تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابرسی => نويسنده: saeed_gh در دسامبر 21, 2011, 12:32:31
-
کسانی که در رشته های امورمالی مشغول تحصیل می باشند واطلاعات حسابداری رافرامی گیرندیکی
ازانواع هزینه هایی راکه با آن آشنا می شوند هزینه حقوق ودستمزد است وبه تبع روش حسابداری و
ثبت این هزینه رادر دفاترروزنامه وکل فراخواهندگرفت ولی بایدتوجه داشت بحث هزینه حقوق و
دستمزد دارای مطالب زیادی می باشدکه هر فردحسابداریا کبس که در واحد حقوق ودستمزد سازمان
یا موسسه ای کار می کندنیاز به داشتن دانش تخصصی دراین زمینه خواهد بود این اطلاعات رابه
صورت خلاصه می توان شناخت سیستمهای کنترلی حقوق دستمزد شناخت قوانین بیمه ومالیات وسایر موارد قانونی همچون اظافه کاری و ماموریت و تهیه اسناد ومدارک ثبت لیست های حقوق ودسمزد وسایر موارد نام برد که در ادامه با آنها بیشتر آشنا خواهیم شد
میدانید هزینه نیروی کار بخش اعظمی از بهای تمام شده تولید کالا و خدمات یک موسسه یا یک واحد اقتصادی را به خود اختصاص می دهد ودر واقع تاثیر قابل توجه ای بر سود واحد تجاری خواهد داشتالبته اهمیت هزینه حقوق و دستمزد در واحد های مختلف متفاوت است ولی بطور معمول هزینه حقوق ودستمزدیک سوم از درآمدهای واحدهای اقتصادی تجاری را به خود اختصاص می دهد
بنابراین پرواضح است کسانی که درشته امورمالی تحصیل می کنند باید اطلاعات جامع وکافی در این زمینه داشته باشند
سیستم حقوق ودستمزد چگونه باید باشد
اشاره کردیم که هزینه حقوق ودستمزد بخش قابل ملاحظه ای از هزینه های یک موسسه را به خود
اختصاص می دهدپر واضع است مدیریت واحدهای اقتصادی نیاز به کنترل دقیق ومنظمی دراین زمینه
دارند وازطرفی می دانید کارکنان یک واحدهای اقتصادی توتع دارند حقوق ومزایای خود را به شکل منظم دریافت کنند وهمچنین باید توجه داشت که محاسبات تعین حقوق ومزایا پر حجم وگسترده است و در ضمن معمولا قوانین کشورها واحدهای اقتصادی راملزم نموده اند تااطلاعاتی از تعداد کارکنان وصول مالیات حقوق وسازمان تامین اجتماعی برای ارائه خدمات ارسال دارند در نتیجه موارد فوق ایجاد یک سیستم منظم ودقیق را برای حقوق ودستمزد ضروری است .بنابراین یک سیستم حقوق ودستمزد باید به شکلی طراحی شود که اطلاعات لازم را به سرعت وبه موقع جمع آوری ومبلغ صحیح قابل پرداخت به هر یک از کارکنان ودسگاههای مربوطه را محاسبه کند ودرضمن روشهای کنترلی مناسبی برای جلوگیری از پرداخت وجوه به شکل غیرقانونی به افراد سوء استفاده کننده را ایجاد نماید .
باید اشاره کرد امروزه رایانه بخش عمده ای از محاسبات حقوق دستمزد را در مدت زمان بسیار کوتاه
انجام می دهد دلیکن رایانه یک ابزار .دردست کاربران می باشد وداشتن اطلاعات در ارتباط با حقوق ودستمزد لازم وضروری منماید.
اجراء وعناصر سیستم حقوق ودستمزد کدام اند
اجراء وعناصر تشکیل دهنده یک سیستم حقوق ودستمزد به طور کلی وبدون در نظر گرفتن اینکه این
سیستم برای موسسه بازرگانی وخدماتی ویا تولیدی طراحی شده به شرح زیر می باشد.
دایره کارگزینی
دایره ثبت ورود وخروج پرسنل
دایره حسابداری حقوق ودستمزد
که ما برای بررسی اجراء وعناصر فوق الذکر ابتدا به شکل کلی آنها را معرفی کرده ودر ادامه بیشتر در ارتباط با آنها بحث کرده و جزئیات وظایف آنها مورد تجزیه وتحلیل قرار خوهد داد.
