بهای تمام شده + درصدی سود [/r][/t] هزینه یابی هدف قیمت بازار به عنوان بخشی از برنامه ریزی بهای تمام شده در نظر گرفته نمی شود . [/t] قیمت بازار رقابتی در برنامه ریزی بهای تمام شده در نظر گرفته می شود . هزینه ها ، قیمت را مشخص می کند .[/t] قیمت ، هزینه ها را تعیین می کند . به منظور کاهش هزینه ها ، به ضایعات و عدم کارایی توجه می شود .[/t] طراحی ، عامل با اهمیتی در کاهش هزینه هاست . مشتری در کاهش هزینه دخالتی ندارد .[/t] داده های مشتریان به عنوان راهنمایی برای کاهش هزینه هاست. مانده حسابهای هزینه خود بیانگر تغییرات و کاهش هزینه هاست.[/t] گروه هایی با وظایف متقابل ، مدیریت هزینه ها را به عهده دارند. تأمین کنندگان قطعات بعد از طراحی محصول درگیر می شوند .[/t] تأمین کنندگان قطعات زودتر از اتمام طراحی درگیر می شوند . حداقل قیمت اولیه توسط مشتری پرداخت می شود .[/t] انتقال هزینه مالکیت به مشتریان را به حداقل می رساند . در برنامه ریزی بهای تمام شده از زنجیره ارزش استفاده نمی شود و یا کمتر استفاده می شود .[/t] در برنامه ریزی بهای تمام شده از زنجیره ارزش استفاده می شود . فرآیند اساسی هزینه یابی بر مبنای هدف :
شکل 3 چهار قدم پایه هزینه یابی بر مبنای هدف را نشان می دهد. این فرآیند با تعریف محصول شروع شده، و با قدم های تعیین هزینه هدف، پیدا کردن راه هایی برای رسیدن به هدف و سپس حفظ هزینه رقابتی در طول چرخه عمر محصول و در رقابت با محصولات رقیب در یک بازار رقابتی ادامه می یابد.
فرآیند هزینه یابی بر مبنای هدف در اولین قدم های تحقق محصول، جایی که ایده تولید محصول مطرح
می شود، آغاز می گردد. این ایده می تواند ناشی از ورودی مستقیم از بازار ( درک نیازها و خواسته های مشتریان )، از افرادی با درک بالا از بازار (فرآیند بازاریابی)، از ایده ای در مورد راه های جدید برای برآورده کردن یک نیاز (فرآیند تحقیق و توسعه) و یا درکی از اینکه یک نیاز ارضا نشده در بازار وجود دارد، باشد. البته هزینه یابی بر مبنای هدف می تواند در موارد دیگر نیز اعمال شود، مثلاً وقتی که قرار است یک محصول کنونی مورد بازنگری اساسی و یا باز طراحی قرار گیرد. در هر صورت در همه موارد، قدم تعریف محصول به شدت وابسته به بازار می باشد.
حفظ هزینه رقابتی رسیدن به هدف تعریف محصول شکل 3 – فرآیند اساسی هزینه یابی بر مبنای هدف[14]
در تعیین هزینه های هدف شروع کردن با قیمت بسیار مهم است. شما باید بدانید که مشتریان تمایل به پرداخت پول برای محصول و قابلیت های متعدد آن دارند . این مطلب اغلب به معنی درک هزینه کلی مالکیت مشتری است. این مطلب همچنین به معنی شناخت قیمت رقبا و ساختار هزینه آن ها می باشد. فقط بعد از تعیین قیمت – و حاشیه سود مورد نیاز برای سلامت کسب و کار – است که می توان هزینه هدف را تعیین کرد. لازم به ذکر است که در معادله زیر هزینه متغیر وابسته، و قیمت و حاشیه هدف متغیر مستقل می باشند :
هزینه هدف = قیمت هدف – حاشیه هدف
دستیابی به هدف به معنای پیدا کردن راههایی برای طراحی و تولید محصول در ضمن برآوردن هزینه هدف می باشد. این قدم معمولاً به فکر کردن با ذهن باز ، استفاده از جلسات طوفان ذهنی ، استفاده از ایده ها و افکار کلیه افراد حاضر در زنجیره محصول و بالاتر از همه وجود یک نظم و ترتیب استوار و جامع برای پرسش گری در مورد کلیه فرضیات صورت گرفته در مورد همه عناصر هزینه محصول نیازمند است. استفاده از فرآیند هزینه یابی بر مبنای هدف بایستی در مراحل ابتدایی چرخه طراحی محصول آغاز شده و در جریان آن باید
" هزینه " را به عنوان یک پارامتر طراحی و با اهمیتی یکسان با سایر قابلیت ها و مشخصه های محصول قلمداد کرد.
