تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابداری مالی => نويسنده: زهرا شريفي در دسامبر 19, 2011, 12:47:54
-
تكميل چرخه حسابداري با استفاده از كاربرگ
پس از تهيه تراز ازمايشي مي توان كليه اصلاحات را مستقيما در دفتر روزنامه ثبت سپس به حساب هاي دفتر كل انتقال داد ودر نهايت با استفاده از تراز آزمايشي اصلاح شده صورت هاي مالي را تهيه كرد .اين نحوه عمل را در مؤسسات كوچك مي توان به كار گرفت، اما در مؤسسات بزرگ كه تعدادا حساب هاي دفتر كل زياد مي باشد، عمليات مربوط به اصلاح حساب ها وثبت اين عمليات در دفتر روزنامه ونقل آن ها به حساب هاي مربوط در دفتر كل وتهيه تراز آزمايشي اصلاح شده شامل جزئيات بسياري است كه احتمال وقوع اشتباه را افزايش مي دهد. بنابراين به منظور تقليل اشتباهات احتمالي و همچنين براي تسهيل عمليات مربوط به اصلاح وبستن حساب ها وتهيه صورت هاي مالي از فرمي به نام كاربرگ كه كليه اطلاعات لازم براي انجام دادن كارهاي فوق به طور يكجا در آن ثبت مي گردد، استفاده مي شود.
بايد توجه داشت كه استفاده از كاربرگ اختياري است و بدون استفاده از آن نيز مي توان مستقيما اصلاحات لازم را انجام داد و چرخه حسابداري را تكميل نمود.
در صورت استفاده از كاربرگ، توالي مراحل حسابداري در پايان دوره مالي به شرح زير است :
بدون استفاده از كاربرگ با استفاده از كاربرگ
مرحله ششم اصلاح حساب هاي دفتر كل تهيه كاربرگ
مرحله هفتم تهيه تراز آزمايشي اصلاح شده تهيه صورت هاي مالي
مرحله هشتم تهيه صورت هاي مالي اصلاح حساب هاي دفتر كل
مرحله نهم بستن حساب هاي موقت بستن حساب هاي موقت
مرحله دهم تهيه تراز آزمايشي اختتامي تهيه تراز ازمايشي اختتامي
مرحله يازدهم بستن حساب هاي دائمي بستن حساب هاي دائمي
با توجه به اينكه مراحل حسابداري در طول دوره مالي (مراحل اول تا پنجم ) وهمچنين مراحل نهم تايازدهم ،با استفاده از كاربرگ وبدون استفاده از كاربرگ يكسان مي باشد.
كاربرگ
كاربرگ فرمي است با ستون هاي متعدد كه در پايان دوره مالي تهيه واطلاعات لازم براي اصلاح حساب ها و تهيه صورت هاي مالي بستن حساب ها در آن گردآوري مي شود. كاربرگ جايگزين صورت هاي مالي نيست وبه عنوان نتيجه نهايي كار حسابداران نيز ارائه نمي شود، بلكه وسيله اي است كه فرايند اصلاح حساب ها وتهيه صورت هاي مالي را تسهيل مي كند.
كاربرگ انواع مختلفي دارد كه رايج ترين نوع آن كاربرگ ده ستوني است. اين كاربرگ يك ستون براي نام حساب وده ستون مبلغ دارد كه به پنج بخش زير تفكيك مي شود:
1-بخش تراز آزمايشي
2-بخش اصلاحات
3-بخش تراز آزمايشي اصلاح شده
4-بخش سود وزيان
5-بخش ترازنامه
نحوه تكميل كاربرگ
مراحل تهيه كاربرگ به شرح زير مي باشد :
1-نوشتن عنوان – كاربرگ همانند صورت هاي مالي داراي عنواني شامل سه سطر به ترتيب زير مي باشد :
سطر اول – نام مؤسسه
سطر دوم – نام گزارش يعني " كاربرگ "
سطر سوم – تاريخ، كه براي يك دوره معين است .