وظیفه دایره کارگزینی چیست
واحد کارگزینی در هر موسسه وظیفه ی تهیه و تدوین دستورالعملها وآیین نامه های استخدامی پرسنل با رعایت و مد قراردادن قوانین کار وامور اجتماعی و سایر قوانین را بر عهده دارد و از طرفی وظایف دیگری در ارتباط با پرسنل همچون آموزش نحوه استفاده از مرخصی ها وتعیین شرح وظایف نقل وانتقالات پرسنل به سایر بخشهای موسسه و موارد مشابه را بر عهده دارد
وظیفه دایره ثبت ورود وخروج چیست
وظیفه این بخش جعم آوری اطلاعات مربوط به زمان انجام کارپرسنل ودر واقع حضور وغیاب هر یک از کارکنان در موسسات و واحد ها می باشد که به طریق و روشهای خاصی صورت می گیرد
وظیفه دایره حسابداری حقوق و دستمزد چیست
این دایره وظیفه تهیه و تنظیم لیست حقوق ودستمزد وتعیین مبالغ ناخلص وخالص حقوق ودستمزد قابل پرداخت به هر یک ازرسنل را به عهده دارد در واقع اسناد و مدارک حقوق ودستمزدهریک ازرسنل و کارکتان در این دایره نگهداری میشود
افرادی که برای استخدام وارد موسسه می شوند ابتا در بخش گارگزینی موسسه اقدام به انعقاد قرارداد کار نموده و با توافق هایی در ارتباط نحوه وشرایط کار و زمان و مدت و سایر مواردی که طبق قمانین کار مشخص شده به عنوان یکی از پرسنل آن موسسه شروع به کار می نماید سپس اطلاعات توافق کار شامل زمان ومدت کار میزان حقوق و دستمزد ونرخ دستمزد و سایر موارد در اختیار واحد حسابداری حقوق و دستمزد قرار می گیرد و از طرف دیگر فرد مذکور پس از کار در موسسه واحدثبت ورود وخروجاطلاعات مدت زمان کار ایشان را در طی مدت کار را ثبت می کند که معمولا پس از یک ماه کارکرد زمان ورود وخروج در اختیار واحد حسابداری قرار می گیرد واحد حسابداری پس از محاسبه مدت کارکرد فرد مورد نظر بالحاظ قرارداد کار و شرایط قانون کار حقوق ودستمزد متعلقه پرسنل مذکور را وکسورات قانونی ایشان را تعیین و اقدام به ثبت در حسابها می نماید
قرارداد کار و شرایط اساسی انعقاد قرارداد کار چگونه است
قررداد کار عبارت است ازقرارداد کتبی یا شفاهی که به موجب آن کارگر درقبال دریافت حق السعی کاری را برای مدت موقت یا مدت غیر موقت برای کارفرما انجام می دهد
در قرار داد کار علاوه بر مشخصات دقیق طرفین باید موارد زیر مشخص شود
الف-نوع کار یا حرفه یا وظیفه ای که کارگر باید به آن اشتغال یابد
ب-حقوق یا مزد مبنا (پایه)
ج-ساعات کار تعطیلات و مرخصی ها
د- محل انجام کار
ه-تاریخ انعقاد قرارداد
و-مدت قراردادچناچه کار برای مدت معین باشد
ز- موارد دیگر که عرف و عادت شغل یا محل ایجاب می نماید
طرفین می توانند با توافق یکدیگر مدتی را بنام دوره آموزشی کار تعیین نمایند که مدت دوره آموزشی باید در قرارداد کار مشخص باشد
حقوق یا مزد مبنا چیست
حقوقی که با رعیت قانون کار برای کارگران رسمی ویابوسیلهعقد قرارداد که مخالف قانون کار نباشد(برای کارگران قراردادی)برای انجام یک ساعت کاریا تولید یک واحد محصول تعیین وبه صورت ساعتی روزانه هفتگی و معمولآماهانه پرداخت می شود را حقوق یا مزد مبنا می گوید
اگر مزد کارگر براساس تعداد تولید وبدون در نظر گرفتن ساعت کار (پارچه کاری )پرداخت شود اصطلاحآ به آن کارمزد می گویند
مدت کار
براساس ماده 51 قانون کار ساعت کار عادی مدت زمانی است که کارگر نیرو و یا وقت خود را به منظور انجام کار در اختیار کار فرما قرار می دهد به غیر مواردی که در قانون مستثنی شده است باتوجه به اینکه ساعت کار کارگران در شبانه روز نباید بیشتر از8ساعت تجاوز کند