پس از طرح ایده های کاهش و حذف هزینه ها ، لازم است تا ابتدا یکایک آن ها را به منظور سنجش میزان امکان پذیری و اثربخشی شان مورد ارزیابی قرار داد ، و سپس در فاز طراحی تفصیلی و در طول تولید به عمل آورد . یکی از جنبه های مثبت این قدم پرهیز از پدیده "feature creep" است که اغلب در طول طراحی یک محصول اتفاق می افتد . اگر سازمان تشخیص دهد که یک قابلیت جدید بایستی در طول فرآیند توسعه محصول به آن اضافه گردد ، لازم است تا منافع و هزینه های آن به دقت مورد بررسی قرار گیرد. گنجاندن چنین قابلیتی گاهی نیازمند اعمال موازنه هایی می باشد که در بعضی اوقات بهتر است تا زمان عرضه بعدی محصول به تعویق افتد.
در نهایت پس از معرفی محصول با هزینه هدف به بازار مصرف ، رقابت ادامه پیدا کرده و قیمت محصول
رو به کاهش می گذارد. بنابراین بهبود مستمر محصول ضرورت پیدا می کند، در اینجاست که روش های سنتی کاهش هزینه کاربرد خود را پیدا می کنند. البته باید توجه داشت که از آنجا که این روش ها پس از اتخاذ تصمیمات مؤثر بر هزینه ها به کار گرفته می شوند ، اثر نسبتاً کمی بر کاهش هزینه ها خواهند داشت.
فرآیند هزینه یابی بر مبنای هدف ، همان طور که در شکل 3 با پیکان های بازگشتی نشان داده شده ، یک فرآیند مستمر و پویا بوده و در هر مرحله از آن لازم است تا نتایج بطور دائمی بررسی شوند و در صورت لزوم فرضیات و بازخوردهای صورت گرفته در مراحل قبل مورد بازبینی قرار گیرند. به عنوان مثال، در قدم حفظ هزینه رقابتی لازم است تا به علائم ارسال شده از سوی بازار توجه کافی مبذول داشته و تغییرات به وجود آمده در آن را به طور دائم مورد بررسی قرار دهیم ، مثلاً بازار ممکن است که به یک قابلیت جدید و یا کاهش قیمت نیاز داشته باشد که در نتیجه بر قدم های "تعریف محصول" و "تعیین هدف" تأثیر گذار خواهد بود.
