تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => حسابداری عملي => مباحث مالیاتی => نويسنده: محمود نوری در آوریل 15, 2012, 20:14:56
-
بسمه تعالی
حسابداری اسناد تجاری
اسناد تجاری در معنای وسیع کلمه شامل تعداد زیادی از اوراقبهادار است که روزانهدر محیط اقتصادی تهیه و رد و بدل می شود. از جمله این اسناد می توان انواع چک،حواله های پرداخت،سفته وبرات را نام برد.
تعریف سفته:به موجب ماده 307 قانون تجارت ایران «فته طلب (سفته) سندی است که به موجب آن امضاع کننده تعهد میکند مبلغی را در موعد معین یا عندالمطالبه در وجه حامل یا شخص معین و یا در حواله کرد آن شخص کار سازی نماید.»
سفته های رایج در ایران دارای قسمتهائی به شرح زیر می باشد:
1- تاریخ
2- مبلغی که باید تأدیه شود
3- نام گیرنده وجه
4- تاریخ پرداخت
5- محل پرداخت
6- نام و نشانی متعهد (پرداخت کننده)
7- امضاء متعهد
8- قسمتی که باید توسط بانک تکمیل شود
(این قسمت در صورتی که دارنده سفته آن را از طریق بانک وصول کند تکمیل می شود)
9- تمبر و شماره کنترل خزانه داری.
در اوراق سفته که در غالب کشورهای خارجی رواج داردنرخ بهره و مبلغ پرداختی در سر رسید سفته(مبلغ اسمی به علاوه بهره متعلقه) نیز ذکر می شود
عملیات حسابداری سفته
الف)ثبت سفته در دفاتر صادر کننده سفته
ب)ثبت سفته در دفاتر دریافت کننده سفته
پ)ثبت سفته در مواردی که سفته همراه با بهره باشد
الف)ثبت سفته در دفاتر صادر کننده سفته
افراد و مؤسسات ممکن است بابت خرید نسیه کالا و سایر انواع دارائیها،تصفیه بدهیها و اخذ وام اقدام به صدور سفته و تحویل آن به اشخاص طرف حساب خود بنمایند. در دفاتر صادر کننده سفته، هنگام صدور سفته حساب اسناد پرداختنی بستانکار می گردد. اسناد پرداختنی جزء بدهیهای مؤسسه تلقی می گردد.
ب)ثبت سفته در دفاتر دریافت کننده سفته
افراد و مؤسسات ممکن است بابت فروش نسیه کالا و سایر انواع دارائیها،وصول مطالبات و اعطای قرض یا پرداخت وام به کارکنان خود یا سایر اشخاص،از طرف مقابل سفته دریافت نمایند. در دفاتر گیرنده، هنگام دریافت سفته،حساب اسناد دریافتنی بدهکار می گردد.اسناد دریافتنی جزء دارائیهای مؤسسه تلقی می گردد.
پ)ثبت سفته در مواردی که سفته همراه با بهره باشد
در صورتی که سفته همراه با بهره باشد،دو حالت وجود دارد:
حالت اول:بهره متعلق به سفته در سررسید سفته محاسبه ورد وبدل می شود.
در صورتی که بهره سفته در تاریخ سررسید سفته رد و بدل شود،بهره آن نیز هنگام سررسید سفته ثبت می شود و در تاریخ صدور هیچ ثبتی در ارتباط با بهره به عمل نمی آید. در صورتی که بهره سفته در تاریخ سررسید سفته رد و بدل شود.
حالت دوم: بهره متعلق به سفته هنگام صدور سفته محاسبه و رد و بدل می شود.
در صورتی که بهره سفته در هنگام صدور سفته رد وبدل شود،بهره آن نیز در تاریخ صدور سفته ثبت می شود و در تاریخ سررسید هیچ ثبتی در ارتباط با بهره به عمل نمی آید.
نکول سفته:
چنانچه صادر کننده سفته در تاریخ سررسید نتواند یا نخواهد وجه سفته را بپردازد در اصطلاح گفته می شود که سفته توسط صادر کننده آن نکول شده است.
سفته ای که در سررسید توسط صادر کننده آن نکول می شود دارای ارزش قبلی نیست و اصولا وجه این قبیل اسناد از نظر دارنده آنها از جمله مطالباتی تلقی می شود که در امکان وصول آنها تردید حاصل شده است و غالباً وجه این اسناد با طی تشریفات قانونی و رجوع به مراجع قانونی ذیربط به حیطه وصول در می آید. به همین سبب حسابداران این گونه سفته ها را از حساب اسناد دریافتنی خارج وبه حسابهای دریافتنی منظور می کنند.
تنزیل سفته:
منظور از تنزیل سفته این است که سفته ای (اعم از سفته صادره توسط خود مؤسسه یا سفته دریافتی از دیگران) قبل از سررسید به شخص یا مؤسسه ای (معمولا بانک) واگذار و وجه آن پس از کسر مبلغیبه عنوان هزینه تنزیل (بهره) از شخص یا مؤسسه مذکور (بانک) دریافت می شود.
هنگامی که سفته ای نزد بانک (یا هر شخص یا مؤسسه دیگر) تنزیل می شود،بانک سفته را از دارنده آن دریافت نموده و در تاریخ سررسید برای وصول اصل و بهره آن به صادر کننده سفته مراجعه می کند.لیکن این سفته مذکور در تاریخ سررسید نکول شود،شخصی که سفته را نزد بانک تنزیل کرده است مسئول پرداخت اصل وبهره سفته به بانک می باشد.
منبع:اصول حسابداری1
مؤلف:عبدالکریم مقدم- علی شفیع زاده