طبق تبصره (1)این ماده کارفرما با توافق کارگران نماینده یا نمایندگان قانونی آنان می توان ساعت کار را در بعضی از روزهای هفته کمتر از میزان مقرر ودر دیگر روز ها اضافه بر این میزان تعیین کند به شرط آنکه مجموع ساعت کار هر هفته از24 ساعت تجاوز نکند باید توجه داشت در ماده 52قانون کار اشاره شده است که در کارهای سخت و زیان آور و زیر زمینی ساعت کار نباید از 6ساعت در روز و36ساعت در هفته تجاوز کند
اضافه کاری چیست و چه شرایطی دارد
الف- موافقت کارگر
ب- پرداخت 40%اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی
ج- ساعت کار اضافی ارجاعی به کارگران نباید بیشتراز4ساعت در روز تجاوز کندمگر در مورد استثنایی با توافق طرفین
منظور از شب کاری و نوبت کاری چیست
کارروز کارهایی است که زمان انجام آن از ساعت 6بامدادتا22میباشد کارشب کارهایی است که زمان انجام کارآن بین 22تا6بامداد است
کار مختلط
کارهایی است که بخشی از ساعات انجام آن در روز وقسمتی در شب واقع می شود
کار نوبتی
عباررت است از اینکه کاری در طول ماه گردش داشته باشد به نحوی که نوبت های آن در صبح یاعصریا شب واقع شود
باید بدانیم برای هر ساعت کار در شب به غیر از کار گران نوبتی (نوبت کارشان در صبح یا عصر یا شب است)35%اضافه بر مزد ساعت کارعادی تعلق میگیرد واما طبق قانون کار کارگران نوبت کاری اگر نوبت کارشان در صبح وعصر واقع شود10%وچنانکه نوبت کارشان در صبح و عصروشب واقع شود15%ودر صورتی که نوبت کار در صبحوشب ویا درعصر وشب باشد22.5%اضافه بر دستمزد عادی به عنوان فوق العاده نوبت کاری دریافت خواهند کرد
باید توجه داشته باشیم که ساعات نوبت کاری ممکن است از8ساعت در شبانه روز ویا 24ساعت در هفته تجاوز کندلیکن ساعت کار در چهار هفته متوالی نباید از 176ساعت تجاوز کند
نکته قابل توجه ایناست که باید بدانیم طبق قانون کار ارجاع کار اضافی به کارگرانی که شبانه یا کارهای خطرناک وسخت وزیان آور انجام می دهند ممنوع است
تعطیلات و مرخصیها
طبق ماده 62قانون کار روز جمعه روز تعطیل هفتگی گارگران با استفاده از مزد می باشد
باید توجه داشت در امور مربوط به خدمات عمومی نظیر آب برق اتوبوسرانی ویا در کارگاهایی که حسب نوع یا ضرورت کار ویا توافق طرفین بهطور مستمر روز دیگری برای تعطیل تعیین می شود همان روز در حکم تعطیل هفتگی خواهد بود و به هر حال تعطیل یک روز معین در هفته اجباری است کارگرانی که به هر عنوان به این ترتیب روزهای جمعه کار می کنند در مقابل عدم استفاده از تعطیل روز جمعه 40%اظافه بر مزد دریافت خواهند کرد
مرخصی استحقاقی سالانه کارگران با استفاده از مزد و احتساب چهار روز جمعه یک ماه است سایر روزهای تعطیل جزء ایام مرخصی محصوب نخواهد شد
مرخصی سالانه کارگرانی که به کارهای سخت وزیان آور را اشتغال دارند 5هفته می باشد که استفاده از این مرخصی ها حتیالاکان در دونوبت در پایان هرشش ماه کار صورت می گیرد باید بدانید برای کار کمتر از یک سال مرخصی به نسبت مدت کار انجام یافته محسوب میشود
عیدی وپاداش