2- بخش تراز آزمايشي – اين بخش دقيقا همانند تراز آزمايشي تهيه شده در مرحله پنجم مي باشد و مي تدان اقلام مندرج در تراز آزمايشي را به اين بخش منتقل نمود. با توجه به اينكه اقلام مندرج در تراز آزمايشي از حساب هاي دفتر كل استخراج مي شود، لذا اغلب حسابداران به منظور صرفه جويي در وقت، مانده هر يك از حساب هارا مستقيما در بخش تراز آزمايشي كاربرگ نوشته واز تهيه تراز آزمايشي به طور جداگانه پهيز مي كنند.
پس از انتقال مانده كليه حساب ها به بخش تراز آزمايشي كاربرگ، جمع ستون بدهكار وبستانكار تعيين و در صورت تساوي، دوخط موازي در زير جمع هر ستون كشيده مي شود.
3- بخش اصلاحات – اين بخش براي ثبت اصلاحات مورد استفاده قرار مي گيرد. بدين منظور ثبت هاي اصلاحي مي بايست به همان ترتيبي كه در دفتر روزنامه ثبت مي شوند، در ستون هاي بدهكار وبستانكار بخش اصلاحات كاربرگ منعكس گردند . چنانچه بر اثر اصلاحات به حساب هايي بيش از حساب هاي مندرج در كاربرگ نياز باشد، نام حساب هاي اضافي مورد نياز بلافاصله بعد از جمع اقلام تراز ازمايشي در ستون " نام حساب " نوشته شده ومبلغ بدهكار يا بستانكار نيز در همان سطر در ستون بخش اصلاحات كاربرگ درج گردد. براي ايجاد سهولت در رديابي طرفين بدهكار و بستانكار ثبت هاي اصلاحي، معمولا هر ثبت اصلاحي با يك حرف يا يك شماره مشخص مي شود.
پس از ثبت كليه اصلاحات در كاربرگ، جمع ستون هاي بدهكار و بستانكار بخش اصلاحات تعيين ودر صورت تساوي ، دو خط موازي در زيرجمع هر ستون كشيده مي شود.
4-بخش تراز آزمايشي اصلاح شده - پس از ثبت اصلاحات در بخش اصلاحات كاربرگ، اقلام مزبور با اقلام مندرج در تراز آزمايشي جمع جبري شده ومانده صحيح آن ها به بخش تراز آزمايشي اصلاح شده انتقال مي يابد. بدين صورت كه :
الف – اگر حسابي دربخش تراز آزمايشي مانده بدهكار داشته ودر بخش اصلاحات نيز بدهكار شده باشد ، اين دو رقم با هم جمع مي شوند.
ب - – اگر حسابي دربخش تراز آزمايشي مانده بدهكار داشته ودر بخش اصلاحات بستانكار شده باشد ، رقم بستانكار از رقم بدهكار كسر مي شود.
ج - اگر حسابي دربخش تراز آزمايشي مانده بستانكار داشته ودر بخش اصلاحات نيز بستانكار شده باشد ، اين دو رقم با هم جمع مي شوند.
د - اگر حسابي دربخش تراز آزمايشي مانده بستانكار داشته ودر بخش اصلاحات بدهكار شده باشد ، از رقم بدهكار از رقم بستانكار كار كسر مي شود.
ه – حساب هايي كه اصلاحات پايان دوره بر مانده آن هادر تراز آزمايشي اثر نمي گذارد، عينا به بخش تراز ازمايشي اصلاح شده منتقل مي گردند .
و – حساب هايي كه تنها در نتيجه اصلاحات به وجود آمده اند عينا با ستون مربوط در بخش تراز آزمايشي اصلاح شده انتقال مي يابند.
پس از انتقال مانده كليه حساب ها به بخش ترازآزمايشي اصلاح شده،جمع ستون هاي بدهكار وبستانكار تعيين ودر صورت تساوي، دوخط موازي در زير جمع هر ستون كشيده مي شود.
5 – بخش هاي سود وزيان وترازنامه – تكميل اين دوبخش بسيار ساده است وبه طور همزمان انجام مي شود. بدين ترتيب كه ارقام مندرج در ستون ترازآزمايشي اصلاح شده، سطر به سطر و به ترتيبي كه در كاربرگ منعكس شده اند، با توجه به نوع و ماهيت آن ها به ستون هاي باقي مانده كاربرگ منتقل مي يابند.
