضه جدید بنام خریدار جدید توسط شرکت صادر کننده صورت میگیرد،غیر از مورد فوق اوراق قرضه به صورتهای زیر نیز طبقه بندی میگردد.
الف)اوراق قرضه دارای پشتوانه معین و بدون پشتوانه مشخص:ممکن است فروش وباز پرداخت اوراق قرضه به پشتوانه دارائی بلند مدت شرکت، معین شده باشد در این صورت موقع بازپرداخت در صورت نداشتن وجه نقد کافی بایستی دارایی بلند مدت فروخته شده و از محل آن بهای اوراق قرضه به صاحبان آنها بازپرداخت شود.در صورتی که فروش و بازپرداخت اوراق قرضه بدون تعیین وثیقه یا پشتوانه مشخص صورت گرفته باشد، در این صورت فروش و بازپرداخت اوراق قرضه به اعتبار کلی شرکت انجام میشود. بدیهی است که در هر دو حالت،اعتبار و حیثیت شرکت،پشتوانه اوراق قرضه صادره آن خواهد بود ولذا ارزش اورا ق قرضه ارتبات کامل با شرکت صادر کننده و شرایط جالب توجه اوراق قرضه خواهد داشت مثلاً اگر شرکت معتبر باشد لیکن نرخ بهره اوراق قرضه صادره شرکت کمتر از نرخ بهره سرمایه گذاری نزد بانکها یا حتی معادل آنها باشد،احتمال فروش اوراق قرضه شرکت و جلب سرمایه داران برای خرید اوراق قرضه بعید میباشد، لیکن اگر شرکت معتبر باشد و نرخ بهره اوراق قرضه صادر آن یک یا دو درصدبیش از نرخ سرمایه گذاری نزد بانکها معین شده باشد در اینصورت ارزش اوراق قرضه شرکت حتی ممکن است نیم درصد بیس از ارزش اسمی آن معامله شود یعنی اوراق قرضه شرکت به صرف فروخته شود.
ب)اوراق قرضه قابل تبدیل:شرکتهایی که دارای حسن سابقه سود دهی هستند و از وضعیت مالی خوبی برخوردارند به عنوان یک امتیاز برای جلب نظر سرمایه گذاران اقدام به صدور اوراق قرضه با تعهد قابلیت تبدیل به سهام شرکت در سر رسید،یا در تاریخهای معین مینماید. معمولاً این قبیل شرکتها از صدور سهام جدید(افزایش سرمایه)تا سر رسید اوراق قرضه یا تاریخهای مشخص شده در اوراق قرضه خودداری میکنند و با توجه به حسن سابقه شرکت، ارزش سهام سرمایه شرکت در بازار بهطور محسوس بوجود میاید و در نتیجه دارنده اوراق قرضه با رغبت نسبت به تبدیل تبدیل اوراق قرضه به سهام اقدام خواهد نمود.
پ)اوراق قرضه دارای سر رسید متوالی:اوراق قرضه دارای سر رسید متوالی که به آن قرضه سریال نیز میگویند،اوراق قرضه ای هستند که در سالهای متوالی هر سال بخشی از آن پرداخت میگردد مثلاً بازپرداخت اولین بخش در سه سال دیگر و بخشی دیگر در سال چهارم ودر سالهای بعد انجام خواهد شد. این قبیل اوراق قرضه به سرمایه گذاران این اختیار را میدهد که مدت باز دریافت اوراق قرضه خریداری شده را خودشان تعیین یا انتخاب نمایند.
منبع : میانه2
مؤلف:علی فجرک