شکل 4 چهار قدم اصلی فرآیند هزینه یابی بر مبنای هدف را دوباره نشان می دهد ، البته با این تفاوت که برای هر قدم سؤال عمده و اساسی آن قدم که باید پرسیده شود نیز ذکر شده است .[14]
شکل 4 – سؤالات اساسی هر قدم از هزینه یابی بر مبنای هدف[14]
چه چیزی می فروشیم؟به چه کسی ؟خریدارن برای چه کاری محصول ما را می خواهند ؟ مشتریان برای چه چیزی پول می پردازند؟هزینه آن چقدر است؟ چطور می توانیم به اهداف خود برسیم ؟ چطور می توانیم پیشرو بمانیم؟ (محصولات بازار محور!) (قیمت های بازار محور، سپس هزینه هدف!) ساختن هزینه های هدف یک طراحی
یافتن راه هایی برای کاهش هزینه ها
راه های زیادی برای کاهش هزینه ها و رسیدن به هزینه هدف وجود دارد . اولین قدم پیدا کردن راه های سطح بالا برای کاهش هزینه ها در سطح معماری است. قدم بعدی بررسی محتاطانه زیر سیستمهاست، این زیر سیستم ها و یا سایر بخش ها و اجزا ممکن است نیاز به بازطراحی داشته باشند، تأمین کنندگان ممکن است با مذاکره راضی به کاهش قیمت های خود بشوند، همچنین ممکن است که پیشنهاداتی از طرف آن ها برای عوض کردن بعضی اجزا با آیتم های ارزان تر و ... داده شود. لیست کوتاه سؤالات زیر می توانند به شما در بررسی یک عنصر از سیستم کمک کنند:
· آیا عملکرد این عنصر فراتر از نیاز مشتری است؟
· اگر به جای مشتری بودید ، آیا می توانستید این عنصر را نادیده بگیرید؟
· اگر این عنصر وجود نداشت ، چه اثراتی متحمل بود؟
· آیا می توان جای بعضی از مراحل ساخت محصول را با هم عوض کرد؟
· آیا می توان بعضی از کارکردها را با هم ترکیب کرد؟
· آیا پایایی سیستم بیش از حد نیاز است؟
· آیا راه ساده تری جهت تحقق این نیاز یا بیشتر الزامات وجود ندارد؟
· آیا از قطعه یا فرآیند استاندارد یک کارخانه دیگر نمی توان استفاده کرد؟
· آیا این راه تنها راه برای انجام این کار است ؟ آیا این راه بهترین راه است؟
· آیا سایرین این محصول را با قیمت کمتر و در زمان کمتر تولید می کنند؟
· آیا یک محصول مشابه که بتواند همه یا اکثر الزامات را تأمین کند ، در بازار وجود دارد [14] ؟
مشکلات به کارگیری هزینه یابی هدف در کشور ایران
با وجود مزایای بسیار مهم هزینه یابی هدف ، « این سیستم در ایران کاربرد بسیار کمی دارد. موانع به کارگیری سیستم هزینه یابی هدف در ایران پنج عامل است: عدم امکان تعیین قیمت های رقابتی، رایج نبودن مشتری مداری، فقدان کارگروهی، عدم بهره گیری از هزینه یابی بر مبنای فعالیت و عدم استفاده از مهندسی ارزش.
هزینه یابی بر مبنای فعالیت رویکرد نوینی است که از طریق ردیابی عوامل هزینه به فعالیت های مرتبط با تولید و عرضه ی محصولات، تلاش می کند تا با انعکاس واقعی این هزینه ها، ارتباط آن ها را با جریان تولید مطالعه نماید و مهندسی ارزش مجموعه ای از چند روش فنی به منظور بازنگری و تحلیل اجرای کار و استفاده از خلاقیت ها و روش های تحلیل سیستم برای بهینه سازی طرح است.
