تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابرسی => نويسنده: Raziyeh Nasiri در دسامبر 19, 2011, 19:27:13
-
رنسانس(تجدید حیات)
ما نمی دانیم چه کسی حسابداری را اختراع کرد،ولی می دانیم که سیستم ثپت دو طرفه طی سده های سیزدهم و چهاردهم در چندین مرکز تجاری در ایتالیای شرقی مشاهده شد.نخستین سند مربوط به یک سیستم کامل ثپت دو طرفه در دفاتر شهر داری شهر جنوا ایتالیا پیدا شد که متعلق به سال 1340 است. در دفاترشرکت ((جیوانی فارون فی ))که یک شرکت بازرگانی در فلورانس بود دفاتر وسوابقی از حسابداری پیدا شد که تاریخ انها به 1300-1299 می رسد.
نخستین دفاتر حسابداری متعلق به یک راهب فرانسیسکن به نام "برادر لوکا پاچیولی" است که بیشتر عمر خود را به عنوان یک استاد و اندیشمند در دانشگاه های پروچیا،فلورانس،پیتزا و برلونیا گذرانید. پاچیولی کتابی نوشت این کتاب در1494 در ونیز منتشر شد در این کتاب برای نخستین بار مطالبی درباره سیستم ثپت دو طرفه ارائه شد و دلیل های مربوط به این شیوه ثپت و حسابداری نیز ارائه گردید.
به صورتی گذرا،در 1494،زمانی که کتاب پاچیولی منتشر شد،تقریبا کل سیستم حسابداری،بدان گونه که امروز ان را می شناسیم مورد استفاده قرار می گرفت. زمانی که مجلس قانون گذاری ایالات متحده امریکا،در 1934،مقرر کرد که کمیسیون بورس و اوراق بهادار برای تدوین مقررات حسابداری به وجود اید، ان نمی توانست سیستم جدیدی از حسابداری ارائه کند.برعکس،این مجلس فقط در صدد بود تا سیستمی را تنظیم کند که بیش از 5 سده رایج شده بود.با توجه به اینکه مدیریت شرکت ها (به کمک حسابداران مدیریت)،بنا به فرض ،بدون کمک گرفتن از مداخله دولت توانسته بودند سیستم های مناسب حسابداری ارائه کنند،این پرسش واقعی مطرح است که ایا دخالت دولت ضرورت داشت یا خیر.در این باره بحث های زیادی وجود داشته است که از حوصله ی این بخش خارج است در این مقطع میخواهیم در مورد تاریخچه ی حسابداری اگاه شویم.
ریشه لغات|
بدهکار،بستانکار،ثپت روز نامه،دفتر کل،حساب،تراز ازمایشی،ترازنامه و صورت سود وزیان همگی به دوره رنسانس تعلق دارند.از این رو،حسابداری می تواند از این دیدگاه برخود ببالد که مانند سایر شاخه های هنرهای ازاد دارای سابقه ای درخشان است.بخشی از این تاریخچه ریشه در واژگان فصیح و بلیغ دارد که تاریخچه بیشتر انها به سده های میانی بر می گرددوبرخی از انها دارای منشا بسیار غنی می باشند.برای مثال،کلمه های وام،بدهکار،ورقه قرضه وبدهکار کردن همگی ریشه در debere دارندکه به معنی مدیون بودن است و به صورت خلاصه ان را بد=dr است که در ثپت های دفتر روزنامه مورد استفاده قرار می گیرد.ریشه واژه بستانکار همان کلمه creed است و معنی ان چیزی است که فرد ان را باور دارد مانند گفتاری را که در مسیحیت برای اعتقاد یا باور به کار می برند{apostles مساوی با اعتقاد حواریون}،همچنین به معنی کسی است که دیگری به او اعتقاد دارد(برای او اعتبار قائل است)مانند بستانکاران یعنی کسانی که برای شرکت اعتبار قائل هستند.ریشه این واژه در زبان لاتین credereاست که در ثپت های دفتر روزنامه به خلاصه cr=بس می نویسند.
در سده های گذشته در انگلستان واژه مالیات به عنوان نمونه دیگر و قابل ذکر است.مالیات های وصولی را بر روی مبزی می گذاشتند که یک پارچه شطرنجی بر روی ان کشیده شده بود و دارای خانه های مربعی شکل بود.اسکناس های تقلبی یا دروغین را در یکی از این خانه ها قرار می دادند و نشان دهنده پول های مورد بدهی بود؛کالاها و پول های پرداخت شده در خانه دیگر در کنار ان قرار می دادندو این ابتدایی ترین شکل دفتر داری ثپت دو طرفه بود. این پارچه که شطرنجی و دارای خانه های مربعی شکل بود{ checkered} منجر به خزانه داری انگلستان {Exchequer} شد؛معادل ان در ایالات متحده امریکا همان سازمان درامدهای داخلی امریکا است.در زمانی که دولت انگلیس اسکناس هایی منتشر کرد انها را اسناد خزانه یا به اختصار چکexchequer bills} } نامیدند و در ایالات متحده امریکا ان را به این صورت می نویسند:checks.
