تالار گفتگوی حسابداری
حسابداری => دوره کارشناسی و آمادگی کارشناسی ارشد حسابداری => حسابداری مالی => نويسنده: kamarpour در دسامبر 04, 2011, 09:57:12
-
موضوع:انواع تسهیلات مالی اعطایی بانکها به واحدهای بازرگانی
نام کتاب:امور عمومی بازرگانی
مولف:یحیی عبدالله زاده
در نظام عملیات بانکی جمهوری اسلامی ایران بانکها علاوه بر سرمایه گذاری مستقیم در طرحهای تولیدی و عمرانی تحت یازده عقد اسلامی مجاز نیز میتوانند به اشخاص تسهیلات مالی اعطا و از این طریق به طورغیر مستقیم در سرمایه گذاریها شرکت کنند که عبارتند از:
1ـ قرض الحسنه
2ـ مضاربه
3ـ مشارکت مدنی
4ـ مشارکت حقوقی
5ـ فروش اقساطی
6ـ معاملات سلف
7ـ اجاره به شرط تملیک
8ـ جعاله
9ـ مزارعه
10ـ مساقات 11ـ خرید دین بانکها با دادن تسهیلات مزبوراز طرفی به افزایش تولید و رشد اقتصادی جامعه کمک میکنند و از طرف دیگر برای صاحبان سهام خود و سپرده گذاران سود ایجاد میکنند"
1ـ قرض الحسنه : قرض الحسنه قراردادی است که به موجب ان قرض دهنده اجازه مالکیت مقدار معینی از مال خود را در زمان حال به قرض گیرنده واگذار میکند و قرض گیرنده تعهد میکند که در زمان معینی از اینده عین ان مال و در صورت عدم امکان قیمت ان را به قرض دهنده باز پس میدهد"
بانکها به منظور ایجاد تسهیلات لازم در امور تولیدی و خدماتی ،بر اساس مقررات و دستور العملهای خاصی به مشتریان خود قرض الحسنه پرداخت میکند"ماده 14 قانون نظام بانکی بدون ربا بانکها را موظف کرده است که بخشی از منابع خود را به قرض الحسنه اختصاص دهد"
2ـ مضاربه: مضاربه یک قرارداد بازرگانی است بین دو شخص حقیقی یا حقوقی به منظور به جریان انداختن امور بازرگانی"در این قرارداد طرف اول(که مضارب نامیده میشود)تعهد میکند که تمامی سرمایه لازم را فراهم کند و طرف دوم متعهد میشود که تمامی امور بازرگانی مربوط را اجرا کند"
به موجب ماده 9 قانون عملیات بانکی بدون ربا بانکها میتوانند به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای گسترش امور بازرگانی در چهار چوب سیاست های بازرگانی دولت منابع مالی لازم را بر اساس قرار داد مضاربه ،با اولویت دادن به تعاونیهای قانونی در اختیایر مشتریان قرار میدهد"
3ـ مشارکت مدنی : مشارکت مدنی یک قرارداد بازرگانی است که به موجب ان دو یا چند شخص حقیقی یا حقوقی سرمایه نقدی یا جنسی خود را به طرز مشاع و به منظور ایجاد سود در هم می امیزند در نتیجه بدون انکه مرزهای مالکیت این اشخاص در شرکت تاسیس شده مشخص باشد شرکت مزبور به کار و فعالیت می پردازد و سود به دست امده از این فعالیت طبق قرارداد قبلی بین انان تقسیم میشود"
به موجب عملیات بانکی بدون ربا بانکها صرفا به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای فعالیتهای تولیدی خدماتی و بازرگانی میتوانند با اشخاص حقیقی یا حقوقی قرارداد مشارکت مدنی منعقد کنند"
4ـ مشارکت حقوقی : مشارکت حقوقی قراردادی است که به موجب ان یک شخص حقیقی یا حقوقی در تامین سرمایه یک شرکت سهامی شرکت می کند شرکت مزبور ممکن است در شرف تاسیس یا شرکت موجودی باشد که ان شخص حقیقی یا حقوقی سهام ان را خریداری میکند"بانکها مانند هر شخص حقیقی یا حقوقی می توانند در تامین سرمایه شرکتهای سهامی در شرف تاسیس یا شرکتهای سهامی موجود مشارکت کنند و بدین گونه در سود شرکتهای مزبور سهیم شوند"
5ـ فروش اقساطی: بانکها به منظور ایجاد تسهیلات تولید و خدماتی میتوانند بنا به تقاضای کتبی مشتریان خود ماشین الات و تاسیساتی را که عمر مفید انها بیش از یکسال است خریداری کنند و انها را به صورت قسطی به مشتریان مزبور بفروشند و بدین گونه هم به رونق اقتصادی جامعه کمک کنند و هم به سود برسند"
به موجب ماده 11 قانون عملیات بانکی بدون ربا بانکها میتوانند با فروش اقساطی به شرح فوق مبادرت ورزند"
6ـ معاملات سلف : منظور از معاملات سلف این است که یک شخص حقیقی یا حقوقی محصولات بنگاههای تولیدی را پیش خرید کنند"
7ـ اجاره به شرط تملیک : اجاره به شرط تملیک نوعی قرارداد است که به موجب ان در صورتی که مستاجر به تعهدات خود طبق قرارداد عمل کند در پایان مدت اجاره مالک عین مورد اجاره می شود "
8ـ جعاله : جعله قراردادی است که به موجب ان جاعل (کارفرما)تعهد میکند درمقابل عمل مشخصی که عامل (کارگذار) انجام میدهد اجرت معینی را به او بپردازد"به این اجرت در اصطلاح حقوقی جعل می گویند"بانکها میتوانند عملیات مجاز بانکی را از طریق جعاله انجام دهند"
9ـ مزارعه :مزارعه قراردادی است که به موجب ان یک شخص حقیقی یا حقوقی (که مزارع نامیده میشود) مزرعه ای را که تصرف و بهره برداری از ان مجاز است برای مدت معینی به یک شخص حقیققی یا حقوقی دیگری (که عامل نامیده میشود) واگذار میکند تا طبق قرارداد در ان کشت و زرع کند و از محصول بدست امده سهم معینی را به مزارع بدهد"
10ـ مساقات : مساقات قراردادی است بین صاحب درخت (و نظایر ان) و کسی که نگهداری و برداشت محصول را تعهد میکند " تعهد کننده مزبور عامل نامیده میشود"
11ـ خرید دین : به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای واحدهای تولیدی بازرگانی و خدماتی بانکها میتوانند اسناد و اوراق تجاری متعلق به این قبیل موسسات را تنزیل میکند"
یاداوری این نکته ضرورت دارد که منظور از اسناد و ارواق تجاری اسناد و اوراقی مانند سفته و برات است که بر اثر معاملات تجاری حقیقی ایجاد شده باشند" بنابراین بانکها موظفند از تنزیل اسناد و اوراق صوری ،که بحق در معاملات تجاری ایجاد نشده اند"پرهیز کنند"