به طور کلی تا زمانی که کشور از بازار انحصاری برخوردار باشد، شرکتها هیچ گونه تمایلی به استفاده از
هزینه یابی هدف نخواهند داشت و فقط در شرایط رقابتی است که شرکتها جهت این که بتوانند به بقای خود ادامه دهند، این سیستم را مورد استفاده قرار خواهند داد ... اما ، متأسفانه بسترهای لازم برای اتخاذ این سیستم در ایران، وجود ندارد. با توجه به وضعیت اقتصادی ایران و عدم ثبات و قابلیت پیش بینی شرایط اقتصادی داخل کشور، نمی توان برای محصول جدیدی که در اندیشه تولید آن در آینده ای نزدیک هستیم، برنامه ریزی کنیم. [22]
نتیجه گیری و پیشنهادات:
در شرایط رقابتی حاکم بر دنیای تجارت ، شرکت ها ملزم به مدیریت اجزاء بقاء محصول (قیمت/بهای تمام شده، کیفیت و کارکرد) هستند. با توجه به جهانی شدن بازارها که در حال حاضر شاهد آن هستیم و مسئله پیوستن به بازار تجارت جهانی، ما ناگزیر به فضای رقابتی قدم می گذاریم و برای بقاء در چنین فضایی باید به سوی مدیریت استراتژیک هزینه ها و ترفندهای آن مانند هزینه های هدف گام برداریم زیرا این سیستم های نوین حسابداری مدیریت راهکارهایی را ارائه می دهند که با بکارگیری آن نه تنها سازمان ها در عرصه رقابت باقی می مانند بلکه حضوری قوی و مقتدرانه دارند اما مسئله اصلی محدود بودن بازارهای رقابتی و تجارت جهانی برای کشور ایران می باشد.
به طور کلی می توان این گونه نتیجه گیری نمود، تا زمانی که کشور از بازار انحصاری برخوردار باشد، شرکت ها هیچ گونه تمایلی به استفاده از هزینه یابی هدف نخواهند داشت و فقط در شرایط رقابتی است که شرکت ها جهت این که بتوانند به بقاء خود ادامه دهند، این سیستم را مورد استفاده قرار خواهند داد.
پیشنهاد می شود دولت سیاست هایی که منجر به گشایش مرزها برای واردات محصولات می شود را اتخاذ نماید تا شرایط رقابت در کشور مهیا شود و تولید کنندگان داخلی هر صنعت برای تولید هر چه بهتر محصولات و صرفه جویی در هزینه ها و اصلاح الگوی مصرف، از هزینه یابی بر مبنای هدف استفاده نمایند. با بکارگیری این سیستم نگاه ها به سوی بازار و مشتریان متمرکز می شود و در پی دستیابی رضایت مشتری، به تولید محصولاتی باکیفیت و باصرفه و مورد درخواست مشتری می رسیم.
یکی از عوامل موفقیت شرکتهای ژاپنی جایگزینی کارگروهی به جای کار فردی می باشد و نتایج تحقیقات انجام شده در زمینه مدیریت هزینه یابی هدفمند نیز حاکی از این می باشد که شرکتها بایستی به چند مهارتی ساختن نیروی انسانی خود اقدام نموده و کارگروهی را جایگزین کار سنتی و فردی کنند و قدرت و اختیار لازم را نیز به اعضای گروه تشکیل شده جهت تصمیم گیری های مقتضی واگذار نمایند.
گاهی اوقات مشاهده می شود که خود مدیران نیز اطلاعات به روز از سیستم های نوین از جمله سیستم
هزینه یابی بر مبنای هدف ندارند و متأسفانه از راهکارهای سنتی و تکراری که آن ها را در کوتاه مدت در جایی که قرار دارند نگه داشته و در بلند مدت آنها را به ورطه ورشکستگی می رساند ، استفاده می کنند. پیشنهاد
می شود برای سطوح مختلف مدیریت شرکتها در فواصل زمانی معین دوره های آموزش ضمن خدمت و سمینارهایی گذاشته شود تا با تکنیک های نوین مدیریت از جمله مدیریت هزینه آشنا شوند.
کمی پیش تر در موانع به کارگیری سیستم هزینه یابی بر مبنای هدف در ایران ، عدم بهره گیری از هزینه یابی بر مبنای فعالیت و عدم استفاده از مهندسی ارزش را نام بردیم. پیشنهاد می شود با بکارگیری این دو عامل، موانع را از پیش پای سازمان برداشته و به سوی موفقیت گام برداریم. |
|
|
|
|
|
|
|
|