پس از انتقال كليه اقلام به ستون هاي بخش سود وزيان وترازنامه، جمع ستون هاي بدهكار و بستانكار اين دوبخش تعيين و از مابه التفاوت جمع دو ستون يخش سود وزيان ( كه بايد با مابه التفاوت جمع دوستون بخش ترازنامه برابر باشد )، سود يا زين خالص دوره به دست مي ايد.بدين ترتيب كه :
الف – چنانچه جمع ستون بستانكار بخش سود وزيان بيش از جمع ستون بدهكار باشد، نتيجه عمليات سود خالص است . در اين صورت :
1-مابه التفاوت جمع دو ستون يعني سود خالص در زير ستون بدهكار بخش سود وزيان درج شده و براي تشخيص رقم در همان سطر عنوان " سود خالص " در ستون نام حساب نوشته مي شود.
2- باتوجه به اينكه سود خالص منجر به افزايش سرمايه مي شودوسرمايه نيز در ستون بستانكار بخش ترازنامه نوشته مي شود، بنابراين اين رقم در همان سطر به ستون بستانكار بخش ترازنامه انتقال مي يابد.
ب – چنانچه جمع ستون بدهكار بخش سود وزيان بيش از جمع ستون بستانكار باشد، نتيجه عمليات سود
خالص است . در اين صورت :
1-مابه التفاوت جمع دو ستون يعني زيان خالص در زير ستون بستانكار بخش سود وزيان كاربرگ درج شده و براي تشخيص رقم در همان سطر عنوان " زيان خالص " در ستون نام حساب نوشته مي شود.
2- باتوجه به اينكه زيان خالص منجر به كاهش سرمايه مي شودوسرمايه نيز در ستون بستانكار بخش ترازنامه نوشته مي شود، بنابراين اين رقم در همان سطر به ستون بدهكار بخش ترازنامه انتقال مي يابد.
بعد از تعيين سود يا زيان خالص در بخش سود وزيان كاربرگ وانتقال آن به بخش ترازنامه، جمع ستون هاي بدهكار و بستانكار بخش سود وزيان و ترازنامه تعيين ودر صورت تساوي جمع ستون هاي هر بخش ، در زير آن دو خط موازي كشيده مي شود.
تهيه صورت هاي مالي از روي كاربرگ
تهيه صورت هاي مالي از روي كاربرگ بسيار ساده است، زيرا كليه اطلاعات لازم براي تهيه صورت هاي مالي در ستون هاي بخش سود وزيان و ترازنامه كاربرگ منعكس مي باشد. طرز تهيه صورت هاي مالي از روي كاربرگ به شرح زير است:
1-صورت سود وزيان- صورت سود وزيان مستقيما از روي اقلام مندرج در ستون هاي بخش سود وزيان كاربرگ تهيه مي شود.
2-صورت حساب سرمايه – براي تهيه صورت حساب سرمايه اطلاعات زير لازم است :
الف – مانده حساب سرمايه در ابتداي دوره
ب – سرمايه گذاري مجدد در طول دوره مالي
ج – سود خالص دوره مالي
د – برداشت صاحب مؤسسه در طول دوره مالي
سود خالص وبرداشت صاحب مؤسسه در كاربرگ منعكس مي باشد وچنانچه صاحب مؤسسه در طول دوره مالي سرمايه گذاري مجدد نكرده باشد، سرمايه اول دوره نيز در كاربرگ منعكس خواهد بود. بنابراين در اغلب مواقع صورت حساب سرمايه را مي توان مستقيما از روي اقلام مندرج در كاربرگ تهيه نمود.
اصلاح حساب هاي دفتر كل از روي كاربرگ
پس از تهيه صورت هاي مالي ، براي تطبيق مانده حساب هاي دفتر كل با صورت هاي مالي تهيه شده ، بايد كليه اصلاحات مندرج در ستون اصلاحات كاربرگ در دفتر روزنامه ثبت و سپس به حساب هاي مربوط در دفتر كل انتقال يابد.
پس از انتقال ثبت هاي اصلاحي از دفتر روزنامه به دفتر كل، مانده حساب دفتر كل بايد با مانده حساب هاي منعكس در ستون هاي بخش تراز ازمايشي اصلاح شده كاربرگ و همچنين صورت هاي مالي مطابقت نمايد.