پیشگامان حسابداری
حسابداری در سرزمینی شکوفا شد که خاک بسیار غنی ان توانسته بود طی چندین سده به صورت مرکز آموزش و تجارت با شرق شود و نیز در همین سرزمین کشتی های 3بادبانی،سیستم چاپ و سیستم جدید اعداد اختراع شد.بیشتر این نوع آوری ها به وسیله دانشمندان عرب از چین و هند به اروپا آورده شد.حسابداری محصول و ره اورد رنسانس ایتالیایی هاست . نیروهایی که باعث شدند اروپا تجدید حیات نمایند همانند نیروهایی بودند که موجب پیدایش حسابداری شدند.حتی بر این باورند که اگر پیدایش حسابداری و ثپت دوطرفه نبود،یعنی همان روشی که چارچوبی ارائه کرد وسرمایه داری خصوصی توانست در درون ان ثروت هایی ایجاد کند(یعنی ثروت هایی که از هنرمندان،موسیقی دانان،روحانیون و نویسندگان حمایت نمودند)این نیروها نمی توانستند به میزان کافی پیشرفت کنند تا به دنیای کنونی ما شکل بدهند.داستان حسابداری همان داستان عصرماست.از چندین زاویه،حسابداری می تواندداستان خود را بسراید،زیرا در حسابداری چیزهایی ثپت می شود که در واقع مواد اولیه یا دست مایه ی تاریخ نگاران ما را تشکیل دهد.
می توان گفت که حسابداری ره اورد سرزمین های مختلف و دستاوردهای گوناگون است تاریخچه حسابداری می تواند به سرعت این موضوع را روشن کند که فرهنگ ما به طور کامل ریشه در فرهنگ های دیگر دارد.
اسناد و ثبت های مربوط به رویدادهای مالی متعلق به 4000سال پیش وجود دارد ولی روشی را که ما امروز به کار میبریم همان سیستم ثبت دو طرفه است که در سده چهاردهم در ایتالیا به وجود امد.علت پیدایش این رو حسابداری در ابتالیا این است که یک سلسله از ریاضیات پیشرفته بوسیله عرب ها از هند به اروپا اورده شد و انواع فن اوری پیشرفته،بیشتر از چین به اروپا منتقل گردید و سرانجام فشارهای ناشی از جنگ و بیماری باعث شد که سیستم فئودالی در اروپا از بین برود. چند سده از زمان پیدایش حسایداری می گذرد ولی هنوز هم شیوه حسابداری تغییر عمده ای نکرده است،اگرچه در برخی از جنبه ها ،به ویژه ارائه گزارشات مالی، تغییراتی رخ داده است.برای مثال،شرکت های تجاری به صورت شرکت هایی در امده ان که عمر دائمی دارند. و از سویی دیگر برای شرکت های صنعتی به سرمایه ی بیشتری نیاز است و نیز حساب سود و حساب حقوق صاحبان سهام دارای اهمیت خاص شدند و سیستم حسابداری ناگزیر شد در دوره های زمانی خاص گزارشات شرکت را به مالکان بدهد.از این رو ما،شاهد گونه هایی از تغییر بوده ایم.تا سده ی نوزدهم به ندرت امکان داشت یک شرکت سهامی وجود داشته باشد، و در این زمان بود که شرکت های سهامی توانستند به ثبت برسند.بریتانیا شرکت های سهامی را ناگزیر ساخت گزارشات سالانه خود را حسابرسی کنند،ولی در ایالات متحده امریکا چنین مقرراتی وجود نداشت.حسابرسی در بریتانیا باعث شد که در این کشور حرفه حسابداری بوجود اید.حسابداران انگلیسی و اسکاتلندی به ابالت متحده امریکا رفتند تا شرکت هایی را که بریتانیایی ها در ان سرمایه گذاری کرده بودند،حسابرسی کنند و این اقدام باعث شد که در ان کشور هم حرفه حسابداری بوجود اید.
همه این رویدادها در محیطی رخ داد که سیستم اقتصادی تابع قوانین و مقررات نبود. این دوران در 1922با بحران بازار سهام و رکود اقتصادی که در پی داشت به پایان رسید.
آینده حسابداری
حسابداری در واکنش به امواج ایجاد شده در محیط،کشف های جدید و پیشرفت های فناوری از خود واکنش نشان داد دلیل های محکمی وجود دارد و می توان بر پایه ان ها مدعی شد که حسابداری در واکنش به تغییراتی که ما در عصر خود تجربه می کنیم سیر تکاملی خود را ادامه داد.نخست،حسابداری پدیده تازه واردی در صحنه تجارت نیست.نخستین ثپت ها به هزاران سال پیش تعلق دارند.دوم،حسابداری با حسابداری عمومی مترادف نیست.تقریبا در تمام دوره های اولیه اطلاعات مورد نیاز مدیران(ونه سرمایه گذاران)را تامین می کرد. سوم،حسابداری مخلوق دست مردان سفیدپوست (انگلوساکسون و پروتستان)نیست. پیدایش و توسعه ان در گرو رویدادهایی است که در افریقا،هند،عراق،ایران وجاهای دیگررخ داد. واقعیت این است که حسابداری یک محصول و ره اورد جهانی است.چهارم،حسابداری محصول همکاری های فرهیختگان و دانشمندان یهودی،مسیحی ومسلمان است(ودر وافع نتیجه ی تلاش فرهنگ های مختلف است).پنجم،پیدایش،رشد و توسعه ی حسابداری دستخوش تغییرات فناوری قرار گرفت.درست بدان گونه که پدیده های امروز هم به چنین سرنوشتی دچار می شوند.
منبع:الدون اس.هندریکسن-مایکل اف.ون بردا،ترجمه دکتر علی پارسائیان،تئوری های حسابداری،انتشارات ترمه1385