عیدی وپاداش کارگران در پایان هر سال بر مبنای حقوق ودستمزد توسط هیئت دولت تعیین می شود اما باید توجه داشت که بطور معمول در پایان دور مالی یا درپایان هرفصل مبالغی به عنوان عیدی و پاداش به کارکنان پرداخت می شودودر ضمن باید بدانیم که معمولآ هیآت مدیره موسسات برای پرداخت عیدی می توانند مباغی بیش از حداقل تعیین شده از طرف هیئت دولت به کارگران پرداخت کند
فوق العده مآموریت
مآموریت به مواردی اطلاق می شود که کارمند برای انجام کار حداقل50کیلومترازمحل کارگاه اصلی دور شود ویا ناگزیرباشد حداقل یک شب در محل مآموریت توقف نماید
فوق العاده مآموریت نباید کمتر از مزد ثابت یا مزد مبنای روزانه کارگران باشد همچنین کارفرما مکلف است وسیله یا هزینه رفت و برگشت آنا را تآمیین کند
کسورات قانونی
مبالغی که کارفرما به نمایندگی از طرف سازمانهای مربوط براساس مصوبه های قانونی ازدستمزد کارگران وکارکنان کسر و به سازمانهای ذینف پرداخت می نماید کسورات قانونی می گویند
کسورات قانونی بطور کلی به شرح زیر می باشد
الف- مالیات حقوق ودستمزد
ب- حق بیمه اجتماعی سهم کارگر
ج- بدهی کارگر به صندوق اجرا(اجرائیات)
مالیات حقوق و دستمزد چیست
کارفرما موظف است در زمان تهیه لیست حقوق ودستمزد مالیات متعلق را با توجه به ضریب جدول مالیاتی پس از کسر معافیتهای قانونی محاسبه نموده از حقوق کارگروکارمند کسر وبحساب وزارت اموراقتصادو دارایی واریز نماید
باید بانیم مهلت پرداخت مالیات حقوق ودستمزد حداکثر یک ماه پس از تنظیم لیست حقوق ودستمزد خواهد بود و در صورت تآخیر در پرداخت آن جریمه دیرکرد به کارفرما تعلق می گیرد
حق بیمه های اجتماعی چیست و چگونه محاسبه میشود
بیمه شدگان تآمین اجتماعی یعنی کسانی که با پرداخت مبالغی به عنوان حق بیمه حق استفاده از مزایای مقرردر این قانون را دارند
الف- بیمه های درمانی حوادث و بیماری ها
ب- بارداری
ج- دریافت مستمری که خود شامل از کار افتادگی بازنشستگی و مرگ میباشد
بطور کلی حق بیمه های اجتماعی جمعآ30%حقوق ودستمزد ناخالص می باشد که درواقع 7%از آن کارگرو20%را کارفرما و3%مابقی را دولت می پردازد
بنابراین متوجه شدید که از کل حق بیمه 7%راکارگرباید بپردازد درواقع زمانی که کارفرما لیست حقوق ودستمزد را تهیه میکند این مبلغ یعنی 7%حقوق ودستمزد را از حقوق ودستمزد کسر وبه حساب سازمان تامین اجتماعی واریز می کند
دقت دارید که این مبلغ هزینه ای برای کارفرما نمی باشد و اما اشاره شد20%حقوق ودستمزد نیز سهم کارفرما به عنوان بیمه های تآمین اجتماعی می باشد
کارفرما در زمان تهیه لیست حقوق ودستمزد معادل 20%حقوق ومزایای مشمول بیمه هر کارگر را محاسبه می کند و به حساب تآمین اجتماعی واریز می کند توجه دارید این مبلغ را کارفرما تنها بر اساس حقوق ودستمزد کارگران خود محاسبه می کند و از حقوق کارگران کسر نمی نماید بلکه کارفرما این مبلغ را پرداخت می کند بنابراین مبلغ فوق یک هزینه اضافی برای کارفرما می باشد
باید بدانیم که کارفرما حداکثر30روزپس از تنظیم لیست حقوق ودستمزد یک نسخه به انضمام چکی معادل حق بیمه سهم کارگر وکارفرما به سازمان تآمین اجتماعی پرداخت می کند
حق بیمه سهم دولت نیز معدل 3%دستمزد ناخالص از طرف دولت بطوریکجا در بودجه سالانه کل کشور منظور و به سازمان تآمین اجتماعی واریز میشود
توجه داشته باشید طلب سازمان تآمین اجتماعی از موسسات بابت حق بیمه به عنوان مطالبات ممتاز میباشد یعنی نسبت به سایر طلبکاران موسسات از اولویت برخوردار می باشد
مولف--- مهدی قربانی و شهرام روز بهائی